nieuwsanalyse

Europa worstelt met soloslims van Merkel en Macron

©Photo News

In Europa preken leiders als Emmanuel Macron en Angela Merkel in eerste instantie voor eigen huis. Ondanks die nationale reflexen en wederzijdse frustraties komt de Europese coördinatie op gang. Omdat het moet.

De Franse president Emmanuel Macron kondigde maandagavond een totale lockdown aan in de strijd tegen corona. Uitgerekend degene die de voorbije dagen en weken voor meer Europese coördinatie pleitte, speelde soloslim en ging over tot een drastische maatregel met verregaande gevolgen voor de andere Europese landen. Dat gebeurde zonder enige vorm van voorafgaand overleg of kennisgeving.

Het toont hoe gecompliceerd 'Europa' is. Alle 27 EU-landen en hun leiders beseffen dat coördinatie nodig is. Maar ze preken in de eerste plaats voor eigen publiek. De Duitse kanselier Angela Merkel zei maandag dat de 'Europese coördinatie beter kon'. Haar kritiek op de Europese samenwerking was eigenlijk een mea culpa. Berlijn zag immers, na zware druk van de Europese Commissie, af van een exportverbod van mondmaskers naar andere EU-landen, een verbod dat in strijd is met de interne markt.  

Charles Michel

'De samenwerking is niet ideaal. Dat is nu eenmaal Europa,' zucht een EU-bron. De lidstaten zijn verantwoordelijk voor de veiligheid en de gezondheid van hun burgers. Europa heeft daarin niets te zeggen. Europees Raadsvoorzitter Charles Michel heeft geen macht om wat dan ook af te dwingen. 

De samenwerking is niet ideaal. Dat is nu eenmaal Europa.

Toch komt die Europese coördinatie met vallen en opstaan van de grond. Iedereen beseft dat samenwerking broodnodig is om deze coronacrisis als Unie te overleven. Vorige week dinsdag was er een eerste videoconferentie van de Europese regeringsleiders. Precies een week later herhaalt het ritueel zich, met nog meer vastberaden EU-leiders. Met dit verschil dat het plaatje van Europa nu heel anders is. Na Italië zijn ook Frankrijk en Spanje in lockdown. Alle andere Europese lidstaten nemen zware tot zeer zware maatregelen om de verspreiding van de epidemie te vertragen. Tien Schengenlanden sloten de binnengrenzen. 

De Europese Commissie stelde inmiddels een reisverbod van een maand voor. Omdat dit plan, uit de koker van Macron, afgelopen weekeinde al afgetoetst werd door Michel, is het niet controversieel. Maar dat Macron het initiatief maandagavond al als een Europese beslissing aankondigde, schaadt het onderlinge vertrouwen wel.

Europese bazooka

Nu duidelijk is dat de epidemie een kwestie van lange adem wordt, ligt de nadruk steeds meer op het economische plaatje. Ook daar opereert Europa in verspreide slagorde. De ministers van Financiën van de 27 EU-landen formuleerden maandag een 'massief' eerste antwoord, een samenraapsel van nationale en Europese maatregelen voor het stimuleren van de economie en het garanderen van de liquiditeit. Maar het gaat vanaf nu crescendo.

Het eerste semester van dit jaar is verloren. Als de crisis aanhoudt en de economische impact nog dramatischer wordt, zijn veel steviger maatregelen nodig. In principe zijn afwijkingen van de begrotingsregels mogelijk, maar de lidstaten zijn nog niet bereid die optie aan te spreken. 

Het Europees noodfonds ESM heeft nog 410 miljard euro aan vuurkracht. Maar die bazooka is ontworpen om eurolanden te helpen en tegelijk in de pas te doen lopen. De zuidelijke EU-landen houden die boot af om het stigma van probleemland aan het Europees infuus te vermijden. Nieuwe regels die zo'n stigma vermijden, zijn niet in een week geschreven en vereisen... Europees topoverleg.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud