analyse

CDU kiest voor continuïteit in tijdperk na Merkel

Met Armin Laschet als nieuwe voorzitter zal de CDU haar centrumkoers blijven voortzetten. ©REUTERS

De Duitse christendemocraten hebben Armin Laschet zaterdag gekozen tot nieuwe voorzitter. De deelstaatpremier van Noordrijn-Westfalen is van plan de CDU haar centrumkoers te laten aanhouden. Of hij in het najaar een gooi doet naar het kanselierschap, is nog niet beslist.

In Duitsland surften zaterdagmiddag wellicht heel wat mensen naar de website van de christendemocratische CDU. Via de digitale weg hield die partij, die de voorbije 70 jaar liefst een halve eeuw mee bestuurde in de grootste economie van Europa, haar 33ste partijcongres. Dat moest een antwoord bieden op één vraag: blijven de Duitse christendemocraten ook de volgende jaren het pad bewandelen dat Angela Merkel de afgelopen 16 jaar uitstippelde of opteren ze voor een abrupte koersverandering met een onbekende eindbestemming?

Drie mannen van middelbare leeftijd uit Noordrijn-Westfalen, de dichtstbevolkte deelstaat van Duitsland, dongen naar het voorzitterschap: Armin Laschet (59), Friedrich Merz (65) en Norbert Röttgen (55).

Tijdens een tien maanden durende campagne maakten Laschet en Röttgen duidelijk de CDU ook in het post-Merkel-tijdperk een centrumkoers te willen laten varen. Merz, de oud-topman van BlackRock Duitsland, stuurde aan op een ruk naar rechts om kiezers terug te lokken die de voorbije jaren in de armen van het rechts-populistische Alternative für Deutschland zijn gevlucht of niet meer gingen stemmen.

Establishment

Het discours van de miljonair leek wel aan te slaan bij een deel van de conservatieve achterban. In peilingen groeide Merz uit tot de favoriet voor het voorzitterschap van de machtigste partij van het land. Al wist hij nooit een beslissende kloof te slaan met zijn twee gematigde uitdagers.

Het establishment van de CDU wist Merz evenwel veel minder te enthousiasmeren. 'Te oncontroleerbaar, opvliegend en humeurig', luidde het oordeel. Bovendien vreesde de gevestigde orde van de partij dat een ruk naar rechts meer centrumkiezers naar de sociaaldemocraten en de Groenen zou jagen dan dat die kiezers van het AfD zou weglokken. 'In Duitsland win je verkiezingen in het centrum, niet aan de extreme zijden van het politieke spectrum', klonk het de afgelopen dagen.

521
stemmen voor Laschet
Laschet verleidde 521 afgevaardigden, Merz 466.

Wellicht lieten de honderden stemgerechtigde afgevaardigden - ambtenaren, ministers en verkozenen - die afweging meespelen toen ze zaterdagmiddag de kandidaat van hun voorkeur aanvinkten op hun computerscherm.

Merz sloot de eerste stemronde nog als winnaar af - hij kreeg 385 stemmen tegenover 380 voor Laschet en 224 voor Röttgen - maar in de tweede en beslissende stemronde tussen de twee best scorende kandidaten dolf hij het onderspit voor de deelstaatpremier van Noordrijn-Westfalen. Laschet verleidde 521 afgevaardigden, Merz 466.

Erfgenaam Merkel

Met Laschet speelt de CDU op veilig. De Akenaar beschouwt zichzelf als de natuurlijke erfgenaam van Merkel en is vast van plan de centrumkoers van de afgelopen jaren aan te houden.

De Tijd ontmoet Laschet

Eind februari 2018 bracht Armin Laschet, de nieuwe voorzitter van de Duitse christendemocraten, een bezoek aan België. De Tijd had toen de kans om de Akenaar te polsen naar zijn politieke ideeën. Toen toonde hij zich al een vurig verdediger van het beleid van Angela Merkel. Het hele interview leest u hier.

'Begin jaren 2000 was Duitsland de zieke man van Europa. En toen kwam Angela Merkel aan de macht. Zij heeft ons land uit de crisis gehaald. Duitsland is al lang niet meer die zieke man. Merkel boezemt de mensen vertrouwen in. De CDU moet dat ook weer doen en dat vertrouwen wil ik terugwinnen door beloftes in daden om te zetten', zei Laschet in zijn slotspeech voor aanvang van de voorzittersverkiezing.

Niet polariseren maar wel duidelijke taal spreken, integreren, verenigen, compromissen en oplossingen zoeken. En digitaliseren. Dat belooft de deelstaatpremier van Noordrijn-Westfalen te doen. 'Ons land heeft nood aan een moderniseringsoperatie. Daarbij moeten we jonge mensen betrekken. En we hebben meer vrouwen in onze partij nodig', klonk het. 'En natuurlijk sta ik voor een sterk Europa waarin Duitsland een vooraanstaande rol speelt.'

Verenigen zal Laschet ook moeten doen in eigen rangen. Hij mag de strijd om het voorzitterschap dan wel in zijn voordeel beslecht hebben, Merz verleidde uiteindelijk ook zowat 47 procent van de afgevaardigden die hun stem uitbrachten. Een groot deel van de CDU staat dus niet afkerig van een rechtsere koers.

Bondsdagverkiezingen

Traditioneel dingt de voorzitter van de CDU bij de Bondsdagverkiezingen namens de CDU en haar Beierse zusterpartij CSU ook naar het kanselierschap. Maar of Laschet op 26 september de christendemocratische lijst trekt, is niet zeker. In populariteitspolls komt hij niet in de buurt van Merkel.

De CDU heeft vandaag geen CEO nodig, maar een Mannschaftskapitän.
Armin Laschet
Nieuwe voorzitter CDU

'Hij heeft zeker de kwaliteiten om de grootste economie van Europa te leiden, maar kiezers vinden hem weinig inspirerend', liet de huidige kanselier zich vorig jaar al eens ontvallen over Laschet. Bovendien reed die in zijn eigen deelstaat geen al te best parcours in de coronabestrijding. Zijn optreden werd als 'te aarzelend en te onzeker' bestempeld.

Dat stond in in contrast met de doortastende aanpak van zijn Beierse collega Markus Söder. De 54-jarige CSU'er zocht de voorbije tijd steeds meer het midden van het politieke centrum op. Sommigen zien daarin een opstapje naar het kandidaat-kanselierschap.

Ploegbelang

Jens Spahn, de populaire minister van Volksgezondheid. ©Michael Kappeler/dpa

Speculatie over een mogelijke kandidatuur wuift Söder vooralsnog weg. 'Mijn plaats is in Beieren', klinkt het steevast. Maar achter de schermen voeren zijn luitenanten al wel een offensief om de Union ervan te overtuigen in de aanloop naar 26 september de kaart te trekken van de christendemocraat die de beste kansen heeft om het tot kanselier te schoppen, ook al is dat niet de voorzitter van de CDU.

Naast Söder komt dan Jens Spahn in beeld. De bij jongeren populaire minister van Volksgezondheid vormde de voorbije maanden een tandem met Laschet in de strijd om het voorzitterschap van de CDU. Net als Söder sluit Spahn voor de camera's het kanselierschap 'op dit moment uit'.

Dit voorjaar hakken de CDU en de CSU de knoop door. Analisten verwachten dat Laschet, sneller dan bijvoorbeeld Merz, bereid zal zijn van een kandidatuur voor het kanselierschap af te zien als zijn discours de komende maanden in de peilingen niet blijkt aan te slaan. Mogelijk zinspeelde hij zaterdag in zijn speech al op dat scenario. 'De CDU heeft vandaag geen CEO nodig, maar een Mannschaftskapitän.' Iemand die het ploegbelang laat primeren op het eigenbelang dus.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud