interview

'Grexit is onwaarschijnlijk'

©Photo News

Het gevaar voor een nieuwe eurocrisis komt vooral uit de politiek, niet uit de financiële markten. Dat zegt Peter Vanden Houte, hoofdeconoom eurozone voor ING.

Griekenland en Duitsland zijn aan een nieuw rondje blufpoker begonnen over hoeveel Griekse besparingen er nodig zijn om het land in de eurozone te houden. Hoe gevaarlijk is die blufpoker? Peter Vanden Houte, hoofdeconoom eurozone voor ING, acht het gevaar op een Grexit klein.

Maar het gevaar dat het toch tot een nieuwe eurocrisis komt, schuilt vooral in de politiek zelf, vindt hij. En minder in de financiële markten. Dat is meteen het grote verschil met de vorige crisissen rond Griekenland.

'We beleven een déjà-vu', zegt Vanden Houte over de speculatie rond de Griekse verkiezingen van eind deze maand. 'Het is niet de eerste keer dat Griekenland probeert zijn schuldeisers tot meer mildheid aan te sporen. Het is begonnen met dat referendum dat voormalig premier George Papadreou eind 2011 ging organiseren. Ook toen wilden de Grieken een betere deal uit de brand slepen. Ik denk dat premier Samaras nu dezelfde gok neemt, om de buitenlandse schuldeisers – de troika – tot meer toegeeflijkheid te bewegen. In die zin is er niets nieuws onder de zon.'

'Wat wel nieuw is, is dat je nu dreigt een nieuwe Griekse regering te krijgen met de linkse partij Syriza. Die staat zeer sceptisch tegenover de besparingen. Tegelijk lees je dat verhaal in Der Spiegel waarin wordt gezegd dat de Duitse regering kan leven met een Grexit, maar ook dat is wellicht een drukkingsmiddel. Duitsland wil gewoon de boodschap geven aan Griekenland: denk maar niet dat we je ten allen prijze in de eurozone willen houden.'

Hoe realistisch acht u een Grexit?

Een Grexit is een zeer onwaarschijnlijk scenario, maar het zou de doos van Pandora openen.
Peter Vanden Houte
Hoofdeconoom ING België

Vanden Houte: 'Het blijft toch nog altijd een heel onwaarschijnlijk scenario. Na vijf jaar recessie is er eindelijk weer wat groei in Griekenland. Ook qua hervormingen is er toch wat bewogen. Niet alle hervormingen die nodig waren zijn gebeurd, maar het gaat toch in de goede richting. Ik acht het onwaarschijnlijk dat zelfs Syriza zegt: die voorbije vijf jaar zijn voor niets geweest.'

'Meer zelfs: Syriza wil in de eurozone blijven. Ze willen alleen een nieuwe schuldherstructurering. Maar de Troika heeft eerder al gesuggereerd dat zoiets kan. De Duitse minister van Financiën, Wolfgang Schauble, heeft een jaar geleden laten verstaan dat als Griekenland zich aan de planning houdt, er kan gesproken worden over een ‘geste’. Bovendien heeft Syriza ook al aangegeven dat het niet zomaar schulden zal weigeren af te lossen, maar zal onderhandelen. Het is dus niet zoals in de vorige Griekse crisis. Er in de geesten van de Griekse oppositie heel wat veranderd.'

Stel dat het toch tot een Grexit komt, hoe schadelijk zou het zijn?

Vanden Houte: 'Het is een zeer onwaarschijnlijk scenario, maar het zou de doos van Pandora openen. Het zou namelijk betekenen dat de euro toch niet zo eeuwigdurend is. Het zou betekenen dat landen er niet alleen bij kunnen, maar er ook uit kunnen. De directe besmetting is minder acuut dan enkele jaren geleden, maar het precedent blijft zeer gevaarlijk.'

Waarom is het zo gevaarlijk?

Vanden Houte: 'Omdat de Europese Unie dan nooit meer optimaal kan werken voor de banken. Als een Frans bedrijf een krediet vraagt, zal de bank zich afvragen: wat als Frankrijk ooit uit de euro stapt? Wat als ik een muntrisico krijg? Dat zal sommige banken tegenhouden, en er toe leiden dat alleen nog Franse banken aan Franse bedrijven lenen. De Europese markt wordt gefragmenteerd, zoals het voor de euro was.'

'Dat begint nu al te spelen. Het FN, dat in peilingen dertig procent van de stemmen haalt, wil in Frankrijk opnieuw de Franse frank invoeren. In Italië is de volledige oppositie voor de herinvoering van de lire. Het is niet alleen in Griekenland dat het gevaar dreigt.'

Is dat het grote verschil met de vorige keer? Toen liep het besmettingsgevaar via de financiële markten. Nu loopt het via de politiek.

Vanden Houte: 'Zo is dat. Het politieke gevaar is nu groter. Kijk naar Spanje. Daar is een nieuwe partij, Podemos, met bijna een derde van de stemmen gaan lopen in peilingen. Podemos pleit niet voor exit eurozone, maar wel voor een herschikking van de Spaanse schuld. Dus dan zijn we ook weer vertrokken.'

Het gevaar komt inderdaad minder van de financiële markten, die wat in slaap gewiegd zijn door de Europese Centrale Bank.
Peter Vanden Houte
Hoofdeconoom ING België

'Het gevaar komt inderdaad minder van de financiële markten, die wat in slaap gewiegd zijn door de Europese Centrale Bank. Die heeft toch min of meer laten verstaan dat de kans reëel is dat ze zal beginnen overheidsobligaties opkopen. In die zin liggen de markten er niet zo wakker van de rente op Griekse overheidsobligaties weer gestegen is.'

Maar de Griekse langetermijnrente staat op een kleine tien procent. Dat is toch te hoog om je te financieren?

Vanden Houte: 'Het gaat over het kleine deel van de Griekse schuld die nog op de markt genoteerd staat. Die investeerders vrezen dat ze bij een schuldherschikking nog eens geschoren gaan worden. Ze gaan er van uit dat als de rijke landen in Europa opnieuw Griekenland moeten redden, ze niet bereid zullen zijn dat hedge funds die Griekse obligaties hebben gekocht, ontsnappen. Zonder twijfel zullen ze eisen dat ook de privé-schuldeisers mee in bad gaan.'

Sowieso lopen de reddingsplannen voor Griekenland stilaan af. Hoe gaat het nu verder?

Vanden Houte: 'Premier Samaras had gewild dat Griekenland op eigen benen had kunnen staan, maar het blijft moeilijk. Officiële schuldeisers wantrouwen de Griekse staat nog altijd en vrezen dat ze het ‘gezondmakingsbeleid’ niet zullen verder zetten. In die zin zouden ze graag zien dat Griekenland in een van die noodprogramma’s onder curatele blijven zitten.'

Op korte termijn moet Griekenland niet veel geld ophalen. Alleen de schulden die aflopen, moeten worden geherfinancierd.
Peter Vanden Houte
Hoofdeconoom ING België

'De ECB speelt in deze een niet onbelangrijke rol. Toen de discussie over opkopen overheidsobligaties begon, hebben de Grieken duidelijk gemaakt dat ook hun obligaties worden opgekocht. Maar sterke landen maken daarover zich zorgen, omdat de ECB dan kredietrisico neemt. De ECB zou zwakke landen financieren, zonder controle te krijgen.'

'Ze houden die controle wellicht. De ECB heeft duidelijk gemaakt dat als ze overheidsobligaties aankoopt, ze dat zal doen volgens de verdeelsleutel van het kapitaal bij de ECB. Dat betekent dat ze het meest Duitse schulden zal aankopen. Maar ook de gewone onderpandregeling zal van kracht blijven: dat betekent dat junk bonds – zoals Griekse staatsobligaties – alleen maar kunnen worden gekocht als het land in kwestie een hervormingsprogramma volgt. In die zin krijgt Griekenland geen free lunch.'

Maar sowieso krijgt Griekenland toch geen free lunch, omdat het zich moet herfinancieren aan negen procent?

Vanden Houte: 'Dat is de rente op tien jaar. Ze kunnen zich ook op kortere looptijd financieren. Bovendien mag je niet vergeten dat de Griekse begroting in evenwicht is. Op korte termijn moet Griekenland niet veel geld ophalen. Alleen de schulden die aflopen, moeten worden geherfinancierd. De impact van de markten blijft relatief beperkt. Het is zeker niet zo dat Griekenland een vogel voor de kat is, al is het natuurlijk duidelijk dat de lange rente geen jaren op het huidige niveau mag blijven staan.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud