Europarlement schuift Juncker naar voren

De sterkste kandidaten voor het voorzitterschap van de Europese Commissie die door het Europees Parlement naar voor zijn geschoven, zijn Jean-Claude Juncker (links) en Martin Schulz. ©REUTERS

De fractievoorzitters van het Europees Parlement schuiven Jean-Claude Juncker naar voren als onderhandelaar over de Europese topjobs. Zij houden zo de druk hoog, in de aanloop naar het informeel diner van EU-leiders dinsdagavond in Brussel.

De christendemocratische EVP van Jean-Claude Juncker is als grootste uit de Europese verkiezingen gekomen. Juncker, de voormalige Luxemburgse premier en hoofd van de Eurogroep, is de kandidaat van de EVP om voorzitter te worden van de Europese Commissie.

Met de beslissing om Juncker het veld in te sturen voor onderhandelingen, sluiten de politieke families van het aftredende Europarlement de rangen. Juncker krijgt als eerste de mogelijkheid een meerderheid te vinden in het nieuwe Europarlement rond zijn naam.

Dat houdt niet in dat de kandidaten van de socialisten, Martin Schulz, en de liberalen, Guy Verhofstadt, alle pogingen staken om zelf een topjob in de wacht te slepen. Maar verdeeldheid zou de kansen fnuiken van het Europarlement om een belangrijke stem te hebben bij het aanduiden van de Europese topjobs. Zo is te horen in kringen van het Europarlement.

Diner

Vanavond bespreken de Europese leiders tijdens een informeel diner de resultaten van de Europese verkiezingen. Uit die vergadering zal zeker nog geen naam komen. Europees president Herman Van Rompuy krijgt er wellicht een mandaat om met het Europees Parlement en de diverse leiders in de lidstaten te gaan praten over de invulling van wellicht vier Europese topjobs: de voorzitter van de Europese Commissie, de hoge vertegenwoordiger van het Buitenlands Beleid, de opvolger van Van Rompuy als voorzitter van de Europese Raad en mogelijk ook een voltijdse voorzitter van de Eurogroep.

Het Europees parlement heeft volgens de EU-verdragen enkel een stem in de benoeming van de voorzitter van de Europese Commissie. Die moet aangeduid worden door 'een meerderheid van de EU-leiders, rekening houdend met de Europese verkiezingen'. Door aan één zeel te trekken en hun democratische legitimering te benadrukken, hopen Juncker, Schulz en Verhofstadt op een Europese (troost)prijs.

Puzzel

Van Rompuy wordt dus een soort Europese informateur, die de neuzen allemaal weer in dezelfde richting moet krijgen. Dat belooft een lange en moeilijke evenwichtsoefening te worden. Hij moet voor de vier jobs immers letten op veel 'evenwichten': politieke kleur, noord-zuid, man-vrouw, euroland of niet, oost-west. De meeste waarnemers gaan ervan uit dat ten vroegste eind juni een doorbraak mogelijk is.

Ook het Europees Parlement zelf moet tot begin juli wachten tot duidelijk is welke politieke groepen er gevormd zijn, hoeveel gewicht ze hebben en welke coalities mogelijk zijn. Het mandaat dat Juncker nu kreeg, geldt dus ook als een 'verkenningsopdracht' bij de diverse politieke groeperingen in het nieuwe Europarlement om te kijken hoeveel steun hij kan losweken.

Londen

De Britse premier David Cameron heeft al aangegeven dat Juncker een veel te grote 'federalist' is. Ook Schulz en Verhofstadt zijn voor hem niet aanvaardbaar. Omdat de beslissing bij meerderheid genomen wordt, kan Cameron ze niet blokkeren. Politiek lijkt het evenwel uitgesloten dat een kandidaat wordt doorgedrukt tegen de wil van Londen in. De komende jaren staat immers ook de toekomst van Groot-Brittannië in de Europese Unie bovenaan de politieke agenda.

Het is dan ook mogelijk dat de Europese Raad alsnog kiest voor iemand uit eigen rangen of een 'wit konijn'. Als mogelijke kandidaten circuleren onder meer de namen van IMF-voorzitter Christine Lagarde en de Deense premier Helle Thorning-Schmidt. De Duitse bondskanselier Angela Merkel verwacht stevige, wekenlange onderhandelingen over de Europese stoelendans.

Indien Van Rompuy het Europarlement teveel tegen de haren instrijkt, dreigt een institutionele clash en kan de hele stoelendans verder uitstel oplopen. De nieuwe Europese Commissie gaat normaal begin november van start. De opvolger van Van Rompuy begin december.

Verkiezingen

De uitslag van de Europese verkiezingen zal de Europese leiders ongetwijfeld zorgen baren. Vooral in Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Griekenland heeft de kiezer de kaarten helemaal anders op tafel gelegd. In Frankrijk kwam het extreemrechtse Front National bij de Europese verkiezingen als grootste partij uit de bus met 25,4 procent van de stemmen.

De socialistische president François Hollande trok maandagavond al van leer tegen Europa. Hij wil dat er een einde komt aan de Europese 'obsessie met besparingen' en dat er volop moet ingezet worden op groei, investeren en het creëren van jobs. Hij zei ook dat Europa ‘zich moet terugtrekken’ waar het niet nodig is.

Ook in Groot-Brittannië is het nationalistische UKIP groter dan de regerende Conservatieven. In Griekenland is het extreemlinkse Syriza de grootste na de Europese verkiezingen. Die hete adem van extremistische partijen zal het discours van meerdere Europese leiders sterk kleuren.

Een debat over hoe het nu verder moet met Europa is dus onvermijdelijk aan tafel van de EU-leiders. Van Rompuy wil op het informeel diner dinsdagavond een politieke discussie waarbij meteen al de beleidsprioriteiten voor de volgende ploeg worden vastgelegd.

 

 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud