'FN en UKIP zijn dood gewicht in Europarlement'

Europaspecialist Hendrik Vos. ©Emy Elleboog

De goede scores van de eurosceptische partijen in Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk gaan Parijs en Londen nog minder compromisbereid maken. Dat voorspelt Europaspecialist Hendrik Vos. 'In het Europarlement zijn het Front National en de UK Independence Party dood gewicht, maar hun goede scores gaan wel wegen op het Europabeleid in Frankrijk en het VK.'

De Europese verkiezingen hebben geen heel grote verliezers opgeleverd. Dat stelt Hendrik Vos, de Gentse Europaspecialist, vast. 'De klassieke partijen incasseerden bijvoorbeeld geen mokerslagen.'

De centrumrechtse Europese Volkspartij (EVP) boet wel wat aan sterkte in, maar blijft de grootste fractie. De socialisten, de liberalen en de Groenen blijven op peil. 'En de extremisten aan de linker- en de rechterzijde rukken op, maar worden niet zo groot dat ze het parlement kunnen blokkeren', zegt Vos.

Heeft de eurocrisis van de afgelopen jaren de verkiezingsuitslag beïnvloed?

Hendrik Vos: 'Ik denk het wel. De extremisten wisten te scoren dankzij die crisis. En de socialisten slaagden erin zich te handhaven. Dat de EVP wat terrein verliest, is ook geen verrassing. Want in veel Europese landen waren centrumrechtse partijen aan de macht tijdens de crisis.'

'Het valt trouwens ook op dat de opkomst een pak hoger lag in landen waar door de eurocrisis een sterk Europadebat woedde. In Oost-Europese landen, waar de euro geen betaalmunt is en de crisis dus minder speelde de afgelopen jaren, trokken veel minder mensen naar de stembus.' 

Wie heeft met deze uitslag de beste kaarten in handen om het te schoppen tot voorzitter van de Europese Commissie?

Vos: 'Ongetwijfeld Jean-Claude Juncker. Zijn EVP blijft immers de grootste fractie. Al maakt het sociaaldemocratische boegbeeld Martin Schulz zich ook sterk dat hij een alternatieve meerderheid op de been kan brengen. Maar dat wordt volgens mij niet zo gemakkelijk.'

'De volgende uren worden cruciaal. Het valt immers niet uit te sluiten dat zich nog enkele partijen losweken uit de EVP-fractie. Ik denk in eerste instantie aan Fidesz, de partij van de Hongaarse premier Viktor Orban. Die presteerde vrij goed. Maar ze wil Juncker niet als voorzitter. Een uitsluiting van die partij uit de EVP is niet uit te sluiten.'

'Het wordt de komende uren ook uitkijken naar de strategische manoeuvres bij de liberale Alde-fractie van Guy Verhofstadt. Zij probeert links en rechts nog wat partijtjes voor zich te winnen. Als zij daarin slaagt, valt niet uit te sluiten dat toch nog een derde kandidaat uit de bus komt.' 

Voor de Britse premier David Cameron zijn Juncker en Schulz wel onaanvaardbaar als Commissievoorzitter omdat ze 'te federalistisch' zijn. Hij dreigde vorige week al met een veto.

Vos: 'Cameron kan gewoonweg geen veto stellen. Er is onder de staatshoofden en regeringsleiders geen unanimiteit nodig. Een gekwalificeerde meerderheid volstaat vandaag om het tot Commissievoorzitter te schoppen.'

'Dat Cameron lastig gaat doen over Juncker, staat wel vast. Door de goede score van de eurosceptische UK Independence Party (UKIP) wordt de Britse premier meer dan ooit opgejaagd. Toch blijven de kansen van Juncker gaaf als Cameron de enige expliciete dwarsligger is.'

'Vergeet ook niet dat er nog andere topjobs te verdelen zijn: de opvolger van Herman Van Rompuy als Europees 'president', de 'minister' van Buitenlandse Zaken, de voorzitter van het Europees Parlement en van de Eurogroep.'

'Als het VK een stevige vinger in de pap krijgt bij de verdeling van die postjes, valt Juncker waarschijnlijk toch nog te slikken voor Cameron. Al gaat de aanstelling van een eurofiele Commissievoorzitter het Europadebat in de aanloop naar een Europees referendum in het VK natuurlijk niet vergemakkelijken.'

Mag Guy Verhofstadt nog hoop koesteren op het voorzitterschap van de Commissie?

Vos: 'Hij maakt geen kans om Commissievoorzitter te worden. Maar als hij erin slaagt zijn strategische alliantie uit te breiden, kan hij het misschien wel tot voorzitter van het Europarlement schoppen. De liberalen zijn in elk geval de 'kingmaker' en Verhofstadt zal er alles aan doen om die positie te verzilveren.'

Is het denkbaar dat de staatshoofden en regeringsleiders nog een wit konijn uit de hoed toveren als Commissievoorzitter?

Vos: 'De kans lijkt me klein. Als de staatshoofden en regeringsleiders niet een van de vijf 'Spitzenkandidaten' kiezen die door het Europees Parlement naar voren zijn geschoven, dan gaat dat Parlement behoorlijk steigeren.'

'Het wordt dan onbegonnen werk om nog voor de zomer een Commissievoorzitter aan te stellen. Bijgevolg loopt de samenstelling van de Commissie ook vertraging op. En dan valt een opflakkering van de eurocrisis niet uit te sluiten.' 

Wat is voor u de grootste verrassing van de Europese stembusslag?

Vos: 'Elk land heeft zowat zijn eigen verhaal. In Griekenland scoort radicaallinks enorm goed; in Frankrijk en het VK is dat het geval voor extreemrechts. We mogen de impact van de winst van het Front National en UKIP niet onderschatten.'

'Niet zozeer voor het Europees Parlement want daar zijn ze dood gewicht. Maar dit gaat gevolgen hebben voor het Europabeleid in die landen. Frankrijk en het VK gaan nog minder tot compromissen bereid zijn in bepaalde dossiers en dat is een groot probleem.'

Heeft dit Parlement voldoende legitimiteit gezien de niet al te hoge opkomst en de vele eurosceptische stemmen?

Vos: 'De opkomst blijft natuurlijk laag (43,09 procent, red.). Maar wat mij betreft heeft dit Parlement niet minder legitimiteit dan het vorige. Het vertegenwoordigt 500 miljoen burgers uit 25 lidstaten en in het halfrond zijn erg uiteenlopende overtuigingen vertegenwoordigd.'

'Dat neemt niet weg dat het uiteindelijke beleid weer in het modderige midden gaat blijven hangen. Centrumlinks en centrumrechts blijven de koers uitstippelen, met de steun van liberalen en Groenen.'

Wat zijn volgens u de grootste uitdagingen voor de nieuwe Commissie en het nieuwe Parlement?

Vos: 'Er zijn verschillende grensoverschrijdende thema's die de afgelopen jaren ondergesneeuwd raakten door de eurocrisis. Ik denk bijvoorbeeld aan het energiedebat. Dat staat weer helemaal bovenaan de agenda door de Oekraïnecrisis.'

'Voorts denk ik aan het klimaatbeleid, asiel en migratie en buitenlands beleid. Dat laatste blijft een groot pijnpunt. Ten slotte moet Europa nu echt werk maken van de strijd tegen jeugdwerkloosheid en armoede. Want daar hamert het nu al zo lang op.'

 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud