Charles Michel wil dat Europa wereldspeler wordt

Europees president Charles Michel was donderdag op bezoek in Kroatië. ©AFP

Europa moet meespelen op het geopolitieke schaakbord, vindt Europees Raadsvoorzitter Charles Michel. Maar de Europese instrumentenkist bevat niet veel meer dan de kracht van de dialoog.

De spanningen tussen de VS en Iran blijven het Europese beleid domineren. Vrijdagnamiddag houden de Europese ministers van Buitenlandse Zaken in Brussel 'spoedberaad', een week na de Amerikaanse eliminatie van de Iraanse generaal Qassem Soleimani in Irak. Europees Raadsvoorzitter Charles Michel is intussen aan een eigen diplomatieke ronde begonnen in de regio.

Doe niets onomkeerbaar, maande Michel de Iraanse president Hassan Rohani donderdag in een telefoongesprek aan. Enkele uren later, in de Kroatische hoofdstad Zagreb, eiste Michel een actieve rol op voor Europa in de regio. 'We moeten niet wachten op anderen om te beslissen wat de Europese belangen zijn. Europa moet zelf een speler worden.' 

We moeten niet wachten op anderen om te beslissen wat de Europese belangen zijn. Europa moet zelf een speler worden.
Charles Michel
Europees president

Michel overlegde in Zagreb met premier Andrej Plenkovic. De Kroatische regering zal de komende zes maanden het overleg onder de EU-landen coördineren. Eerder deze week sprak Michel ook al Josep Borrell, de hoge vertegenwoordiger van het Europees buitenlands beleid, zeg maar de Europese minister van Buitenlandse Zaken. 

Nucleair akkoord

Als de Europese landen het over één ding eens zijn, is dat de noodzaak om het nucleair akkoord met Iran voort te zetten. Dat akkoord werd in 2015 afgesloten met Borrells voorgangster Federica Mogherini, de Europese landen Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk en werd mee ondertekend door de Verenigde Staten, China en Rusland. Dat akkoord laat Iran toe uranium te verrijken, zonder echter de kwaliteit voor een atoombom te bereiken.

Het Internationaal Agentschap voor Atoomenergie (IAEA) monitort of Iran zich aan die afspraken houdt. De Verenigde Staten zegden het akkoord al eerder op. Zondag  kondigde Teheran aan dat het zich niet langer gebonden voelt door de nucleaire deal. Iran gaat meer uranium verrijken en kan op termijn kernwapens ontwikkelen.

Een schisma in de NAVO zou voor Trump het gedroomde argument zijn om de defensieorganisatie op te doeken.

Toch beklemtonen Europese leiders al heel de week dat het internationale akkoord over het nucleaire programma van Iran 'een belangrijk instrument voor regionale stabiliteit' blijft. Het was tevens de boodschap van Michel aan Rohani. 'Dit akkoord biedt een communicatiekanaal om te proberen de risico's in de regio te verminderen', zei hij in Zagreb. Met die bemiddelingsrol voor ogen reist hij dit weekeinde door naar Turkije en Egypte.

Europese gereedschapskist

De uitspraken dat Europa een speler moet worden betekenen niet dat Europa zich plots actief in de strijd zal werpen. Europa is geen militaire macht, maar 22 van de 28 EU-landen maken wel deel uit van de westerse verdedigingsorganisatie NAVO. De enige kracht van Europa ligt in volgehouden bemiddeling, is in Zagreb te horen.

Dat de Europese gereedschapskist weinig instrumenten bevat, zullen de Europese ministers van Buitenlandse Zaken vrijdag ervaren. Spijkers met koppen moeten van het crisisberaad niet worden verwacht.

Hongarije werpt zich nadrukkelijk op als de verdediger van de Amerikaanse president Donald Trump.

Binnenskamers is er in Europa grote kritiek op het eigengereide optreden van de Amerikaanse president Donald Trump. Maar de drie centrale Europese landen, Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk, sloten maandag wel meteen de rangen achter Trump. Een schisma in de NAVO zou voor Trump het gedroomde argument zijn om de defensieorganisatie op te doeken.

Hongarije werpt zich nadrukkelijk op als de verdediger van Trump. Het vindt dat Europa veel nadrukkelijker achter de VS moet staan, maar dat is voor de meeste andere landen te veel gevraagd en kan tot onenigheid leiden.

Wel is duidelijk dat de ministers tijd kopen en vragen dat beide partijen, de VS en Iran, terughoudendheid aan de dag leggen. Europa wil wachten op een rapport van het IAEA, het VN-agentschap dat moet aangeven of Iran tegen de nucleaire deal zondigt. 

Als het antwoord een ja is, kan Europa de geschillenprocedure starten die voorzien is in het akkoord. Dat betekent dat er een overlegperiode van 45 dagen komt om een oplossing te zoeken.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud