Advertentie
Advertentie

EU-Hof vernietigt gegevensbewaring

De aanslagen in maart 2004 op treinen in Madrid vormden de aanleiding voor de richtlijn (Foto: EPA).

Het Europees Hof van Justitie heeft de richtlijn over de bewaring van privégegevens door telecomoperatoren vernietigd. Volgens het Hof vormt de richtlijn uit 2006 een inbreuk op de privacyregels. De Europese Commissie is niet van plan haar richtlijn onmiddellijk in te trekken. In België loopt een procedure bij het Grondwettelijk Hof.

Na de terreuraanslagen in Madrid en Londen, in maart 2004 en juli 2005, beslisten de Europese autoriteiten de strijd tegen het terrorisme naar een hoger niveau te tillen. Daarom werkten ze regels uit over de bewaring van persoonsgegevens.

In maart 2006 gaf Europa groen licht aan een richtlijn die telecomoperatoren verplichtte gedurende een periode van 6 tot 24 maanden de gegevens bij te houden over het telefoon- en e-mailverkeer van burgers. De inhoud van gesprekken of mails moet niet bewaard worden, maar bijvoorbeeld wel de plek van waar klanten van telecomoperatoren gesprekken voeren of e-mails versturen.

België In ons land is de Liga voor de Mensenrechten een procedure begonnen bij het Grondwettelijk Hof tegen de wet uit 2013 die op de Europese richtlijn is gebaseerd. 'De procedure blijft tot nader order lopen', zegt advocaat Raf Jespers, de raadsman van de Liga. Het arrest is nog niet beschikbaar (enkel een communiqué, red.) waardoor nog niet duidelijk is of het de gevolgen regelt. Jespers vermoedt dat de Belgische wet niet automatisch verdwijnt door het arrest. 'Het arrest moet er volgens mij wel toe leiden dat de richtlijn uit de rechtsorde van de EU verdwijnt, en dat dus verondersteld wordt dat ze nooit heeft bestaan. Alles wat steunt op dat kaderbesluit, komt dus op de helling te staan, ook de Belgische wet.' Jespers heeft er nu goede hoop op dat het Grondwettelijk Hof de Belgische wet vernietigt. 'De Belgische wet is niet louter op de richtlijn uit 2006 gebaseerd, maar ook nog op een oudere. Maar de geest van de uitspraak in Luxemburg is toch dat er geen algemene aantasting mag zijn van de privacy en de datagegevens van burgers.' Een uitspraak verwacht Jespers pas over zowat een halfjaar. 'Mogelijk gaat het wat sneller nu er minder discussie is en vast staat dat het hoogste Europese Hof de richtlijn heeft vernietigd.' 'Het is een mijlpaal in de democratische geschiedenis van de EU', besluit Jespers. Het was een van de richtlijnen waartegen het meest verzet was, 'begrijpelijk, want het was de meest verregaande ingreep in de privacy van de burger'. In vier landen - Duitsland, Tsjechië, Roemenië en Cyprys - vernietigden de Grondwettelijke Hoven reeds gelijkaardige wetgeving.   Inbreuk

België

In ons land is de Liga voor de Mensenrechten een procedure begonnen bij het Grondwettelijk Hof tegen de wet uit 2013 die op de Europese richtlijn is gebaseerd. 'De procedure blijft tot nader order lopen', zegt advocaat Raf Jespers, de raadsman van de Liga. Het arrest is nog niet beschikbaar (enkel een communiqué, red.) waardoor nog niet duidelijk is of het de gevolgen regelt. Jespers vermoedt dat de Belgische wet niet automatisch verdwijnt door het arrest.

'Het arrest moet er volgens mij wel toe leiden dat de richtlijn uit de rechtsorde van de EU verdwijnt, en dat dus verondersteld wordt dat ze nooit heeft bestaan. Alles wat steunt op dat kaderbesluit, komt dus op de helling te staan, ook de Belgische wet.'

Jespers heeft er nu goede hoop op dat het Grondwettelijk Hof de Belgische wet vernietigt. 'De Belgische wet is niet louter op de richtlijn uit 2006 gebaseerd, maar ook nog op een oudere. Maar de geest van de uitspraak in Luxemburg is toch dat er geen algemene aantasting mag zijn van de privacy en de datagegevens van burgers.'

Een uitspraak verwacht Jespers pas over zowat een halfjaar. 'Mogelijk gaat het wat sneller nu er minder discussie is en vast staat dat het hoogste Europese Hof de richtlijn heeft vernietigd.'

'Het is een mijlpaal in de democratische geschiedenis van de EU', besluit Jespers. Het was een van de richtlijnen waartegen het meest verzet was, 'begrijpelijk, want het was de meest verregaande ingreep in de privacy van de burger'.

In vier landen - Duitsland, Tsjechië, Roemenië en Cyprys - vernietigden de Grondwettelijke Hoven reeds gelijkaardige wetgeving.

 

Inbreuk

Ierland en Oostenrijk hadden evenwel vragen bij die richtlijn. Ze vroegen het Europees Hof van Justitie na te gaan of die regels geen inbreuk vormden op de fundamentele rechten van EU-burgers.

Het Hof in Luxemburg presenteerde dinsdag zijn oordeel. 'De richtlijn impliceert een zeer omvangrijke en ernstige inmenging in de fundamentele rechten op de eerbiediging van het privéleven en op de bescherming van persoonsgegevens zonder dat die inmenging tot het strikt noodzakelijke beperkt blijft.'

Volgens het Hof breekt de richtlijn 'op een zeer ernstige manier' in het privéleven van mensen in 'door telecomoperatoren te verplichten gegevens bij te houden en nationale overheden toegang te bieden tot die gegevens'. 

De rechters van het Luxemburgse Hof zien nog een bijkomend probleem. 'De burger kan het gevoel krijgen voortdurend in de gaten gehouden te worden in zijn privéleven, omdat de overheid zijn gegevens kan gebruiken zonder dat de betrokken persoon daarvan op de hoogte gesteld wordt.'

Opties

De Europese Commissie is niet van plan de regels over het verplicht opslaan van telecomgegevens onmiddellijk in te trekken. Dat maakte ze dinsdagmiddag bekend.

Brussel houdt alle opties nog open. 'De EU zal het vonnis nauwkeurig bestuderen en de impact ervan analyseren', zei de woordvoerder van Europees commissaris van Binnenlandse Zaken Cecilia Malmström. Wellicht komt er daarna een nieuw wetsvoorstel.

Volgens de woordvoerder draait het in het vonnis om de verhouding tussen enerzijds de bescherming van burgers en hun rechten en anderzijds om de strijd tegen terrorisme en criminaliteit.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud