Europees rapport strooit zout in Belgische wonde

De ongelijkheid in het Belgische onderwijs is erg groot, zegt de Europese Commissie. ©BELGA

De Europese Commissie schetst een ontluisterend beeld van de Belgische stilstand. Dat landenrapport wordt de basis voor de Europese aanbevelingen - en het budgettair strafbankje - in mei.

De Europese Commissie legde de voorbije jaren ongenadig de economische, sociale en financiële pijnpunten van ons land bloot. Toch werden de Europese aanbevelingen slechts mondjesmaat aanvaard. De jongste doorlichting van België, die de Commissie woensdag publiceerde, belooft weinig goeds voor het Belgische rapport in mei.

Alle noodzakelijke hervormingen liggen lam bij gebrek aan een volwaardige federale regering. De productiviteit stagneert al sinds 2015, noodzakelijke investeringen, bijvoorbeeld in het supersnelle internet 5G, sociale huisvesting, energievoorziening na de kernuitstap, duurzaam transport en onderwijs blijven uit.  

Te hoge schuld

Vooral voor het belabberde begrotingswerk komt er een Europees bommetje aan in de lente. De kans dat België op het Europees strafbankje belandt, is groter dan de voorbije jaren. De overheidsschuld stagneert net onder de 100 procent van het bruto binnenlands product (bbp) en stijgt daarna weer. Ook de Nationale Bank had daar recent voor gewaarschuwd. Het begrotingstekort verslechtert dit jaar tot 2,3 procent van het bbp.

De cijfers geven België geen marge bij economisch slecht weer en onvoldoende ruimte voor groeivriendelijke investeringen.

Die cijfers geven België geen marge bij economisch slecht weer en onvoldoende ruimte voor groeivriendelijke investeringen. Ondanks een samenwerkingsakkoord met de regio's dat dateert van 2013 ontbreekt elke coördinatie over het dichtrijden van het begrotingsgat.  

Ongelijkheid

De onderwijsuitgaven in België behoren tot de hoogste van Europa. Maar de nood aan investeringen in infrastructuur, digitale uitrusting en gekwalificeerde leraren stijgt. Rekening houdend met de familiale achtergrond, de herkomst buiten de EU en het type onderwijs (algemeen, technisch of beroeps) is het verschil in schoolresultaten bij 15-jarigen een van de grootste van Europa. Die ongelijkheid speelt later ook op de arbeidsmarkt.

De werkloosheid in België is met 5,5 procent van de actieve bevolking nochtans historisch laag. Tegelijk is het aandeel niet-ingevulde vacatures bij de hoogste in de eurozone. Die mismatch geldt vooral voor de ICT- en de bouwsector en voor technische beroepen. Het activeringsbeleid kan beter: het aandeel werklozen dat na twee jaar aan het werk is, is met 20 procent erg laag.  

Fiscale vergroening

Belastinginkomsten tellen in België voor 44,8 procent van het bbp. Maar een omslag naar groene en eenvoudiger belastingen is noodzakelijk, vindt de Commissie. De transportsector is goed voor 35 procent van de CO2-uitstoot. Weggebruikers betalen nu slechts een fractie van de kost van infrastructuur, congestie en uitstoot. Een 'effectief prijssignaal is nodig', salariswagens en tankkaarten moeten verdwijnen.

Renovatie huizen

80
procent
80 procent van de huizen dateert van voor de strenge energienormen.

België zit niet op schema voor de klimaatambities in 2020 en 2030. De Commissie acht het aandeel hernieuwbare energie van 17,5 procent in het nationaal energie- en klimaatplan niet voldoende ambitieus. De bouw is verantwoordelijk voor een vijfde van de Belgische CO2-uitstoot. Een van de grootste uitdagingen op korte termijn is daarom renovatie. 80 procent van de huizen dateert van voor de strenge energienormen. Het huidige renovatietempo ligt op slechts 0,4 procent per jaar. En dat eigenaars van huurwoningen enkel belast worden op basis van het kadastraal inkomen, zet een rem op de renovatie van woningen, vindt de Commissie.

Controverse over Henegouwen

De Europese Commissie bevestigt dat de Waalse provincie Henegouwen, meer bepaald de gebieden Doornik, Bergen en Charleroi, als enige in aanmerking komt voor geld uit het Europees fonds voor eerlijke transitie. Niet dat het om veel geld gaat: van de 7,5 miljard euro die de Europese Commissie verdeelt over de 27 lidstaten, wordt slechts 68 miljoen euro voor België gereserveerd. 

Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) sprak eerder deze maand al van een 'financiële kater' voor Vlaanderen. De Commissie verantwoordt de keuze: Henegouwen is een regio in industriële transitie met een relatief hoge werkloosheid. Meer dan 13.000 mensen werken er in sectoren met een hoge uitstoot. Bovendien is de boodschap dat er apart overleg komt met alle EU-lidstaten over de regio's die aangeduid zijn. 

Dat is opmerkelijk. Want de Commissie toetste voor de opmaak van haar plannen ook al de federale overheid. EU-bronnen melden dat de kanselarij van de eerste minister expliciet akkoord ging met de nominatie van Henegouwen en een kritische Vlaamse vraag bewust opzijschoof.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud