Duits pensioenakkoord als dam tegen populisme

De Duitse minister van Financiën Olaf Scholz en kanselier Angela Merkel sloten dinsdagnacht een akkoord over de Duitse pensioenen tot 2025. ©EPA

‘We kunnen het ons veroorloven’, grapte Volker Kauder, de fractieleider van de CDU, nadat de Duitse regering een akkoord over de pensioenen had bereikt. Die worden verzekerd tot 2025.

De Duitse grote coalitie - ‘GroKo’ - tussen christendemocraten en sociaaldemocraten bereikte dinsdagnacht een akkoord over de pensioenen. Samen met fractieleider Volker Kauder waren ook Alexander Dobrindt (CSU) en Andrea Nahles, de fractieleider van de SPD, aanwezig in de kanselierswoning in Berlijn. Het akkoord over een reeks sociale maatregelen ontmijnt een potentiële crisis en maakt de weg vrij voor enkele cadeaus aan de kiezers.

Het akkoord betonneert de pensioenen op 48 procent van het gemiddelde loon tot 2025. De eis van de sociaaldemocraten (SPD) om de pensioenuitkeringen tot 2040 vast te leggen werd verworpen door de christendemocraten. Tegelijkertijd gaat de bijdrage voor de pensioenen voor de werknemers naar beneden.

Het akkoord over een reeks sociale maatregelen ontmijnt een potentiële crisis en maakt de weg vrij voor enkele cadeaus aan de kiezers.

De ‘moederpensioenen’ voor thuiswerkende vrouwen worden uitgebreid en verbeterd voor wie geboren is voor 1992. Voor die maatregel komen 7 miljoen vrouwen in aanmerking. De solidariteitsbijdrage wordt in grote mate afgeschaft. Alleen de grootverdieners moeten die nog betalen.

32 miljard
Aan de pensioenplannen van de Duitse regering hangt een prijskaartje van 32 miljard euro.

Het hele pakket kost 32 miljard euro. Maar voor een land dat in een halfjaar een begrotingsoverschot van meer dan 48 miljard euro boekte, is dat gemakkelijk te financieren. ‘Deze coalitie kan nog gemeenschappelijke beslissingen nemen’, stelde minister van Werk Hubertus Heil tevreden vast.

Minicrisis

Aan de deal ging een minicrisis vooraf. Zodra het zomerreces voorbij was, hadden de sociaaldemocraten uitgepakt met een pensioenplan dat de bedragen tot 2040 moest vastleggen. ‘Zo voorkomen we dat in Duitsland een Trump kan opstaan’, meende SPD-minister van Financiën Olaf Scholz. Dat plan stuitte op groot verzet van de christendemocraten. ‘Te duur en onhaalbaar’, was de repliek. Enkele economen traden hen bij.

De minicrisis gaf kanselier Angela Merkel de gelegenheid om als een wakende moeder boven het partijgekibbel te staan. ‘Iedere dag nieuwe verklaringen afleggen over de pensioenen voedt de onzekerheid, terwijl net zekerheid nodig is’, stelde ze. Waarna dinsdagnacht het compromis op de oevers van de Spree werd gesloten.

De minicrisis gaf kanselier Angela Merkel de gelegenheid om als een wakende moeder boven het partijgekibbel te staan.

Nieuw elan

De maatregelen moeten de GroKo een nieuw elan geven. Het is al de derde versie van de grote coalitie en de christendemocraten en sociaaldemocraten zijn vooraf overeengekomen dat ze meer hun eigen accenten kunnen leggen. Die regeling moet vooral een verdere electorale afstraffing van de SPD voorkomen. Maar ze levert politiek wel meer spanningen op.

Het doel van de sociaal- en christendemocratische regering is de opmars van de extreemrechtse Alternative für Deutschland (AfD) te stoppen. Die partij surft op het ongenoegen dat de migratiecrisis oplevert en wint snel aan belang. In vier oostelijke deelstaten - Saksen, Saksen-Anhalt, Brandenburg en Thüringen - is de AfD volgens peilingen al de tweede partij, na de CDU van Merkel.

In de peilingen staat de GroKo op een electoraal dieptepunt.

In die peilingen staat de GroKo op een electoraal dieptepunt. De CDU zweeft rond 27 procent en de SPD rond 17 procent. Dat betekent dat de regeringspartijen geen meerderheid meer hebben. Ook de AfD hangt rond 17 procent. Bij de parlementsverkiezingen van september vorig jaar haalde extreemrechts ‘slechts’ 12,6 procent.

In Beieren is de toestand dramatisch. Volgens een peiling in de Duitse krant Bild haalt de CSU, de Beierse zusterpartij van de CDU, nog amper 36 procent. Dat zou betekenen dat de partij voor het eerst sinds de jaren 50 niet meer alleen kan regeren. Dat verhoogt de druk op de drie partijen die in Berlijn samen besturen.

De GroKo blijft veroordeeld tot een rollenspel, waarbij iedere fractie zich probeert te profileren. Zolang de peilingen zo dramatisch blijven voor de regeringspartijen, zal het altijd een moeilijke evenwichtsoefening blijven.

De eerste serieuze electorale test volgt op 14 oktober bij de deelstaatverkiezingen in Beieren. Dan moet blijken welke prijs de CSU betaalt voor haar derde deelname aan de grote coalitie.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud