Brussels parket klasseert Azerbeidzjan-dossier

De voorbije jaren deden geruchten de ronde dat (ex-)parlementsleden van de Raad van Europa zouden meedraaien in een lobbymachine om de Azerbeidzjaanse president Aliyev en zijn regime in het zadel te houden. ©BELGAIMAGE

Het Brussels parket heeft zijn onderzoek naar gelobby voor Azerbeidzjan zonder gevolg geklasseerd. De ex-parlementsleden Stef Goris en Alain Destexhe, moeten niet voor de correctionele rechtbank verschijnen.

De bal ging twee jaar geleden aan het rollen. Op 27 januari 2017 heeft de Raad van Europa besloten een onafhankelijk onderzoek te voeren naar beschuldigingen van corruptie in de eigen parlementaire vergadering. De Raad van Europa is een internationale organisatie in Straatsburg waar 47 Europese landen lid van zijn.

Er waren al langer aantijgingen dat sommige verslagen van de Raad, vooral over de toestand van de mensenrechten in bepaalde landen, gestuurd werden door gelobby van die landen.

Ngo’s verwezen in dat verband al sinds 2012 naar Azerbeidzjan en zijn ‘kaviaardiplomatie’. Verschillende namen van parlementsleden en ex-parlementsleden van de Raad van Europa werden daarbij genoemd. Ze zouden meedraaien in een lobbymachine om de Azerbeidzjaanse president en zijn regime in het zadel te houden. Dat gebeurde onder meer door mensenrechtenrapporten van de Raad van Europa bij te sturen of door verkiezingen in Azerbeidzjan te helpen legitimeren.

Belgische vzw

Al in 2013 kwam de nieuwssite Politico zo terecht bij een Belgische vzw, de European Academy for Elections Observations (EAEO). Die was in 2010 opgericht door Stef Goris, die liberaal senator was geweest van 1995 tot 1999 en dan Kamerlid tot 2007, en door voormalig MR-senator Alain Destexhe, die in mei met een eigen lijst naar de verkiezingen trekt.

De Belgische vzw had een zending georganiseerd om in 2013 de stembusslag in Azerbeidzjan te beoordelen. Zoals verwacht raakte de Azerbeidzjaanse president Ilham Aliyev opnieuw verkozen. Goris bevestigde destijds al aan Politico dat zijn vzw voor die zending - met 135 parlementsleden uit 24 lidstaten van de Europese Unie - gesponsord was door de Berlijnse organisatie Society for the Promotion of German-Azerbaijani Relations (GEFDAB).

De Raad van Europa heeft in het Azerbeidzjan-dossier al 14 oud-leden, onder wie de Belgen Stef Goris en Alain Destexhe, voor het leven verbannen uit de Raad.

De vzw van Goris trok in september 2017 opnieuw de aandacht. Deze keer gebeurde dat in het kader van de ‘Azerbaijani Laundromat’, een internationaal onderzoek van het journalistencollectief OCCRP op basis van gelekte bankgegevens die de Deense krant Berlingske in handen had gekregen.

Goris en Destexhe

Daaruit bleek dat de Duitse politicus Eduard Lintner, een partijgenoot van bondskanselier Angela Merkel, tussen 2012 en 2014 ruim 890.000 dollar had gekregen via verdachte bankrekeningen in Estland. Die rekeningen zouden door het Azerbeidzjaanse regime voor tal van betalingen zijn gebruikt. Lintner gaf toe dat het gros van het geld afkomstig was van een mee door de Azerbeidzjaanse staat gefinancierde ngo. Dat geld diende volgens hem voor zijn organisatie GEFDAB, die dus ook de vzw van Goris en Destexhe sponsorde.

Goris herhaalde in september 2017 in een reactie in De Tijd dat de Duits-Azerbeidzjaanse lobby-organisatie zijn vzw nooit geld had gegeven, maar alleen de logistieke kosten mee betaalde, zoals de vluchten en de verblijfskosten voor zendingen naar Azerbeidzjan. ‘Ik liet alle deelnemers ook een document ondertekenen dat ze onpartijdig moesten werken’, verklaarde Goris onder andere.

Het Brusselse parket besloot toch een onderzoek te openen naar de geldstromen rond Goris en zijn vzw. In december 2017 gaf de Belgische antiwitwascel het parket een overzicht van de belangrijkste betalingen sinds 2012 van en naar verschillende vzw’s en vennootschappen die Goris had opgericht.

Hongarije

Zo bleek zijn vennootschap S.C. Services 260.000 euro te hebben gekregen van Lintner en diens vennootschap Line M-Trade. Dat gebeurde tussen 2012 en 2015. Naast een andere, kleinere betaling van 40.000 euro uit Azerbeidzjan, bleek de vennootschap ook nog zo’n 400.000 euro te hebben gekregen uit Hongarije, onder andere van de Hongaarse regering.

RECHTER GRONDWETTELIJK HOF OOK NIET VERVOLGD

Het Brusselse parket-generaal voerde in de Azerbeidzjanaffaire ook een onderzoek naar Jean-Paul Moerman, die al sinds 2001 rechter is bij het Grondwettelijk Hof. Maar het parket-generaal besluit dat de rechter niets te verwijten valt in de zaak. Er zijn geen strafbare feiten ontdekt. Moerman trok verschillende keren naar Azerbeidzjan en nam daar ook deel aan een waarnemingsmissie die gesponsord was door de vzw van Stef Goris. Maar Moerman verklaarde al in september 2017 in De Tijd dat die alleen zijn vliegtuig- en verblijfskosten had betaald. ‘In mijn naïviteit dacht ik zelfs dat de Raad van Europa die financierde’, zei Moerman daarover. Ook het gerecht vond geen verdachte stortingen op de bankrekening van de rechter. Daarom stelt het parket-generaal Moerman buiten vervolging. De rechter zelf wil niet meer reageren. Het strafonderzoek doorkruiste zijn kansen om de Franstalige voorzitter van het Grondwettelijk Hof te worden.

 

En een andere vzw van Goris, genaamd Vereniging voor de Bescherming van de Rechtsstaat, had in 2012 zo’n 210.000 euro gekregen van een Cypriotische vennootschap, Black Sea View Limited, die ook al opdook in de rechtszaak tegen Donald Trumps veroordeelde campagneleider Paul Manafort, in het kader van diens lobby-activiteiten voor pro-Russische politici in Oekraïne.

Terwijl het Brusselse parket zijn onderzoek nog voerde, werd het onderzoeksrapport van de Raad van Europa in april vorig jaar gepubliceerd. Daarin werden Goris en Destexhe beschuldigd van inbreuken op de gedragscode van de Raad.

Het rapport beschreef hoe Goris, ondanks zijn vertrek in 2007 als lid van de Raad van Europa, nog verder ‘een sleutelrol of centrale rol’ speelde in de Azerbeidzjaanse lobbymachine daar. Zowel Goris, Destexhe, Lintner als elf andere oud-leden van de Raad van Europa werden voor het leven verbannen uit de internationale organisatie.

Geklasseerd

Het Brusselse parket zette zijn onderzoek voort, maar bevestigt nu aan De Tijd dat het dossier rond Goris en Destexhe zonder gevolg is geklasseerd. Een officiële uitleg wil het parket niet geven. Maar er zouden in de onderzochte lobbypraktijken en betalingen geen strafbare feiten zijn gevonden. Er is nooit een onderzoeksrechter aangesteld voor het dossier.

Er wordt me - zoals ik verwachtte - niets ten laste gelegd.
Stef Goris
Ex-parlementslid

Goris wil wel reageren op zijn buitenvervolgingingstelling. ‘Ik was parlementslid tot 2007, en zoals u weet loopt de kwestieuze periode van 2012 tot 2018, dus een periode tijdens dewelke ik sinds lang geen enkele rekenschap meer af te leggen had tegenover u of tegenover de publieke opinie. In die periode was ik een vrij burger, die zich - zoals nu gebleken is - strikt gehouden heeft aan de wet.’

‘Al mijn persoonlijke activiteiten en die van mijn vzw’s - én ook uw imaginaire ‘geldstromen’ - werden voor die periode door het parket uitvoerig tegen het licht gehouden en er wordt me - zoals ik verwachtte - niets ten laste gelegd.’

RECHTER GRONDWETTELIJK HOF OOK NIET VERVOLGD

Het Brusselse parket-generaal voerde in de Azerbeidzjanaffaire ook een onderzoek naar Jean-Paul Moerman, die al sinds 2001 rechter is bij het Grondwettelijk Hof. Maar het parket-generaal besluit dat de rechter niets te verwijten valt in de zaak. Er zijn geen strafbare feiten ontdekt. Moerman trok verschillende keren naar Azerbeidzjan en nam daar ook deel aan een waarnemingsmissie die gesponsord was door de vzw van Stef Goris. Maar Moerman verklaarde al in september 2017 in De Tijd dat die alleen zijn vliegtuig- en verblijfskosten had betaald. ‘In mijn naïviteit dacht ik zelfs dat de Raad van Europa die financierde’, zei Moerman daarover. Ook het gerecht vond geen verdachte stortingen op de bankrekening van de rechter. Daarom stelt het parket-generaal Moerman buiten vervolging. De rechter zelf wil niet meer reageren. Het strafonderzoek doorkruiste zijn kansen om de Franstalige voorzitter van het Grondwettelijk Hof te worden.

 

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud