nieuwsanalyse

CDU wacht strijd tussen gematigd kamp en rechtervleugel

Friedrich Merz kondigde dinsdag aan dat hij kandidaat is om voorzitter te worden van de CDU.

De strijd om de opvolging van de Duitse bondskanselier Angela Merkel is dinsdag helemaal losgebarsten. Het belooft een slag te worden tussen het gematigde en het rechtse kamp in de CDU.

Een dag nadat de CDU aangekondigd had dat een partijcongres op 25 april een nieuwe voorzitter kiest, stellen twee zwaargewichten - Friedrich Merz (64) en Armin Laschet (59) - zich kandidaat. Wie van hen het haalt, bepaalt ook het lot van Merkel. De grote vraag is of de bondskanselier het einde van haar ambtstermijn - gepland voor september 2021 - haalt of vervroegd moet opstappen.

Dat Friedrich Merz zijn kans waagt, is geen verrassing. Hij eindigde bij de voorzittersverkiezingen eind 2018 op een tweede plaats, niet ver achter Annegret Kramp-Karrenbauer. Die was de favoriet van het partijestablishment, maar werd door een deel van de partij gezien als een 'mini-Merkel'. Merz deed het goed bij de rechtervleugel van de CDU, die Merkel verweet te veel naar links te zijn opgeschoven.

Erfenis Merkel

De beslissing om zich kandidaat te stellen 'is een beslissing over de koers van de CDU', zei Merz dinsdag op een persconferentie. 'Het is geen breuk met het verleden maar een begin, en een vernieuwing voor de toekomst. De CDU moet nu vooruitkijken.' De boodschap was duidelijk: zonder de erfenis van Merkel volledig af te branden profileert Merz zich als de buitenstaander die de partij kan heropbouwen.

Dit is geen breuk met het verleden, maar een begin. De CDU moet nu vooruitkijken.
Friedrich Merz
Kandidaat-voorzitter CDU

Merz krijgt concurrentie van Armin Laschet, de minister-president van Noordrijn-Westfalen. Die wordt gerekend tot het gematigde kamp, wat een handicap kan zijn. Maar Laschet kreeg dinsdag de steun van Jens Spahn (39), een conservatief boegbeeld. Spahn had een eigen kandidatuur overwogen maar besefte dat hij kansloos was. Met de steun van Spahn hoopt Laschet een deel van de achterban van Merz af te snoepen.

Tegen Laschet en Spahn pleit evenwel dat zij deel uitmaken van het partijestablishment. Want ook al botste Spahn herhaaldelijk met Merkel, hij is al jaren minister onder haar. Merz daarentegen profileert zich als de outsider die met een propere lei kan beginnen. Helemaal een buitenstaander is hij niet, want hij behoorde tot begin deze eeuw tot de top van de CDU. Tot hij door Merkel op een zijspoor werd gezet en vervolgens de politiek verliet om fortuin te maken als zakenadvocaat. 

Kans op wraak

De mislukking van Kramp-Karrenbauer geeft Merz een kans op wraak. Als 'kroonprinses' van Merkel bleek AKK een totale miscast als partijvoorzitter. Ze kondigde begin februari aan op te stappen als CDU-preses, wat meteen ook betekende dat ze Merkel niet langer wil opvolgen als kanselier. Het ontslag volgde op de politieke crisis in de deelstaat Thüringen, waar de lokale CDU had samengewerkt met extreemrechts.

De CDU was aanvankelijk van plan de opvolging rustig te regelen en de knoop door te hakken op een regulier congres in december. Dat kwam vooral omdat de partij vreesde dat de nieuwe voorzitter zou botsen met de bondskanselier. Tot 2018 waren beide functies in handen van Merkel, tot ze de fakkel als partijpreses doorgaf aan Kramp-Karrenbauer. Maar die slaagde er niet in onder de schaduw van Merkel uit te komen.

Na de deelstaatverkiezingen van zondag in Hamburg - waar de CDU met 11,5 procent haar slechtste resultaat ooit neerzette - besefte de partijtop echter dat een aanslepende voorzittersstrijd meer kwaad dan goed zou doen. Het partijcongres werd vervroegd naar 25 april. Op de achtergrond wordt inmiddels druk onderhandeld om te vermijden dat de nieuwe voorzitter Merkel voor de voeten loopt zodat zij waardig afscheid kan nemen van ruim 15 jaar kanselierschap.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud