Een laatste Brits-Europese sprint tot aan de brexit-afgrond

©AFP

De onderhandelingen over een nieuwe handelsdeal met het Verenigd Koninkrijk schakelen een versnelling hoger in juli. Maar het wantrouwen is niet weg. De hakbijl van een no-deal staat al te blinken.

De brexitdeadline is definitief vastgelegd op 1 januari 2021. De Britse premier Boris Johnson wil en zal geen verlenging aanvragen van de overgangsperiode die eind dit jaar afloopt. Dat zei hij maandag in een video-overleg met de drie Europese presidenten, Charles Michel (Raad), Ursula von der Leyen (Commissie) en David Sassoli (Parlement). 

Die deadline houdt in dat het Verenigd Koninkrijk tegen de jaarwisseling de kettingen van 48 jaar EU-lidmaatschap van zich af werpt en op eigen kracht verdergaat, ongeacht of er een deal is met Europa over de toekomstige samenwerking. Het risico is dus reëel dat de handel, het goederen- of luchtverkeer met het Verenigd Koninkrijk, van de ene dag op de andere stilvalt, of dat Belgische vissers nog maar de helft van hun normale vangsten kunnen ophalen.

Take back control

Een verrassing is de Britse keuze voor een harde deadline niet. Johnson heeft van bij zijn aantreden ingezet op het losgooien van de Europese boeien met zijn take back control. Hij sloot eind oktober een scheidingsakkoord met de Europese Unie waarmee een vertrek van de Britten uit de Unie zonder deal kon worden vermeden. Nog langer onder de Europese paraplu blijven, kan hij niet. Johnson wil eigen regels voor het uitdelen van staatssteun en concurrentie.

De voorbije vier onderhandelingsrondes met Londen leverden niets op en het vertrouwen tussen beide partijen zit onder nul. De Britten zijn alleen uit op een voordelige handelstoegang die het beste bevat van recente handelsakkoorden met landen zoals Japan, Canada of Zuid-Korea, maar Europa wil een breder samenwerkingsakkoord. EU-onderhandelaar Michel Barnier heeft de steun van de 27 lidstaten om de interne markt niet te braderen. Visserij is een breekpunt voor Europa, net zoals het gelijke speelveld.

Aan Europese kant wordt wel al aan compromissen gewerkt. De Britten laten verstaan dat ze de Europese sociale, milieu- en klimaatnormen tot de hunne maken. Maar de wispelturige brexitsaga heeft het Europese wantrouwen ten top gedreven. De Britse spin, dat Covid-19 Europa veel harder raakt, dat het bang is voor een no deal en dat het nu al beeft bij het idee dat Johnson het scheidingsakkoord wil openbreken, doet er geen goed aan.  

Geen tunnel

Het is Boris Johnson die al weken aandringt op finale onderhandelingen - wat in het Europees jargon 'de tunnel' heet - om een deal te bereiken. De Europeanen gaan daar niet op in: het is allesbehalve zeker dat Johnson echt een deal wil en nog minder of hij zijn binnenlandse taboes wil laten vallen.

We stoppen een tijger in onze tank, maar we gaan geen kat in een zak kopen.
Charles Michel
Voorzitter Europese Raad

Als gulden middenweg stellen Johnson, Michel, von der Leyen en Sassoli nu een versnelling van de onderhandelingen voor in juli, door ze wekelijks afwisselend in Brussel en Londen te houden. De bedoeling daarvan is een geratificeerd akkoord bereiken voor het einde van het jaar. Europees Raadsvoorzitter Charles Michel maakte al meteen duidelijk dat de interne markt heilig blijft. 'We stoppen een tijger in de tank, maar dat betekent niet dat we een kat in de zak willen kopen', zei hij.

Boris Johnson wil dan weer tegen eind juli uitsluitsel of een akkoord mogelijk is. 'Er is geen enkele reden waarom we er al in juli niet uit zouden geraken. Dit kan niet doorgaan tot de herfst of de winter.'  Maar om een val van de kliffen te vermijden, zal Johnson zijn nek verder moeten uitsteken.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud