Doorbraak in Europees migratiedebat in zicht

Vluchtelingen die opgepikt werden door de Ocean Viking, een reddingsschip van Artsen zonder Grenzen en SOS Méditerranée. ©AFP

Duitsland en Frankrijk gaan bootvluchtelingen overnemen van Malta en Italië. Die deal op een minitop in Malta kan de impasse in het Europese migratiebeleid doorbreken.

De vier Europese landen zetten een vrijwillig en tijdelijk mechanisme op om vluchtelingen en asielzoekers die gered zijn in de Middellandse Zee snel en automatisch onder elkaar te verdelen. Wel hopen ze dat dat akkoord andere lidstaten overtuigt om mee op de boot te springen. Op 8 oktober gaan ze hun tekst verdedigen bij de overige Europese ministers van Migratie.

Het akkoord komt er na weken van intensieve voorbereiding tussen commissaris voor Migratie Dimitris Avramopoulos en de bevoegde ministers van Duitsland (de migratiehavik Horst Seehofer), Frankrijk, Malta, Italië en Finland. Dat laatste land coördineert tot eind dit jaar alle overleg in de Europese Unie.

De deal moet een einde maken aan het rondzwalpen van schepen met drenkelingen. Vaak konden die schepen pas na weken aanmeren in een haven en nadat verschillende landen beloofd hadden een aantal opvarenden op te nemen.

Salvini

Vooral de voormalige Italiaanse vicepremier Matteo Salvini speelde het hard. Hij sloot de Italiaanse havens steevast voor bootvluchtelingen. De nieuwe regering van de Vijfsterrenbeweging en de socialisten wil de relaties met Europa verbeteren, maar rekent tegelijk op steun in de migratiecrisis.

Het is dan ook geen toeval dat het schip Ocean Viking met 182 geredde migranten aan boord maandagochtend kon aanmeren in de Siciliaanse havenstad Messina. De Ocean Viking wordt beheerd door de hulporganisaties SOS Méditerranée en Artsen Zonder Grenzen.

Aan de Oost-Europese landen worden ditmaal geen eisen gesteld. Deelname aan het mechanisme gebeurt op vrijwillige basis.

De voorbije maanden behoorde zowel Duitsland als Frankrijk tot de landen die zich openstelden voor vluchtelingen. Ook Spanje sprong geregeld mee in de bres bij een nieuwe lading drenkelingen. België deed slechts één enkele keer mee.

Die ad-hocoplossing was nodig omdat een Europese verdeelsleutel voor migranten ontbreekt. Tijdens de migratiecrisis in 2015 bestond wel een tijdelijk systeem voor de hervestiging van erkende asielzoekers in de Unie. Die verplichte opvang zette kwaad bloed in Oost-Europa. De deur ging er dicht.

Impasse doorbreken

Het initiatief van de vier kan de impasse in het Europese migratiebeleid mogelijk doorbreken en alleszins wat ontspanning brengen. Aan de Oost-Europese landen worden ditmaal geen eisen gesteld. Deelname aan het mechanisme gebeurt op vrijwillige basis. Wel opvallend is dat ditmaal niet enkel vluchtelingen maar ook economische migranten verdeeld worden.

De Franse minister van Binnenlandse Zaken Christophe Castaner hoopt op een ‘ambitieuze hervorming waar ook Spanje, Griekenland en Cyprus deel van uitmaken’. Die uitspraak moet de kritiek van die drie migratielanden ontzenuwen.

Sinds begin dit jaar kwamen slechts 13 procent van de 67.000 migranten die Europa als bestemming hadden in Italië of Malta aan, tegenover 57 procent in Griekenland en 29 procent in Spanje. Op het Griekse eiland Lesbos alleen al kwamen gisteren 439 migranten aan.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect