Europese leiders pingpongen herstelfactuur door naar von der Leyen

Commissievoorzitster Ursula von der Leyen ©REUTERS

De Europese leiders negeren de waarschuwing van ECB-voorzitster Christine Lagarde dat het antwoord op de coronacrisis 'too little too late' zal zijn. Ze sturen de opmaak van de herstelfactuur alweer door naar de Europese Commissie.

Christine Lagarde, de voorzitster van de Europese Centrale Bank (ECB), waste de 27 EU-leiders bij het begin van de virtuele Europese top donderdag de oren. De economische krimp na het coronavirus kan oplopen tot 15 procent van het Europese bruto binnenlands product (bbp). Een politiek antwoord op de economische ravage die het coronavirus aanricht, is dringend nodig. De ECB blust sinds een goede maand in haar eentje de coronabrand in Europa, maar ook de financiële markten willen stilaan weten of Europa solidair is, is de redenering.

Toch deden de Europese leiders precies wat Lagarde aan de kaak stelde: ze schoven een beslissing over een herstelfonds alweer enkele weken voor zich uit. De Europese Commissie moet midden mei een voorstel voor een Europees herstelfonds op tafel leggen in combinatie met een fors verhoogde Europese meerjarenbegroting voor de komende zeven jaar.

'We gaan de wensen voor extra Europees geld nu even parkeren', zei de Nederlandse premier Mark Rutte. De Europese ministers van Financiën raakten het begin deze maand eens over een eerste steunpakket van 540 miljard euro voor lidstaten, bedrijven en tewerkstelling. De drie betrokken instrumenten - die tegen voordelige voorwaarden leningen verschaffen - moeten tegen juni operationeel zijn. 

Noord versus zuid

De top legde nog maar eens de Europese scheidingslijn tussen noord en zuid bloot. De zuidelijke landen, waartoe ook Frankrijk behoort, pleiten voor een stevig herstelfonds van 1.500 miljard euro. Het geld uit de pot zou niet uit leningen, maar uit subsidies bestaan. Net die zak gratis geld is voor de zuinige noordelijke landen onbespreekbaar. 

Het herstelfonds zal meer dan 1.000 miljard euro belopen, gaf Commissievoorzitster Ursula von der Leyen toe. Bronnen bij de Europese Commissie rekenen op zeker 1.500 miljard euro of een tiende van het Europese bbp. Von der Leyen mikt op een combinatie van leningen en subsidies voor de landen en sectoren die het meeste te lijden hebben onder de coronacrisis, zoals het toerisme. Ze wil de bulk van het geld voor herstel snel inzetten, via frontloading.

Om zoveel geld te toveren gebruikt von der Leyen de marge in de Europese begroting als hefboom. Het betalingsplafond - wat de lidstaten in de Europese pot stoppen - wordt opgetrokken van 1,2 procent in de lopende meerjarenbegroting tot 2 procent.

De landen die het meeste profiteren van de Europese eenheidsmarkt, zullen merken dat die interne markt er niet meer is.
Emmanuel Macron
President Frankrijk

Over de omvang, de werking en de financiering van het herstelfonds bestaat nog geen eensgezindheid, bleek op de top. Maar von der Leyen beseft wel waar de trade-offs liggen. Het zuiden wil de hoge overheidsschuld niet nog verder doen oplopen met leningen. Het noorden hecht enorm aan de goede werking van de Europese interne markt. De Franse president Emmanuel Macron zette op zijn persconferentie de spreidstand op scherp. 'De landen die het meeste profiteren van de Europese eenheidsmarkt, zullen merken dat die interne markt er niet meer is', waarschuwde hij. 

Fysieke ontmoeting

Een akkoord over het herstelfonds en de nieuwe meerjarenbegroting is ondoenbaar via videoconferentie, was te horen bij diverse EU-leiders. 'Praten werkt therapeutisch', erkent een EU-diplomaat. Maar centendiscussies, en zeker nu er een forse verhoging van de pot op tafel ligt, zijn een harde dobber. Vandaar de vrees dat de hele discussie over de herstelfactuur kan uitlopen tot juni of (veel) later. Misschien wel too little, too late?

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud