EU en VK met getrokken messen naar brexitonderhandelingen

Boris Johnson blijft rondjes draaien met zijn brexitslogan 'take back control'.

Europa en Londen zitten op een totaal andere golflengte bij de start van de onderhandelingen over een handelsakkoord. Het wordt geen akkoord tegen om het even welke prijs, antwoordt EU-onderhandelaar Michel Barnier op de dreiging van een harde brexit uit Londen.

De 27 Europese lidstaten en de regering-Johnson legden dinsdag elk hun mandaat vast voor de onderhandelingen over een toekomstig handelsakkoord tussen de Unie en het Verenigd Koninkrijk. Begin volgende week gaan de onderhandelaars van beide kampen rond de tafel zitten, afwisselend in Brussel en in Londen.

Toch lijkt het alsof de vechtscheiding nu pas begint. Voor premier Boris Johnson valt de hakbijl, het vertrek van de Britten uit de Europese Unie, op 31 december 2020, om middernacht. Er resten slechts tien maanden om een skelet van een akkoord uit te werken én goedgekeurd te krijgen. Nog erger is dat de prioriteiten én de rode lijnen van Londen en Brussel haaks op elkaar staan.  

Johnson blijft rondjes draaien met zijn brexitslogan 'take back control'. Hij wil weg uit de Europese interne markt én de douane-unie en af van de regels die daar gelden. Sinds de regeringsherschikking deze maand staan enkel harde brexiteers aan het roer in Londen met een agenda van disruptie en de droom van een Singapore aan de Theems. Klassieke businesslobby's worden genegeerd. Bedrijven uit nieuwe wingewesten voor de tory's krijgen selectieve staatssteun en er komen volgend jaar tien fiscaal voordelige vrijhavens.  

Europa wil zo weinig mogelijk zien veranderen in de omgang met het VK. Controles van goederen zijn vanaf 2021 onvermijdelijk, maar de Unie gaat voor een handelsakkoord zonder tarieven en quota. De belangrijkste Europese rode lijn is het gelijke speelveld. Om dumping en concurrentievervalsing te vermijden mogen de Britten niet veel afwijken van de Europese regels.

Onder Franse druk is het mandaat voor de onderhandelingen met de Britten de voorbije week nog aangescherpt.  'De hoge Europese normen inzake staatssteun, overheidsbedrijven, sociale en milieunormen en de standaarden, praktijken en regels inzake de fiscaliteit en de strijd tegen klimaatverandering moeten als referentiepunt gelden' voor Londen. Bovendien moeten de Britten ook geleidelijk die nieuwe Europese normen overnemen.

Het Britse onderhandelingsmandaat wordt pas donderdag gepubliceerd. Maar de lidstaten beseffen nu al dat de brexitdeal over de Britse scheiding een makkie was vergeleken met wat nu komt. 'Niets is makkelijk in deze onderhandeling', beseft ook Barnier, met zijn nieuw mandaat op zak voor de gesprekken met Londen.

We zijn zeker klaar voor een harde brexit eind dit jaar.
Koen Geens
Minister van Europese Zaken

De 27 scharen zich, net als bij de onderhandelingen over het scheidingsakkoord de voorbije drie jaar, als één man achter Barnier. Ze beseffen dat de kans reëel is dat er eind dit jaar geen akkoord komt over handel en samenwerking met de Britten. 'We zijn zeker klaar voor een harde brexit eind dit jaar', beaamt minister van Europese Zaken Koen Geens. 'Maar de soep wordt nooit zo heet gegeten als ze wordt opgediend', sust hij. 

Barnier raakte dinsdag al behoorlijk geagiteerd door de misplaatste spin van de woordvoerder van Johnson in de krant Financial Times. Het hoofddoel  van de onderhandelingen is 'het herstel is van de economische en politieke onafhankelijkheid op 1 januari 2021', zei die bron uit Downing Street.  Waarop Barnier zijn doelpalen plantte op de onderhandelingstafel: 'Europa gaat geen compromis sluiten tegen om het even welke prijs.'

Luttele minuten later lag een Europees ultimatum op tafel. De onderhandelingen over visserij en handel zijn 'onlosmakelijk met elkaar verbonden', oreerde Barnier. Europa eist bovendien 'solide garanties voor loyale concurrentie en hoge standaarden'. Vrij vertaald: als Londen Europese vissers de toegang ontzegt tot de Britse wateren en als Johnson kwistig staatssteun rondstrooit of minder strenge milieu-, sociale en fiscale normen hanteert, is er geen gelijk speelveld en dus ook geen tarief- of quotavrije handel mogelijk tussen het VK en de EU.

Opnieuw wordt Ierland de sleutel voor een akkoord. Barnier wijst erop dat Johnson alle brexitafspraken die eind oktober werden ondertekend, moet respecteren. Johnson beloofde in het scheidingsakkoord dat er douanecontroles komen in de Noord-Ierse havens. Die controles moeten garanderen dat er enkel producten worden geklaard die geschikt zijn voor de Europese markt. Op die manier komt er ook geen harde grens tussen de Ierse republiek en Noord-Ierland, dat tot het VK behoort.

Maar Johnson en leden van zijn regering proberen onder de Ierse afspraken en de ermee verbonden verplichtingen voor een gelijk speelveld uit te komen. 'Enkel op die manier krijgen we garanties dat bijvoorbeeld staal uit het VK of Brazilië voldoet aan de EU-productnormen.'

De Britten hopen binnenkort ook handelsgesprekken te beginnen met de Verenigde Staten. Maar ook hier geven de Europeanen Johnson geen vrije baan. Chloorkippen en andere producten die niet beantwoorden aan de Europese voedingsregels komen er niet in.  

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud