De verloren eer van Marine Le Pen

©REUTERS

Marine Le Pen, het boegbeeld van extreemrechts in Frankrijk, vecht om te overleven. Haar partij staat op de rand van het bankroet en het ledenaantal daalt onrustwekkend snel.

Het is een vreemde vaststelling. Terwijl het extreemrechtse populisme in de rest van Europa hoge ogen gooit, zit Marine Le Pen met haar Rassemblement National (RN, de opvolger van het Front National) in het verdomhoekje. Begin 2017 was ze nog de meest gevreesde politica van Frankrijk, nu de meest belaagde.

DE MOEILIJKE NADAGEN VAN VADER LE PEN

Drie jaar spraken vader en dochter Le Pen niet met elkaar, tenzij via advocaten. Marine Le Pen zette in 2015 Jean-Marie aan de deur bij het Front National, de partij die hij had opgericht. Jean-Marie Le Pen (90) ging in de tegenaanval voor rechtbanken maar kon enkel de titel erevoorzitter overhouden. Uit de beslissingsorganen van de extreemrechtse partij werd de Menhir, zoals zijn bijnaam luidt, geweerd. De actie paste in de opschoningsoperatie van het FN met de presidentsverkiezingen van 2017 in het vooruitzicht.

Jean-Marie Le Pen raakte politiek volledig geïsoleerd. Enkel een kleine schare trouwe aanhangers bleef hem verdedigen.

Niet alleen politiek ging het niet goed. In april en juni moest Jean-Marie Le Pen twee keer gehospitaliseerd worden. Eerst had hij een griep met complicaties, in juni volgde een opname wegens ‘een staat van veralgemeende vermoeidheid’. Le Pen was er zo erg aan toe dat een proces tegen hem werd uitgesteld. Uiteindelijk verbleef hij elf dagen in het ziekenhuis.

Daar kreeg hij bezoek van Marine en haar kinderen. Dat leidde tot een persoonlijke verzoening, al blijven de politieke meningsverschillen overeind. ‘Ik ben verheugd met de verzoening’, verklaarde Marine achteraf. Op 30 juni gaf Jean-Marie een tuinfeest voor zijn 90ste verjaardag.

Deze week besliste een rechtbank in Parijs dat ze tot 26 september de tijd neemt om te oordelen over de 2 miljoen euro subsidies aan de partij die door twee onderzoeksrechters zijn aangeslagen. Het beslag gebeurde in het kader van een mogelijke fictieve tewerkstelling bij RN in het Europees Parlement. De partij vocht de beslissing aan, maar de rechtbank neemt dus de tijd om uit te maken of het beslag gerechtvaardigd is of niet.

Het gevolg is dat RN in acute geldnood zit. Een solidariteitscampagne onder de leden leverde al 500.000 euro op, maar dat volstaat niet om de twee miljoen te compenseren. ‘We staan op twee vingers van het bankroet’, verklaarde afgevaardigde Jean-Lin Lacapelle eind juli.

Marine Le Pen reageerde verbolgen op de beslissing om pas op 26 september een uitspraak te doen. ‘De aanslag op de democratie door die beslissing is historisch en heeft zware gevolgen’, tweette ze. Ze bedankte haar aanhangers voor de gulle donaties. Volgens haar kan de partij verder tot eind augustus ‘maar tot 26 september moet RN zijn activiteiten terugschroeven’.

Steeds minder leden

De partij is ook in slechte doen omdat het aantal bijdragende leden sterk is teruggevallen. Volgens de Franse krant Le Figaro daalde het ledenaantal van 81.000 voor de eerste ronde van de presidentsverkiezingen in april 2017 tot 31.000 begin juni 2018. Normaal waren de ledenbijdragen goed voor 15 procent van de werkingskosten van de partij.

Le Pen verloor op 7 mei 2017 de tweede ronde van de presidentsverkiezingen tegen Emmanuel Macron. Ze haalde 33 procent, of 10 miljoen stemmen, een historisch hoge score. Maar ze had de strijd al verloren tijdens het televisiedebat vlak voor de tweede ronde. Daarin raakte ze verstrikt in haar betoog waarom Frankrijk uit de euro moest stappen. Onder impuls van haar toenmalige luitenant Florian Philippot had het Front National zijn eurosceptische houding versterkt met als programmapunt de ‘frexit’. In het debat met Macron had Le Pen grote moeite met de puntige stellingen van de jonge presidentskandidaat.

Na de presidentsverkiezingen volgde een enorme terugslag. Interne ruzies verdeelden de partij. Vele trouwe aanhangers verlieten het FN. Ook Philippot, de architect van het plan om het FN ‘salonfähig’ te maken, stapte met ruzie op. Hij richtte ‘Les Patriotes’ op en lokte enkele tenoren van het FN mee. Veel potten zou hij nadien niet breken. In de peilingen dobbert Les Patriotes troosteloos rond 1 procent.

Stevige sokkel onder partij

Le Pen boog de partij opnieuw om naar de klassieke waarden: een sterke anti-immigratie-, anti-islam- en identitaire politiek, aangevuld met een sociale en nationalistische visie op de economie. Begin juni liet ze de naam FN vallen voor RN. De partij zou voluit gaan om ‘mee te regeren’.

Is het omdat ik een vrouw ben dat ik me gemakkelijker in vraag stel? De twijfel verrijkt en voedt me. Ik hou van die twijfel.
Marine Le Pen
Voorzitter Rassemblement national

‘We waren vroeger een opstandige en soms wat balorige adolescent, nu zijn we een volwassen partij geworden’, verklaarde ze bij de naamswijziging.

Le Pen teert nog altijd op de tien miljoen stemmen die ze in de tweede ronde van de presidentsverkiezingen haalde. In opiniepeilingen blijft RN rond 18 procent schommelen, het bewijs dat er wel degelijk een stevige sokkel onder de partij zit. Maar die lijkt zich alleen in electorale tijden te manifesteren.

Als RN de zomer overleeft, zal Le Pen in september in Fréjus het politieke jaar opnieuw openen. Destijds gebeurde dat in een imposante congreshal en duurde het drie dagen. Nu wordt het een theater met plaats voor 800 mensen, ongewoon weinig. Meer kan de partij op dit moment niet dragen.

Le Pen rekent op de eurosceptische, extreemrechtse golf in Europa om bij de Europese verkiezingen via de grote poort de Franse politiek weer binnen te komen. Ten slotte regeren extreemrechtse partijen (mee) in landen als Hongarije, Italië en Oostenrijk. Zelf zal ze de lijst niet trekken.

Doet ze nog een gooi naar het presidentschap in 2022? Marine Le Pen twijfelt, bekende ze in het weekblad Le Point. ‘Ik ben erg ongerust over mensen die zeker zijn van zichzelf in alle omstandigheden. Is het omdat ik een vrouw ben dat ik me gemakkelijker in vraag stel? De twijfel verrijkt en voedt me. Ik hou van die twijfel’, stelde ze. Haar eerste opdracht nu is de twijfel over het voortbestaan van haar partij wegnemen. Op dit moment is een kandidatuur voor de Franse presidentsverkiezingen in 2022 eindeloos ver weg.

RECHTZETTING: In een eerdere versie van dit artikel werd gesuggereerd dat de burgemeester van Fréjus, David Rachline, is overgelopen naar Les Patriotes. Dat klopt niet: Rachline is nog steeds lid van RN.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content