Commissie-Juncker is nu ook in lopende zaken

Afscheidnemend Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker. ©AFP

Roemeens gepoker kan het aantreden van de nieuwe Europese Commissie tot begin volgend jaar uitstellen.

De Europese Commissie onder leiding van Jean-Claude Juncker is sinds middernacht officieel in lopende zaken. De bestuurstermijn van vijf jaar is afgelopen, maar de Duitse Ursula von der Leyen, de nieuwe voorzitter, heeft nog altijd geen volledige ploeg en dus ook nog geen fiat van het Europees Parlement voor haar Europese Commissie.

Dat betekent dat zeker tot begin december de huidige Commissie, ook Belgisch commissaris voor Werk Marianne Thyssen en haar Britse collega Julian King, op post blijven in het Berlaymontgebouw. Didier Reynders, die Europees commissaris voor Justitie wordt, kan zolang rustig minister van Buitenlandse Zaken blijven.

Juncker gaat over een tiental dagen in Luxemburg onder het mes, voor een aneurysma, een abnormale verwijding van een slagader. Hij mist daardoor proces over het afluisterschandaal van de Luxemburgse inlichtingendiensten dat hem in 2013 zijn herverkiezing kostte als premier.

Von der Leyen vertraagd

De nieuwe Europese Commissie begint zeker met een maand vertraging. De kans is reëel dat het uitstel langer duurt.

Van drie landen is nog niet geweten wie de nieuwe Europees commissaris wordt. De Roemeense, Franse en Hongaarse kandidaten werden afgeblokt in het Europees Parlement. Von der Leyen heeft wel al twee nieuwe namen aanvaard na een persoonlijk gesprek: de Franse politicus en captain of industry Thierry Breton en de Hongaarse EU-ambassadeur Oliver Varhelyi.

De twee nieuwelingen bereiden zich voor op hun hoorzitting. De voorbereiding op en de organisatie van die hoorzittingen duurt zeker twee weken. De goedkeuring van de voltallige Commissie moet dan in de laatste week van november gebeuren in Straatsburg. Maar dan mag er geen kink meer in de kabel komen. 

Wachten op Roemenië

Het is vooral wachten op een naam van een kandidaat-commissaris uit Roemenië, dat in een politieke impasse zit. De centrumrechtse president Klaus Iohannis leeft al langer op voet van oorlog met de socialistische minderheidsregering van Viorica Dancila. Vorige maand werd de regering-Dancila na een vertrouwensstemming naar huis gestuurd. Iohannis benoemde een partijgenoot, Ludovic Orban, als nieuwe premier van alweer een minderheidsregering.

Pas volgende week wordt duidelijk of de regering-Orban het vertrouwen krijgt in het Roemeense parlement. De voorbije week slaagde de partij er nog niet in voldoende stemmen te ronselen. Bovendien staan op 10 november presidentsverkiezingen op de agenda: Iohannis wordt er uitgedaagd door, jawel... Dancila.

Nieuwe naam

Von der Leyen deed maandag nog een schepje boven op die politieke rivaliteit. Ze kreeg het  zo op haar heupen van het wachten dat ze een brief stuurde naar zowel Iohannis als Dancila met de vraag snel met een naam van een nieuwe commissaris voor de dag te komen. Dancila stelde prompt een nieuwe naam voor, Victor Negrescu, een 34-jarig voormalig parlementslid en oud-minister van Europese Zaken. Een vrij onbesproken figuur na een resem namen rond wie een zware geur van corruptie hing.

Iohannis reageerde als door een wesp gestoken. De beschuldigingen vlogen over en weer tussen de politieke tenoren in Boekarest. Von der Leyen liet de dag daarop weten dat elke kandidaat zowel aanvaardbaar moest zijn voor de president als voor het Europees Parlement. Wat zoveel wil zeggen als: het voorstel Negrescu is van tafel.

Tegelijk is Von der Leyen veroordeeld tot de wachtzaal. Als de regering-Orban volgende week het vertrouwen krijgt in het Roemeense parlement, kan snel een nieuwe naam komen. De namen van Adina Valean en Siegfried Muresan, allebei Europees Parlementsleden, doen al enige tijd de ronde. 

Maar mogelijk valt die keuze dan slecht bij de sociaaldemocraten in het Europees Parlement. Die partij had tot nog toe net evenveel commissarissen als de centrumrechtse EVP in de nieuwe Commissie. Maar als Roemenië ook een EVP-kandidaat kiest, is dat machtsevenwicht verbroken.

Een Britse commissaris?

Als de nieuwe Roemeense regering het niet haalt, dreigt het uitstel serieus langer te duren en is de start van de Commissie op 1 december uitgesloten. Dan wordt het ten vroegste januari 2020. Het is lang niet de eerste Commissie die veel trager uit de startblokken komt. Jose Manuel Barroso had in 2009 drie maanden extra nodig, tot februari 2010.

Zolang de Britten in de Europese Unie zitten, moeten ze ook in de EU-instellingen vertegenwoordigd zijn. Nu de deadline voor de brexit is verlengd tot 31 januari 2020, zal Londen gevraagd worden een kandidaat voor te dragen voor de Commissie-Von der Leyen. Zo'n vraag kan premier Boris Johnson in de aanloop naar de verkiezingen op 12 december missen als kiespijn.

Als duidelijk is dat de brexitdeal na de verkiezingen snel goedgekeurd kan worden, zal Von der Leyen wellicht een oogje dichtknijpen. Maar als verder uitstel dreigt in de brexitsaga moét Londen wel een tijdelijke commissaris afvaardigen.

Lastige hoorzittingen

In het Europees Parlement worden ook al de messen gewet voor de Franse kandidaat Thierry Breton. De nieuwe regels in het Europees Parlement schrijven voor dat het juridisch comité de kandidaten eerst screent op hun financiële belangen en daarbij speurt naar mogelijke belangenconflicten. Pas daarna volgt de ondervraging voor de bevoegde parlementscommissies.

Bretons voorganger, Sylvie Goulard, kreeg het door haar omvangrijke bijverdiensten destijds als Europees Parlementslid zwaar te verduren. Vooral het al twee jaar durend gerechtelijk onderzoek naar fictieve tewerkstelling van partijmedewerkers in het Europees Parlement werd haar zwaar aangerekend. Ze wilde alleen ontslag nemen als commissaris als ze definitief veroordeeld werd.

Breton, die CEO is van technologiebedrijf Atos, heeft al beloofd dat hij geen aandelen houdt in dat bedrijf als hij commissaris wordt. Breton wordt bevoegd voor een superportefeuille van Industriebeleid, Interne Markt, Defensie en Digitalisering. 

Von der Leyen overweegt naar verluidt een wissel in de bevoegdheden van de twee resterende kandidaten. Oliver Varhelyi zou Transport krijgen. De nieuwe Roemeense kandidaat zou dan Uitbreiding krijgen. Die wissel is ingegeven door de al te goede banden die het Hongaarse autocratische regime onderhoudt met de Russische president Vladimir Poetin.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud