nieuwsanalyse

EU erkent uitslag presidentsrace Wit-Rusland niet

De voorzitter van de Europese Raad, Charles Michel, overlegde woensdag in een videoconferentie met de Europese leiders over de toestand in Wit-Rusland. ©AFP

Europa erkent het resultaat van de presidentsverkiezingen in Wit-Rusland niet. Brussel broedt op 'gerichte sancties' en kant zich tegen 'externe bemoeienis'. 'Niet Brussel of Moskou, maar het Wit-Russische volk moet over zijn lot beslissen.'

De 27 staatshoofden en regeringsleiders van de Europese Unie bliezen woensdag virtueel verzamelen voor spoedoverleg over de situatie in Wit-Rusland. Sinds de omstreden herverkiezing van president Aleksandr Loekasjenko heerst in de aan Polen, Litouwen en Letland grenzende ex-Sovjetrepubliek onrust.

Al tien dagen op rij trokken boze burgers de straat op om hun ongenoegen te uiten over de 'massale fraude' bij de stembusslag. Meer dan eens grepen de ordediensten hardhandig in. Zeker drie mensen kwamen om het leven. Duizenden anderen zijn de voorbije dagen opgepakt. De vrees voor zwaar bloedvergieten is gegroeid nu Loekasjenko de politie opgeroepen heeft het volksprotest de kop in te drukken.

Sancties

'De situatie in Wit-Rusland is steeds zorgwekkender', zei de voorzitter van de Europese Raad, Charles Michel, na afloop van het EU-overleg. 'Het geweld tegen de vreedzame betogers schokt en is onaanvaardbaar. Dat mag niet onbestraft blijven.' De EU zet sancties in de steigers tegen de verantwoordelijken voor het politiegeweld en de electorale fraude.

Europa kiest onomwonden de zijde van het Wit-Russische volk in zijn strijd tegen het regime. 'De verkiezingen zijn niet eerlijk, niet vrij en niet volgens de internationale standaard verlopen. De EU erkent het resultaat niet. Het Wit-Russische volk verdient beter', ging Michel verder.

3
doden
Zeker drie mensen kwamen om het leven bij de protesten in Wit-Rusland.

De 27 lidstaten roepen op tot een 'vreedzame, democratische transitie'. Ze hopen dat de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) een overleg op gang kan brengen tussen het Wit-Russische regime en de oppositie in het land.

De EU kant zich tegen 'externe negatieve bemoeienissen'. 'Een oplossing moet voortvloeien uit een nationale dialoog. Het Wit-Russische volk moet over zijn lot en zijn toekomst beslissen. Niet Brussel en niet Moskou', zei Michel.

Rusland

Dat de Europese leiders naar Rusland verwijzen is geen verrassing. Moskou is al decennia de belangrijkste politieke, economische en militaire partner van Loekasjenko. Het speelt onvermijdelijk een sleutelrol in de afwikkeling van de Wit-Russische crisis.

Voorlopig zien we geen enkele reden om ons te bemoeien met de politieke crisis in Wit-Rusland, ook niet militair.
Sergej Lavrov
Russische minister van Buitenlandse Zaken

Sinds de omstreden stembusslag beperkte Russisch president Vladimir Poetin zich tot bedachtzame steunbetuigingen aan de leider in Minsk. Al gaf het Kremlin maandag op basis van een gezamenlijk militair pact wel aan te kunnen ingrijpen in het buurland.

Die uitspraak riep herinneringen op aan de gebeurtenissen in Oekraïne. Toen pro-Europese demonstranten in 2014 de Russisch gezinde president verjoegen, stuurde Moskou troepen naar de ex-Sovjetrepubliek. Zes jaar later broeit dat conflict nog altijd aan de grenzen van de EU.

Overleg

Zo'n vaart lijkt het in Wit-Rusland nog niet te lopen. 'Voorlopig zien we geen enkele reden om ons te bemoeien met de politieke crisis in Wit-Rusland, ook niet militair. De Wit-Russen moeten hun problemen zelf oplossen', zei de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov woensdag.

Hij gaf toe dat de Wit-Russische verkiezingen niet vlekkeloos verliepen. Tegelijkertijd spoorde Lavrov buitenlandse machten aan 'zich niet in de Wit-Russische aangelegenheden te mengen'. Net als Brussel riep hij de oppositie in Minsk op in overleg te gaan met het regime.

Een oplossing moet voortvloeien uit een nationale dialoog. Het Wit-Russische volk moet over zijn lot en zijn toekomst beslissen.
Charles Michel
Voorzitter Europese Raad

Voor de buitenwereld stellen de Russen zich afzijdig op. De vraag is of ze daadwerkelijk aan de zijlijn staan. Uit vluchtgegevens blijkt dat een Russisch regeringsvliegtuig, vaak gebruikt door vooraanstaande functionarissen en toplui van de geheime dienst FSB, woensdag in alle vroegte vanuit Moskou over en weer is gevlogen naar Minsk.

Dat de Russen poolshoogte gaan nemen, zou niet onlogisch zijn. Poetin heeft baat bij stabiliteit in het buurland. Wit-Rusland is een cruciale schakel in de export van Russische energie naar het Westen en doet dienst als een strategische buffer tegen de EU en de NAVO.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud