Advertentie

Erdogans plannen rond Cyprus tergen Europa

De Turkse president, Recep Tayyip Erdogan, bracht dinsdag een bezoek aan Turks-Cyprus. ©AFP

Recep Tayyip Erdogan lijkt weer de confrontatie op te zoeken met Europa. Tijdens een bezoek aan Noord-Cyprus pleitte de Turkse president voor een tweestatenoplossing voor het eiland en de heropening van een spookstadje.

Recep Tayyip Erdogan heeft Europa en de Verenigde Staten tegen zich in het harnas gejaagd. De spanningen ontstonden deze keer niet door een vrijage met Rusland of manoeuvres in Syrië of Libië. Erdogans toekomstvisie voor Cyprus zette de relaties op scherp.

Erdogan zette dinsdag koers naar Noord-Cyprus. Niet toevallig kwam dat bezoek er op 20 juli. Het viel samen met de 47ste verjaardag van de invasie van Cyprus door het Turkse leger. De operatie volgde destijds op een staatsgreep door Grieks-Cypriotische nationalisten die het eiland weer bij Griekenland wilden aansluiten.

Bijna een halve eeuw later zijn de wonden nog niet geheeld. En is Cyprus nog altijd verdeeld. De zuidelijk gelegen Republiek Cyprus is lid van de Europese Unie, terwijl de Turks-Cyprioten in 1983 in het noorden van het land een eigen republiek uitriepen, die enkel door Ankara erkend wordt.

Federale staatsvorm

De voorbije decennia zijn verschillende pogingen ondernomen om het eiland weer te verenigen en er een federale staatsvorm te installeren. Maar die inspanningen bleken steeds vergeefs.

De onderhandelingen zitten sinds 2017 muurvast. Een poging van de Verenigde Naties om de gesprekken weer vlot te trekken, strandde in april dit jaar andermaal.

Tot frustratie van de Turkse president. Hij ziet slechts een oplossing. 'Tijdens de onderhandelingen kan geen vooruitgang geboekt worden als de partijen niet aanvaarden dat we te maken hebben met twee volken en twee staten. We kunnen niet nog eens vijftig jaar verliezen met modellen die bewezen hebben niet geschikt te zijn', zei Erdogan dinsdag.

Een nieuw onderhandelingsproces is enkel mogen tussen twee staten.
Recep Tayyip Erdogan
Turkse president

'Een nieuw onderhandelingsproces is enkel mogelijk tussen twee staten. Daarom moeten de soevereiniteit en een statuut van gelijkheid tussen Turks- en Grieks-Cyprioten bevestigd worden', ging de Turkse leider voort tijdens een speech in het noordelijke deel van Nicosia.

Hij haalde fel uit naar de Griekse Cyprioten. 'Die blokkeren alle wegen naar een oplossing en zijn niet oprecht', klonk het. Ook de Europese Unie kreeg een veeg uit de pan omdat ze 'leugens verspreidt'.

Spookstadje

Erdogan tergde Europa en de VS niet alleen met zijn voorstel voor een - voor Brussel en Washington onaanvaardbare - tweestatenoplossing. Hij provoceerde ook met de aankondiging dat Varosha heropend wordt.

©EPA

Die wijk in de stad Famagusta was voor de Turkse invasie in 1974 een toeristische trekpleister. Kort na hun inval zetten Turkse militairen Varosha - of Maras in het Turks - helemaal af. Ze hoopten erkenning van de Turkse Republiek Noord-Cyprus af te dwingen door financieel druk te zetten op de Grieks-Cypriotische hoteleigenaars van de toeristische wijk. Maar de operatie had niet het gewenste effect. Sindsdien is Varosha verboden militair gebied en is het verworden tot een spookstadje.

Als Erdogan en de Turks-Cypriotische autoriteiten hun zin krijgen, komt daar weldra verandering in. 'Een nieuw tijdperk breekt aan in Maras', zei de Turkse president. Een deel van het spookstadje kan volgens hem binnenkort weer door burgers gebruikt worden en zal onder de autoriteit van de Turks-Cyprioten staan.

Europese Unie

Tot weerzin van de Griekse Cyprioten. Die vrezen dat Turkije het wil inlijven. 'De demarche is illegaal en onaanvaardbaar', zei de Cypriotische president Nicos Anastasiades. 'Ik wil Erdogan en zijn aanhangers een duidelijke boodschap sturen: we zullen die onaanvaardbare acties en eisen van Turkije niet aanvaarden.' Cyprus kaartte de kwestie woensdag al aan bij de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties.

De Griekse Cyprioten weten zich gesteund door de VS en de Europese Unie. De buitenlandchef van de EU, Josep Borrell, toonde zich 'bezorgd' over de aankondigingen van Erdogan. 'De unilaterale beslissing om het statuut van Varosha te wijzigen is onaanvaardbaar, dreigt de spanningen op het eiland op te voeren en brengt een hervatting van gesprekken over een allesomvattende regeling voor de Cypriotische kwestie in het gedrang', klonk het op Twitter.

Turkije heeft Varosha altijd als pasmunt gezien in een vredesregeling. Analisten gingen ervan uit dat het gebied weer onder Grieks-Cypriotisch bestuur zou komen te staan zodra een deal afgeklopt is. De Turks-Cypriotische demarche van dinsdag maakt die aanname onzekerder.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud