Advertentie

Eindelijk deal met Europees Parlement over meerjarenbudget en herstelfonds

Voormalig Belgisch minister van Financiën Johan Van Overtveldt was de hoofdonderhandelaar van het Europees Parlement over de budgetdeal met de lidstaten. ©EPA

In het finale gevecht over de EU-centen sleept het Europees Parlement naast een koppeling van de subsidies aan de eerbiediging van de rechtsstaat 16 miljard euro extra uit de brand voor investeringen in gezondheid en innovatie.

Bijna vier maanden na 'de historische EU-top in juli' is er een akkoord tussen de EU-instellingen over het finale volume en de prioriteiten van het Europees budget voor de komende zeven jaar. Het parlement vocht ook voor garanties dat de Europese burger niet opdraait voor de terugbetaling van het nieuw Europees herstelfonds van 750 miljard euro. Enkel de Hongaarse premier Viktor Orban en zijn Poolse collega kunnen nog roet in het eten gooien.

Johan Van Overtveldt (N-VA), die de onderhandelingen leidde met de EU-lidstaten , benadrukt dat het parlement de impact op belangrijke programma's kon corrigeren. De middelen voor gezondheid verdriedubbelen van 1,7 miljard euro naar 5,1 miljard euro. Het Horizon-programma, dat Europa moet helpen de digitale en groene omslag te maken, krijgt 4 miljard euro extra.

3,4 miljard
extra EU-geld gezondheid
De fondsen voor gezondheidszorg in Europa verdriedubbelen; het Europees parlement legt boven op de door de EU-leiders voorziene 1,7 miljard euro nog 3,4 miljard euro.

'We haalden 16 miljard euro meer voor cruciale programma's waar Europa toegevoegde waarde heeft . Niemand had dat verwacht', zegt Van Overtveldt. Toch blijft de globale enveloppe wat ze al was: 1.074 miljard euro voor de volgende zeven jaar. Het gros van de extra centen zijn boetes die Europa incasseert, bijvoorbeeld in concurrentiezaken. Normaal vloeit dat geld terug naar de lidstaten, nu wordt het bijgeteld als Europees geld.

We haalden 16 miljard euro meer voor cruciale programma's waar Europa toegevoegde waarde heeft. Niemand had dat verwacht.
Johan Van Overtveldt
Hoofdonderhandelaar EU-parlement

Het waren tien weken van taaie onderhandelingen. 'We hebben echt moeten vechten om wat we kregen. Maar we deden dat in het belang van de Europese burger, op de korte en lange termijn, benadrukt de Belgische oud-minister van Financiën. 'Deze verschuiving is absoluut noodzakelijk voor onze groei, jobcreatie en competitiviteit.'

Herstelfonds

Naast de begroting voor de volgende zeven jaar, krijgt het Europees Parlement inspraak in het nieuw Europees herstelfonds. Het Europarlement kreeg toezeggingen voor een bindende kalender voor het voorstellen en stemmen over nieuwe Europese eigen middelen - een ander woord voor Europese belastingen. 'Die nieuwe eigen middelen moeten de terugbetaling garanderen van de schuld van 750 miljard euro zonder in te teren op de programma's', benadrukt Van Overtveldt.

Het Europees Parlement haalde vorige week al een belangrijke troefkaart binnen: een akkoord over een mechanisme om landen die de principes van de rechtsstaat en de democratie met de voeten treden, financieel te straffen. De EU-leiders kozen in juli voor een minimalistisch proces dat vooral kon sanctioneren als de financiële belangen van de Unie in het geding waren. Het Parlement slaagde erin de focus te verruimen naar ondermijning van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, belastingfraude of het inperken van de burgerlijke vrijheden.

Bovendien is een strakke procedure vastgelegd om te bepalen of een land financieel gestraft wordt. De Europese Commissie krijgt een half jaar om te onderzoeken of er stront aan de knikker is en een sanctie voorstellen. De EU-landen beslissen met gewogen meerderheid, in principe binnen een maand. Het geviseerde land kan evenwel op de noodrem trappen en drie maanden respijt krijgen voor de straf.

Orbans veto

De Hongaarse premier Viktor Orban en zijn Poolse collega Mateusz Morawiecki verzetten zich al maanden heftig tegen een koppeling van EU-subsidies aan de eerbiediging van de rechtsstaat. De aanscherping van de tekst vorige week valt bij hen niet in goede aarde.

Viktor Orban dreigde maandag schriftelijk met een veto tegen zowel de Europese meerjarenbegroting als het herstelfonds. Orban kan perfect stokken in de wielen steken. Voor de Commissie de 750 miljard euro kan ophalen op de markt, moet elk nationaal parlement instemmen met de verhoging van het Europees plafond voor eigen middelen.

Ik hoop dat iedereen de ernst van de situatie begrijpt en zal helpen om de baan vrij te maken voor de begroting en het herstelpakket.
Michael Clauss
Duits EU-ambassadeur

Maar het is onduidelijk of Orban die blufpoker tot het einde wil volhouden en alle lidstaten wil frustreren door ze het herstelgeld te ontzeggen. Ook voor Hongarije en Polen staat er financieel veel op het spel. Hongarije zou 6,25 miljard euro krijgen uit het Europees herstelfonds, of meer dan 4 procent van het bbp, Polen kan rekenen op 23 miljard euro.

Marges voor wijzigingen aan de deal zijn er niet, is in het Europees Parlement te horen. 'We moeten het herstelfonds dringend aan de praat krijgen om de ernstige economische gevolgen van de pandemie te verzachten, waarschuwt de Duitse ambassadeur Michael Clauss, die de deal met het Europees parlement bewerkstelligde. 'Ik hoop dat iedereen de ernst van de situatie begrijpt en zal helpen om de baan vrij te maken voor de begroting en het herstelpakket.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud