Europa vuurt nieuw salvo af op Polen en Hongarije

In Warschau zijn er protesten tegen de Poolse tuchtkamer voor rechters die het Europees recht laten primeren op het nationaal recht. ©AFP

Het Europees Parlement wil dat er korter op de bal gespeeld wordt bij de afkalvende rechtsstaat in Polen en Hongarije. Met Polen dreigt een verse confrontatie over de vrije rechtspraak.

Nu de vicevoorzitter van de Europese Commissie Frans Timmermans de klimaatman werd in plaats van de boeman van Polen en Hongarije, verhuisde het probleem van de gebrekkige rechtsstaat in die twee landen wat naar de achtergrond. De Commissie leek niet uit op een confrontatie en de lidstaten kijken liever de andere kant op als ‘een van hen’ door de mangel gehaald wordt. Maar de relatieve rust op het Pools-Hongaarse front is binnenkort voorbij.

Het Europees Parlement vindt dat de lopende rechtsstaatsprocedures te vrijblijvend zijn.

Het Europees Parlement maakt deze week een stand van zaken op over de lopende rechtsstaatprocedure tegen de twee Oost-Europese landen. Het halfrond vindt dat de hele procedure te vrijblijvend is. Er moeten duidelijke aanbevelingen komen voor beide landen met strikte deadlines. In een gezamenlijke resolutie waarover donderdag wordt gestemd spreekt het parlement van ‘een falen dat de integriteit van de Europese waarden, het wederzijdse vertrouwen en de geloofwaardigheid van de EU ondermijnt’.

Machtsgreep

Maar het Europees Hof van Justitie is de enige instelling die gewicht in de schaal legt tegen de twee dwarsliggers, ook al moeten de Europese rechters daarvoor zwaar geschut bovenhalen zoals dwangsommen of het via een spoedprocedure opleggen van een geldboete.

Rechters die zich op de Europese wetgeving beroepen, zullen door de tuchtkamer worden gestraft.

Zo is er enorm veel ongerustheid in Europa over de machtsgreep van de regerende nationalistische PiS-partij op de rechters. In oktober wees het Hof van Justitie Warschau al in niet mis te verstane woorden op de gevaren van een aparte tuchtkamer met door de overheid benoemde rechters die collega-rechters die te kritisch zijn voor het regime kan straffen. Die kamer is er nog altijd en er is een nieuwe Poolse wet in aantocht die nog veel verder gaat. Rechters die zich op de Europese wetgeving beroepen, zullen door de tuchtkamer worden gestraft. De Poolse kamer heeft die nieuwe wet voor Kerstmis goedgekeurd. De senaat is deze week aan de beurt.

Polexit

Het bannen van het Europees recht in Polen is niet meer of minder dan een ‘Polexit’. De Polen plaatsen zich buiten de Europese wetgeving. Vorige week sprak de voorzitter van het Europees Hof van Justitie, Koen Lenaerts daarover al duidelijke taal in Warschau. ‘Je kan geen lid zijn van de Europese Unie zonder onafhankelijke rechtshoven die eerlijke vonnissen vellen in overeenstemming met het Europees recht’.

Afgelopen weekeinde betoogden in de Poolse hoofdstad rechters uit verschillende lidstaten tegen het monddood maken van de rechterlijke macht. Ze steunden daarmee ook het Poolse hooggerechtshof en de fel belaagde voorzitser van het opperste hof, Malgorzata Gersdorf, in de strijd tegen de politisering van het gerecht.

De Europese Commissie bereidt een spoedprocedure voor om Warschau alsnog op de knieën te krijgen.

De Europese Commissie bereidt daarom een spoedprocedure voor om Warschau alsnog op de knieën te krijgen. Mogelijk vandaag al gaat ze het Europees Hof vragen om de tuchtkamer te schorsen. Het Hof kan dergelijke voorlopige maatregelen uitvaardigen zonder de partijen gehoord te hebben. Bovendien gaan dit soort maatregelen vaak gepaard met sancties of een dwangsom voor elke dag dat de tuchtkamer nog bestaat.

Ook tegen die andere dwarsligger, Hongarije, zijn er verschillende zaken aanhangig gemaakt bij de Europese rechters. De advocaatgeneraal van het Europees Hof spreekt zich vandaad uit over de inperking van de rechten van niet-gouvernementele organisaties in Hongarije. Wie geld krijgt uit het buitenland, krijgt van de overheid een negatief label opgekleefd.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud