Advertentie

Chaos op Lesbos na brand in vluchtelingenkamp

Het vuur verspreidde zich door de harde wind en ontploffende gasflessen. ©AFP

Meer dan 12.500 migranten zijn dakloos nadat het overbevolkte vluchtelingenkamp Moria in vlammen is opgegaan. Sommigen van hen zijn besmet met het coronavirus. 'Dit is een atoombom die op ontploffen staat.'

De Griekse regering heeft dinsdag de noodtoestand uitgeroepen op het Griekse eiland Lesbos nadat een verwoestende brand het overvolle vluchtelingenkamp Moria bijna volledig in de as had gelegd. De oproerpolitie werd naar het eiland gezonden om de orde te handhaven en de regering liet weten 'alle mogelijke middelen in te zetten om de inwoners van Lesbos en de migranten bij te staan'.

De politie moest onder meer verhinderen dat de meer dan 12.500 inwoners van het kamp afzakten naar de omliggende dorpen en de hoofdstad Mytilene. Verspreid over het eiland wachten duizenden mensen op meer duidelijkheid. 'We weten nog steeds niet wat de overheid beslist heeft', zei Meinie Nicolai, directeur van Artsen Zonder Grenzen België, woensdag. 'Er staan 12.000 mensen op straat. Ze mogen niet naar de stad. We weten niet waar ze de nacht zullen doorbrengen en hoe ze eten zullen krijgen.' De Griekse minister van Migratie Notis Mitarachi liet woensdagavond weten dat de dakloze migranten ondergebracht worden op schepen en in tenten.

De brand ontstond in de nacht van dinsdag op woensdag nadat protesten uitgebroken waren over een pas ingestelde coronaquarantaine. Mogelijk staken de kampbewoners het vuur zelf aan, waarna het zich verspreidde door de harde wind en ontploffende gasflessen. Volgens de brandweer probeerden sommige bewoners te verhinderen dat de brand werd geblust. Er vielen geen slachtoffers, maar het asielcentrum van het kamp en de bijbehorende archieven werden vernietigd.

Zonder perspectief

Hulpverleners noemen het geen verrassing dat de boel ontploft is. Het kamp Moria is bedoeld voor 3.000 inwoners, maar huisvest er zowat 12.500, onder wie 4.000 kinderen. Ze leven in mensonwaardige omstandigheden, met amper toegang tot gezondheidszorg, sanitair en stromend water. Seksueel misbruik, geweld, diefstal en drugs behoren tot de dagelijkse realiteit. Sommige mensen zitten er al jaren, zonder perspectief. Dat leidt tot mentale problemen, zeggen dokters in het kamp.

Je krijgt een gevangenis waar 12.000 mensen samenzitten op een plek die voorzien is voor 3.000 mensen. Dat is inhumaan en onhoudbaar.
Meinie Nicolai
Directeur Artsen Zonder Grenzen België

De coronacrisis deed daar nog een schepje bovenop. Om een humanitaire ramp te voorkomen, werden de voorbije maanden strenge bewegingsrestricties opgelegd. De jongste week gold een totale quarantaine nadat een Somalische man positief getest had op het coronavirus. Sindsdien zijn al zo'n 35 besmettingen geteld. 'Je krijgt een gevangenis waar 12.000 mensen samenzitten op een plek die voorzien is voor 3.000 mensen', zegt Nicolai. 'Dat is inhumaan en onhoudbaar.'

Gevreesd wordt dat het nu helemaal fout loopt. De autoriteiten van het eiland hadden het dinsdag over 'een atoombom die op ontploffen staat'. 'Nu stelt zich een nieuw probleem', erkent ook Nicolai. 'Je hebt 12.000 dakloze mensen, van wie sommigen besmet zijn met het coronavirus. Dat is een epidemische situatie.'

Jarenlang voortsudderen

Moria is het grootste van de vluchtelingenkampen op de Griekse eilanden Lesbos, Chios, Samos, Leros en Kos. Het opende in 2015, op het hoogtepunt van de migratiecrisis, toen zo'n 850.000 mensen vanuit Turkije de Egeïsche Zee naar Griekenland overstaken en van daaruit verder reisden naar Europa.

Na de deal tussen de EU en Turkije in 2016 ging de route naar Europa dicht en strandden duizenden migranten op de kampen op de eilanden, die al snel overbevolkt raakten. Sommige migranten wachten maanden tot jaren op een uitspraak in hun asielprocedure, die door de Griekse bureaucratie enorm lang aansleept. Anderen kregen het vluchtelingenstatuut of zijn er illegaal. Intussen blijven nieuwe bootjes aankomen, zegt de lokale politie, al zijn de aantallen sterk verminderd.

Je hebt 12.000 dakloze mensen, van wie sommigen besmet zijn met het coronavirus. Dat is een epidemische situatie.
Meinie Nicolai
Directeur Artsen Zonder Grenzen België

De andere Europese landen gaven financiële hulp aan Griekenland om de migranten op te vangen en hun asielaanvraag te behandelen, maar ze weigerden zelf grote aantallen op te nemen, een paar niet-begeleide minderjarigen buiten beschouwing gelaten. Tegelijkertijd was Griekenland soms terughoudend om de Europese hulp te aanvaarden. Het resultaat was een explosieve situatie die jarenlang kon voortsudderen.

Voor de Grieken is de maat al langer vol. Hoewel ze de eerste migranten nog verwelkomden - de inwoners van Lesbos werden zelfs genomineerd voor de Nobelprijs van de Vrede - zijn de relaties intussen sterk verzuurd. De nieuwe conservatieve Griekse regering van premier Kyriakos Mitsotakis gaat volop voor een hard migratiebeleid.

Nadat de Turkse president Recep Tayyip Erdogan in februari de poort naar Europa even opende om Europese hulp in de Syrische burgeroorlog af te dwingen, besloot de regering het recht op asiel op te schorten. En ze ging zelfs een stap verder. Tijdens de coronapandemie zette ze meer dan duizend migranten weer de grens met Turkije over, zegt onder meer de ngo Human Rights Watch. Die pushbacks zijn illegaal onder Grieks, Europees en internationaal recht.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud