interview

Europees Commissaris: ‘Wij eisen garanties van Zuckerberg'

©Frédéric Pauwels / HUMA

Mark Zuckerberg komt zich dinsdag in Brussel publiek verantwoorden voor het Facebook-schandaal. ‘Dat heeft onze ogen geopend’, zegt Europees commissaris van Justitie Vera Jourova. 'Ik hoop dat Zuckerberg doet wat hij belooft.'

Europa telt meer Facebookgebruikers dan de VS. ‘De Amerikaanse hoorzitting voor het Congres was een belangrijk moment. Europa heeft ook zo’n moment nodig, net als ikzelf’, zegt Vera Jourova, als EU-commissaris voor Justitie de waakhond van de privacyregels.

Toen de voorzitter van het Europees Parlement Antonio Tajani vorige week liet weten dat de ontmoeting met Facebook-baas Mark Zuckerberg in het Europees Parlement achter gesloten deuren zou plaatsvinden, waren de reacties niet min. Na druk van diverse fractieleiders in het Europarlement, onder wie Guy Verhofstadt van de liberale fractie Alde, aanvaardde Zuckerberg dat er een livestream komt van de ontmoeting.

Welke boodschap verwacht u van Mark Zuckerberg in Brussel?

Vera Jourova: ‘Het vertrouwen in Facebook is verminderd of zelfs geschonden door het Cambridge Analytica-schandaal, het misbruik van de gegevens van 87 miljoen Facebook-gebruikers. Wij verwachten garanties dat iets gelijkaardigs zich niet herhaalt.’

U sprak eerder al met de nummer twee van Facebook, Sheryl Sandberg.

Jourova: ‘Ik vroeg haar hoeveel apps bestaan waarvan niet duidelijk is met welk doel data worden verzameld. Sandberg zei eerlijk dat ze het antwoorde schuldig moest blijven. Vorige week werden zowat 200 apps gesloten. Mijn reactie daarop is: is dat alles? Maar Facebook moet zelf het publiek overtuigen dat het die datalekken onder controle heeft.’

Is het vertrouwen nog te herstellen?

Jourova: ‘Europeanen houden van Facebook. Ze geven die diensten niet op. De jonge generatie verhuist een deel van haar leven naar daar. Het is onze plicht ze daar te beschermen. Maar de invloed van Facebook op de levens van 87 miljoen mensen is enorm. Dat is nooit gezien.’

Werpt het Facebook-schandaal ook een schaduw over verkiezingscampagnes ?

Jourova: ‘Dit schandaal heeft onze ogen geopend. Er zijn juridische vragen te stellen over de gebruikte methodes. Maar er zijn ook politieke vragen. Zijn verkiezingen wel geldig als gestolen data worden gebruikt? En willen we dit in de toekomst, zelfs als de data op een legale manier zijn verzameld? De politieke pluraliteit en de vrije concurrentie komen onder druk als politici de verkiezingen kunnen winnen omdat ze de diensten van bedrijven als Cambridge Analytica kunnen kopen. Meer nog, verkiezingscampagnes verhuizen van de klassieke media, waar de regels voor politieke campagnes strak omlijnd zijn, naar de online sfeer, een blackbox zonder regels. Is dat geen systemische bedreiging voor onze vrije verkiezingen?’

Facebook aanvaardt geen verkiezingsreclame in de aanloop naar het referendum over abortus, vrijdag in Ierland. Zijn dat de garanties die u wil?

Verkiezingscampagnes verhuizen naar de online sfeer, een blackbox zonder regels. Is dat geen systemische bedreiging?
Vera Jourova
Europees commissaris Justitie

Jourova: ‘Dat is een goede zaak. Maar moeten we rekenen op een vrijwillige beslissing van een gigant als Facebook? Ik denk niet dat dit volstaat. Niet dat de Europese Commissie zich wil mengen in verkiezingscampagnes. Er is wel meer coördinatie nodig, ondersteuning van de lidstaten en informatie-uitwisseling. We zitten allemaal in dezelfde boot.’

In het Amerikaanse parlement stak Zuckerberg de loftrompet over de nieuwe Europese regels voor databescherming GDPR die vrijdag van kracht worden.

Jourova: ‘Onze Europese regels voor gegevensbescherming zijn de strengste ter wereld. Ik hoop daarom dat Zuckerberg doet wat hij beloofde: onze privacyregels toepassen en die Europese GDPR wereldwijd als norm hanteren. Als meer regio’s onze standaarden respecteren, is dat goed voor onze burgers en bedrijven.’

Ziet Europa databescherming als een fundamenteel recht?

GDPR

Morgen wordt de nieuwe Europese datawet GDPR van kracht. Lees er deze week alles over in de krant en op www.tijd.be/gdpr.

Jourova: ‘We willen de digitale revolutie en de groeiende impact van bedrijven op ons leven in evenwicht brengen met meer macht voor het individu. Dat zal tijd vergen, en een culturele omslag. Sommige mensen zijn geobsedeerd door privacy en dienen klachten in. Maar wie zoals ik in een totalitaire cultuur opgroeide, denkt bij bescherming spontaan aan spionage, aan de staat die je vrijheid inperkt.’

Veel mensen ergeren zich dezer dagen aan de vloedgolf van mails van bedrijven en organisaties die hun toestemming vragen. Wat raadt u hen aan?

We hoeven voor digitale diensten geen hele pagina met kleine lettertjes.
Vera Jourova
Europees commissaris Justitie

Jourova: ‘Burgers hebben vaak geen idee van wat er met hun data gebeurt. Mijn boodschap is: als je wil weten wie je data verzamelt, heb je het recht dat te vragen en die data ook terug te eisen. Laat mensen uit het systeem zonder dat ze een spoor nalaten.’

‘Begrijp je de boodschap niet, of ben je verveeld, klik dan niet. De wereld wordt vandaag gestuurd op Twitter, in 280 tekens. We hoeven voor digitale diensten geen hele pagina met kleine lettertjes.’

België is niet klaar met de nationale wetgeving voor GDPR.

Jourova: ‘Dat betreur ik, en het kan in België tot juridische onzekerheid leiden. Let wel, de privacyverordening GDPR is direct van toepassing op de lidstaten. We hebben geharmoniseerde privacyregels, een coherente aanpak zonder afwijkingen en serieuze Europese sancties.’

‘De specifieke nationale wetgeving heeft betrekking op de leeftijd waarop ouderlijke goedkeuring nodig is, of de werking van gemeenten. Het kan niet dat de nationale regels erg gaan verschillen. Journalisten bijvoorbeeld moeten kunnen werken op basis van gelijke regels in Europa.’

‘Wat me ook zorgen baart, is dat de nationale autoriteiten voor databescherming veel te weinig mensen en middelen hebben. Experts inzake privacy zijn erg gegeerd op de arbeidsmarkt.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud