Europees antwoord is traag en machteloos

©Photo News

Een eerste formele veroordeling van de inval in Syrië na een kleine week en een wapenembargo op vrijwillige basis: geopolitiek weegt Europa nog altijd niet, ook niet in zijn directe achtertuin.

Verrassing: de Europese ministers van Buitenlandse Zaken kondigden gisteren in Luxemburg sancties af tegenover Turkije. Alleen: die Europese sancties - die overigens nog uitgewerkt moeten worden - vormen geen antwoord op het militaire offensief van president Recep Tayyip Erdogan tegen de Koerden in Syrië. Europa wil Turkije straffen voor de illegale gas- en olieboringen in de territoriale wateren van de EU-lidstaat Cyprus.

Dat toont hoe de Europese Unie gevangen zit in een triangel van belangen, als het om Turkije gaat. Er is de solidariteit met de belaagde lidstaat Cyprus, ongerustheid over de migratiedeal met Turkije en het ontbreken van een eigen strategie op het internationale toneel. Bovendien is Europa wel diplomatiek sterk, maar militair onmachtig en zoekend.

Hongarije

Europa is altijd traag bij beslissingen over het buitenlands beleid. Een veto van een land kan de hele Unie blokkeren. Zo kwam er vorige week woensdag pas ’s avonds een Europese oproep om het offensief stop te zetten. Hongarije, dat systematisch weigert zijn handtekening te zetten onder teksten die de migratiestroom kunnen doen aanzwellen, hield dat initiatief urenlang tegen.

Een gezamenlijk kompas voor het buitenlands beleid is er niet meer sinds de Amerikaanse president Donald Trump op het toneel kwam. Bovendien liggen de gevoeligheden in elk land anders. Want ook al vaardigt de Europese Unie nu al jaren sancties uit tegen het Rusland van Vladimir Poetin, toch zijn er hoofdsteden die nauwe banden met Moskou hebben.

Ook daar is Hongarije goed in. Dat Erdogan expliciet dreigde de ‘deuren naar Europa open te zetten’ was een efficiënt drukkingsmiddel. Turkije vangt voor de Europese Unie meer dan 3 miljoen migranten op.

Veroordeling

Politiek blijft de Turkse kwestie wel nog de hele week hoog op de Europese agenda staan. De Franse president Emmanuel Macron en de Duitse kanselier Angela Merkel gaan alleszins de Europese eenheid proberen te bewerkstelligen op de Europese top eind van deze week. Of het tot sancties komt, is lang niet zeker. Dat is een lang proces in Europa, erkennen diplomaten.

Toch is de toon van de Syriëverklaring van de ministers van Buitenlandse Zaken, gisteren in Luxemburg, al een pak strenger dan die van vorige week. Ze bevat een niet mis te verstane ‘veroordeling van de Turkse militaire actie die de stabiliteit en veiligheid van de hele regio ernstig ondermijnt’.

Bovendien steunen de EU-landen een exportverbod van wapens. Een echt embargo is het niet, want dat ‘kan juridische problemen geven in NAVO-verband’, verklaarde de Europese buitenlandchef Federica Mogherini. Maar voor de Belgische minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders zal het wel de kracht hebben van een wapenembargo. Een flink deel van de lidstaten is al aan boord, ook de grote. Vorig jaar exporteerde de EU voor 45 miljoen euro wapentuig naar Turkije.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect