Advertentie

'Financiering Duitse regerings-plannen blijft erg onduidelijk'

Christian Lindner, Olaf Scholz, Annalena Baerbock en Robert Habeck (v.l.n.r.) hebben woensdag in Berlijn hun 'verkeerslichtcoalitie' voorgesteld. ©Kay Nietfeld/dpa

Olaf Scholz schuift Angela Merkel na ruim 16 jaar opzij als Duitse bondskanselier. De ambities zijn torenhoog, met de transitie naar een klimaatneutrale economie als leitmotiv. 'De vaagheid over de financiering is echter een bron van spanningen.'

Olaf Scholz heeft woensdagnamiddag in Berlijn het coalitieakkoord van zijn Duitse regering voorgesteld. Twee maanden na de parlementsverkiezingen stappen de sociaaldemocratische SPD van Scholz, de liberale FDP en de Grünen in een 'verkeerslichtcoalitie', genoemd naar de kleuren van de drie partijen.

'Mehr Fortschritt wagen', luidt de slogan van de regering-Scholz. Na jaren van stilstand wil de coalitie 'meer vooruitgang durven te boeken' door fors te investeren in economische modernisering en digitalisering. 'We gaan massaal investeren in Duitsland om het land in de voorhoede te houden', zei Scholz bij de presentatie.

De vraag is hoe Duitsland de torenhoge ambities zal financieren. Carsten Brzeski, de hoofdeconoom van ING, spitte het 177 pagina's tellende coalitieakkoord uit en botste op veel vaagheid, zegt hij aan de telefoon vanuit Frankfurt. 'De financiering van de regeringsplannen - zoals de uitstap uit steenkool tegen 2030 - blijft heel onduidelijk. Het is moeilijk er chocola van te maken. Dat het regeerakkoord in vaagheid grossiert, is een mogelijke bron van spanningen', zegt hij.

Superminister

Velen zien in de ruime klimaatambities de stempel van de groenen. Zij leveren met covoorzitter Robert Habeck de 'superminister' van Economie en Klimaat. Door beide portefeuilles in elkaar te schuiven benadrukt de nieuwe bewindsploeg het economische belang van klimaatverandering. Habeck maakte zich woensdag sterk dat hij zijn plannen wel gefinancierd krijgt, zonder details te geven.

Dat het regeerakkoord in vaagheid grossiert, is een mogelijke bron van spanningen.
Carsten Brzeski
Hoofdeconoom ING

Dat er nu al een akkoord is, wekt verbazing, zeker door de grote kloof tussen het liberale FDP-programma en dat van de groenen. Samengevat kwamen de verschillen erop neer dat de groenen voor miljarden euro's overheidsinvesteringen wilden, terwijl de liberalen op de rem gingen staan uit vrees voor nieuwe schulden. Zij lieten het initiatief liever aan de privésector.

FDP-voorzitter Christian Lindner wordt minister van Financiën. Vanop die cruciale post kan hij de overheidsuitgaven strak in de hand houden. De 42-jarige Lindner staat bekend als een budgettaire havik, die tegen extra schulden en hogere belastingen is. Al moet hij de financiële teugels lossen tot 2023, in de hoop dat tegen dan de impact van de coronacrisis is weggeëbd.

Kibbelkabinet

Dat Lindner aantreedt als minister van Financiën is volgens Brzeski geen verrassing. 'Het was de manier om de liberalen aan boord te houden.' Niet toevallig wordt Financiën in Duitsland omschreven als de belangrijkste functie na die van bondskanselier.

Merkel mist op haar na record van Kohl

Door de relatief snelle regeringsvorming loopt afscheidnemend bondskanselier Angela Merkel haar record als langst regerende Duitse leider mis. Dat record staat op naam van haar leermeester Helmut Kohl, die tussen 1982 en 1998 5.869 dagen aan de macht was. Om dat record te breken moest Merkel tot 18 december de honneurs waarnemen. Maar omdat Olaf Scholz waarschijnlijk in de week van 6 december de eed aflegt, strandt ze op zo'n tien dagen van het record.

Beoogd bondskanselier Scholz houdt zich sterk dat zijn regering niet zal ontaarden in een kibbelkabinet. Bij de voorstelling van de nieuwe ploeg zetten hij en de partijkopstukken de goede verstandhouding tijdens de onderhandelingen in de verf. Brzeski is hoopvol en spreekt van een 'professionele aanpak'. 'Als ze dit volhouden, kan het land eindelijk de hervormingen en investeringen krijgen die nodig zijn.'

Scholz counterde zijn critici en wees naar de sceptische reacties toen in 1924 het eerste verkeerslicht in gebruik werd genomen in Berlijn. ''Gaat dat wel werken?', vroegen mensen zich af', zei Scholz. 'Vandaag is het verkeerslicht onontbeerlijk om de juiste richting te tonen. En het is mijn ambitie dat deze verkeerslichtcoalitie eenzelfde baanbrekende rol speelt.'

De partijleiders van de drie beoogde coalitiepartners leggen het regeerakkoord de komende dagen voor aan hun achterban. Pas als de partijen groen licht geven, kunnen Scholz en zijn ministers de eed afleggen. Volgens Scholz hebben de coalitiepartners tien dagen om de boel intern te regelen. Dat betekent dat zijn regering rond 6 december aantreedt. Daarmee zou de eerste driepartijencoalitie sinds 1957 een feit zijn.

Boom

Het aantreden van Scholz betekent het einde van het tijdperk van Angela Merkel. Zij zat woensdag waarschijnlijk haar laatste ministerraad voor en kreeg van Scholz als afscheidscadeau een boom om in de tuin te planten. Na 16 jaar kanselierschap verlaat Merkel het politieke toneel in mineur. Haar christendemocratische partij CDU/CSU zit de komende jaren op de oppositiebanken in de Bondsdag. Daar krijgt de oude machtspartij het gezelschap van twee partijen aan beide uitersten van het politieke spectrum: de radicaal-rechtse AfD en het extreemlinkse Die Linke.

Bij de verkiezingen van 26 september won de SPD nipt van de CDU/CSU, die de weinig populaire brokkenpiloot Armin Laschet als opvolger van Merkel naar voren had geschoven. Al snel bleek dat de groenen en de liberalen de kingmakers van de nieuwe regering zouden worden. Na onderling overleg kozen ze voor een samenwerking met Scholz.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud