EU-Hof eist dat Polen vervroegde pensionering rechters terugdraait

Malgorzata Gersdorf was tot deze zomer voorzitster van het Poolse Hooggerechtshof, tot ze door een nieuwe wet gedwongen werd met pensioen te gaan. ©AFP

De clash tussen de Europese Unie en Polen over de uitholling van ’s lands rechtsstaat, verscherpt.

Polen moet met onmiddellijke ingang de recente wet schorsen waarmee de pensioenleeftijd verlaagd is voor de rechters van ’s lands hooggerechtshof. Met terugwerkende kracht moeten ook alle rechters die al op omstreden wijze met pensioen gestuurd werden, opnieuw in dienst genomen worden. Dat besliste het Europees Hof van Justitie vrijdag in kortgeding.

Zo wordt de confrontatie tussen Brussel en Warschau over de werking van de Poolse rechtsstaat nog wat opgeschroefd. De Europese Commissie verwijt de aartsconservatieve regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) er al lang van met een reeks hervormingen het Poolse gerecht verregaand te politiseren.

Artikel 7

Vorig jaar activeerde de Commissie daarom voor het eerst in haar geschiedenis artikel 7 van het Europese verdrag. Dat berispt lidstaten omdat ze de fundamentele democratische waarden uitholt en kan leiden tot de opschorting van het Poolse stemrecht in de Europese ministerraden. Ook het Hongarije van Viktor Orban zit intussen op dat strafbankje.

Niettemin verlaagde Polen dit voorjaar de pensioenleeftijd voor leden van het hooggerechtshof van 70 naar 65 jaar. Daardoor moesten 27 van de 74 Poolse hogerechters vroeger opstappen, inclusief voorzitster Malgorzata Gersdorf. Een zoveelste aanval van regeringspartij PiS op de onafhankelijkheid van het gerecht, aldus critici. De regering kan de opvolgers van de gepensioneerde rechters immers zelf benoemen, via de Raad voor Rechtspraak waarvan de leden op hun beurt door het parlement benoemd zijn.

Onafhankelijkheid

De rechtse Poolse regering zelf heeft het over een ‘broodnodige democratisering’ van een corrupt bastion waarin de communistische invloeden nog sterk zouden zijn. De Europese Commissie denkt daar duidelijk anders. De nieuwe pensioenregels druisen volgens haar in tegen het beginsel van onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, inclusief het beginsel dat rechters niet uit hun functie kunnen worden ontheven. De Commissie startte daarom vorige maand een spoedprocedure bij het EU-Hof in Luxemburg, dat nu die kritiek deelt.

'We gaan dit nu eerst diepgaand analyseren', reageerde de Poolse premier Mateusz Morawiecki. Hij wilde niet zeggen of de uitspraak betekent dat de regering de wet zal aanpassen.

Eerder deze week toonde Polen zich ook al onbuigzaam tijdens een vergadering van de Europese ministers van Buitenlandse Zaken, waar de strafprocedure volgens artikel 7 tegen Polen en Hongarije geëvalueerd werd. ‘De situatie verbert niet echt, integendeel’, zei Frans Timmermans, de vicevoorzitter van de Europese Commissie.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect