Advertentie

Brexitoverleg is schone schijn

©REUTERS

Brussel en Londen overleggen officieel nog altijd over de brexit. Maar die gesprekken zijn louter poppentheater.

Premier Boris Johnson sprak woensdag in zijn vragenuurtje in het Brits parlement van 'een substantiële vooruitgang' in het brexitoverleg met Brussel. Dat is niet nieuw. Al dagen wordt een nakende doorbraak in het overleg aangekondigd. Een parlementair veto tegen een no-dealbrexit wijst Johnson af, omdat hij zo 'geen hefboom' meer heeft in zijn onderhandelingen met 'Brussel'.

Maar intussen daagt het ook in Londen dat er van echte onderhandelingen met Europa geen sprake is en dat de brexitkeizer Johnson naakt is. ‘Er is geen enkel overtuigend bewijs dat die onderhandelingen met Europa echt lopen’, wierp een toryrebel Johnson tijdens het parlementair debat voor de voeten. Zelfs Dominic Cummings, de souffleur van Johnsons brexitcampagne, liet zich deze week ontvallen dat het overleg met Europa niets meer is dan een schijnvertoning.

Onderhandelingen zonder inhoud

Nochtans speelt Europa, weliswaar met lange tanden, het nieuwe brexitspel van Johnson mee. 'Wij blijven ontvankelijk voor overleg met Londen', is de boodschap. Vorige week vroeg de Britse premier het ritme van de onderhandelingen op te drijven. Johnsons onderhandelaar David Frost is vandaag in Brussel. Vrijdag reist hij wellicht opnieuw naar de Europese hoofdstad. Maar aan de onderhandelingstafel gebeurt niets, erkennen experts.

Brexitminister Stephen Barclay beperkt zich tot een propagandaoorlog tegen de ‘onbuigzame’ Europese Unie.

Zelfs een alternatief plan voor de gehate Ierse backstop, dat twee weken geleden stellig werd beloofd, is er nog altijd niet. Die backstop is de garantie die Europa inbouwde in de brexitdeal om te vermijden dat er een harde grens komt tussen het Britse Noord-Ierland en het Europese Ierland. Op minder dan twee maanden voor de brexitdeadline kan zo’n vertraging bijna niet anders dan intentioneel zijn, valt te horen.

Politieke onderhandelingen zijn er evenmin. De brexitminister Stephen Barclay heeft, na een eerste kennismaking met de Europese brexitonderhandelaar Michel Barnier, hooguit enkele telefoontjes gepleegd. Vanuit Londen voert hij vooral een propagandaoorlog tegen de ‘onbuigzame’ Europese Unie.

Uitgekookte strategie

Johnson zelf beperkt zich tot brieven aan Europa. Deze zomer liet hij schriftelijk weten dat hij de backstop nooit zou aanvaarden. Sinds deze week stuurt Londen ook geen ministers en experts meer naar de werkgroepen en de Europese ministerraden. En Johnson vond het nodig duidelijk te maken dat Londen geen kandidaat zal sturen voor de nieuwe Europese Commissie.

De strategie is duidelijk, zegt een Europese bron. Johnson mikt op verkiezingen die hem een mandaat geven om de brexit door te voeren. Het is een uitgekookte strategie, want kort voor de deadline van 31 oktober ondervindt de kiezer geen gevolgen van lege winkelrekken, medicijntekorten, files en ander brexitleed. Als het zover komt, zal Europa de zondebok zijn.

Na de verkiezingen hoopt Johnson op een deal met Europa. Ook dat is grootspraak, tenzij hij alsnog de deal van zijn voorganger Theresa May met Europa omarmt.

Voor de Unie wordt het dan makkelijker om de Britten te laten vertrekken. Een no deal zadelt Ierland op met een grensprobleem en Europa met een gat in de interne markt. In die nieuwe realiteit zullen de Ieren zich meer dan ooit vastklampen aan de EU en omgekeerd. Dat Johnson de Ieren wel kan paaien tot een bilaterale deal, berust ook op een illusie. 

Een streep door de Europese rekening?

De Europese Commissie blijft erbij dat de Britten, ook bij een vertrek zonder akkoord, hun financiële verplichtingen aan de EU moeten nakomen. Het Europees meerjarenbudget, dat loopt tot eind 2020, is mee beslist door Londen en ook Britse bedrijven en boeren rekenen op geld uit die pot.

Toch wordt in Brussel rekening gehouden met het feit dat Londen vanaf november alle betalingen aan de EU staakt - en dus ook de eigen boeren en bedrijven op droog zaad zet. Voor 2019 gaat het maar om twee maanden, maar in 2020 zou de Europese begroting het in dat geval met 11 miljard euro minder moeten doen. Tenzij de overige 27 lidstaten het verschil deels bijpassen, liet Europees commissaris voor begroting Günther Oettinger (foto) begin dit jaar al verstaan.

De Commissie gaat ook twee bestaande fondsen inzetten om de gevolgen van een no deal te helpen opvangen. Het solidariteitsfonds zal de economische schade van een harde brexit vergoeden. Het globaliseringsfonds kan aangesproken worden bij banenverlies.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud