Advertentie
Advertentie
nieuwsanalyse

Europa tussen grexit en brexit

Bezoekers schuiven aan voor een bezoek aan de Europese Commissie. ©REUTERS

De grexit blijft de komende weken en wellicht maanden nog op de loer liggen. En nu komt daar ook de onzekerheid van een brexit bovenop.

Met de grexit op links en de brexit op rechts komt het Europese model van twee kanten onder vuur liggen. En in beide dossiers zal de rol van kanselier Angela Merkel bepalend zijn.

Merkel staat nu al onder druk van een deel van haar eigen partij-aanhang over Griekenland. De kanselier zou te coulant zijn om de Grieken te allen prijze in de euro te houden. De Duitse minister van Financiën, Wolfgang Schäuble, nam de voorbije jaren al herhaaldelijk een veel strakkere koers aan in het dossier-Griekenland.

De kans groeit met de dag dat de Griekse situatie echt op de spits wordt gedreven. Zonder een echte ommezwaai van de regering-Tsipras zal Merkel het moeilijk krijgen om het fiat te krijgen van de Bondsdag voor de vrijgave van de laatste schijf noodhulp. Een nieuw noodplan en dus vers Duits geld voor Athene lijkt al helemaal problematisch in de huidige omstandigheden.

Het Britse spook

Bij die groeiende onzekerheid over het verdere verblijf van Griekenland in de eurozone, komt nu een andere discussie aanwaaien van over het Kanaal: de brexit. Na de klinkende verkiezingsoverwinning van de Conservatieve premier David Cameron, is Europa wakker geworden met het spook van de brexit.

Cameron heeft vrijdag al bevestigd dat hij doorgaat met zijn plan een referendum te houden over de EU. De respons vanuit Brussel was koeltjes maar beleefd: 'We zijn bereid met de Britten te werken aan een fair deal', liet EU-Commissievoorziter Jean-Claude Juncker vrijdag weten.

Mogelijk komt dat referendum er sneller dan de oorspronkelijk voorziene datum van eind 2017. Kwestie van ook in eigen land dit debat niet te zeer te laten verzuren en het opgebouwde kapitaal tijdens de voorbije verkiezingen te kunnen verzilveren. Cameron zelf is immers geen voorstander van een exit uit de Europese Unie. Hij moet nu wel de eurosceptische vleugel in zijn partij in het gareel weten te houden.

Welke heronderhandeling?

De Britse premier liet zondag weten dat minister van Financiën en zijn vertrouweling, George Osborne, de onderhandelingen zal voeren met Europa. Waar de onderhandelingen precies zullen over gaan, blijft intussen onduidelijk. Welke bevoegdheden wil Cameron terughalen uit Brussel naar Londen en is dat wel mogelijk?

Veel ruimte is er niet voor een echte heronderhandeling van de Europese verdragen, melden EU-bronnen. Zo'n negociatie opent de doos van pandora en bovendien moet de verdragswijziging nadien door alle lidstaten worden goedgekeurd, parlementair of via referendum. Het verleden leert dat dat een moeillijke, slopende en zeer langdurige oefening is.

Europa is de Britten overigens wel al tegemoet gekomen in een aantal zaken. De agenda van 'betere wetgeving' die vice-voorzittter Frans Timmermans propageert, gaat in op de Britse  (en Nederlandse) verzuchtingen naar minder regelneverij uit  'Brussel'.

En voor sommige Europese regels is er nu eenmaal geen ruimte voor onderhandeling: het vrij verkeer van werknemers is nu eenmaal een van de vier fundamentele Eurropese vrijheden. Daar wordt niet aan getornd, zeggen Merkel en Juncker in koor.

Veel meer dan toezeggingen 'tussen de lijntjes' kan Cameron dus niet verwachten. Maar de discussie in de aanloop naar het Britse referendum zal de samenhang binnen de Europese Unie nog maar eens zwaar op de proef stellen. En het staat wellicht ook het echte, stilaan dringende toekomstdebat van Europa in de weg. Dat debat gaat over hoe dit kleine continent zich de komende jaren als wereldspeler en model kan handhaven

 

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud