nieuwsanalyse

Grieks regeerakkoord ligt al klaar

©REUTERS

De Grieken kozen zondag een nieuw parlement. Voor overwinnaar Alexis Tsipras ligt het regeerakkoord al klaar. Het telt 32 pagina's: het memorandum over het derde reddingsprogramma.

Zo hevig Griekenland voor de zomer de Europese politieke agenda overheerste, zo afwezig zijn de Griekse verkiezingen er nu. In de Europese wijk wordt er officieel van uitgegaan dat de Griekse verkiezingen namelijk weinig impact zullen hebben op het derde reddingsplan voor Athene, dat in augustus groen licht kreeg in het Griekse parlement.

‘Een wettelijk aangestelde Griekse regering heeft over dat reddingsplan onderhandeld,’ legt een Europees topambtenaar uit. ‘Een wettelijk verkozen Grieks parlement heeft het vervolgens goedgekeurd. Dit is het plan A. Voor ons is er zelfs geen plan B.’

De twee partijen die om de zege strijd voerden – het radicaal-linkse Syriza en de christendemocratische Nieuwe Democratie – trokken allebei het reddingsplan - en het memorandum met alle er aan verbonden voorwaarden - an sich niet in twijfel. Wel willen ze her en der bijsturen. Nieuwe Democratie is bijvoorbeeld gekant tegen de belastingverhogingen voor boeren.

Sowieso zal de nieuwe regering een vliegende start moeten nemen. In het 32 pagina's tellende reddingsprogramma zijn een karrevracht aan hervormingen afgesproken, met zelfs de timing er bij. Ook zijn er ‘prior actions’ afgesproken, maatregelen die moeten worden uitgevoerd voor er reddingsgeld op de rekening kan worden gestort.

  • Tegen eind september moet bijvoorbeeld een eerste hervorming van de belastingwet rond zijn, zodat fraude beter wordt aangepakt. Banken moeten tegen het einde van de maand verplicht worden tien jaar gegevens van klanten bij te houden. En achterstallige belastingen – die in april op 76 miljard euro werden geschat – moeten sneller worden geïnd. Nog in september moet een plan klaar zijn voor een nieuw gewaarborgd inkomen voor armen en een eerste plan om de impact van het staatsbedrijf PPC op de energiemarkt te verminderen.
  • Tegen oktober moet een hervorming van de personenbelasting klaar zijn, moeten belastingcontroles gerichter gebeuren en moet de inning van belastingen vlotter lopen. Daarom moeten er vanaf oktober meer ambtenaren op de overheidsdienst Financiën werken en moet er een dienst voor inning van belastingen komen die een zekere onafhankelijkheid geniet tegenover de minister van Financiën. In diezelfde maand moet wetgeving klaar liggen om de hoogte van pensioenen meer te doen overeenstemmen met de betaalde pensioenbijdragen.
  • Nog tegen eind oktober moet de Griekse nationale bank een plan klaar hebben voor de talrijke leningen die niet meer worden afbetaald. Het toezicht op de banken moet onafhankelijk worden van de regering. Tegen het einde van de maand moeten de regering aankondigen tegen welke datum de bindende biedingen op de havens van Piraeus en Thessaloniki moeten binnen zijn, zodat de privatisering kan starten. Ook moeten er plafonds op de personeelsuitgaven in de overheid komen.
  • Tegen november moet een grondig plan tegen fiscale fraude klaar liggen. Tegen eind dit jaar moet 0,25 procent van het bbp worden bespaard op pensioenen, in 2016 één procent.
  • Tegen december moeten alle fondsen van de sociale zekerheid gefuseerd worden in één fonds. En er moeten stappen worden gezet om meer generische geneesmiddelen in de ziekenhuizen te gebruiken. Er moet een plan tegen zwartwerk klaar liggen, alsook een plan om export van landbouwproducten te stimuleren en coöperatieves van landbouwers aan te moedigen én een plan om groene energie te bevorderen.
  • Tegen januari moet nieuwe wetgeving rond openbare aanbestedingen klaar zijn, zodat overheidsopdrachten efficiënter worden toegekend aan bedrijven.
  • Tegen maart volgend jaar moet de BTW vereenvoudigd zijn en moet er een nieuwe werkloosheidsverzekering liggen. Ook het fonds dat overheidsactiva moet privatiseren, moet in maart operationeel zijn.

Het wordt dus een loodzware start voor de nieuwe regering. Wat als ze die opdracht niet ziet zitten? Of wil wijzigen? Daartoe is beperkte ruimte, merkt een Europees topambtenaar op, omdat vanaf oktober een tussentijdse stand van zaken over het derde reddingsplan wordt opgemaakt.

In die tussenstand – in het EU-jargon de eerste ‘review’ genoemd – wordt gekeken in welke mate Athene de beloofde vervormingen heeft uitgevoerd, hoe de economische omstandigheden evolueren en in welke mate er de beloofde miljarden aan reddingssteun ook worden uitbetaald. De facto komt die eerste ‘review’ neer op onderhandelingen over waar het reddingsprogramma enigszins kan worden bijgestuurd, zegt een EU-topambtenaar.

Uitlopers

Tegelijk moeten sommige uitlopers van het reddingsprogramma nog worden onderhandeld. Eens de eerste review in oktober of november is afgerond, kunnen ook gesprekken starten over hoe de Griekse schuldenlast kan dalen. De andere eurolanden zijn bereid die discussie te voeren, maar eerst moet Athene hervormingen daadwerkelijk hebben uitgevoerd.

En eens die daling van de schuldenlast er is, zal ook het IMF de onderhandelingen over haar rol in het reddingsplan van 86 miljard euro kunnen afronden. Die is namelijk nog altijd niet duidelijk.

Nog in oktober zullen onderhandelingen met de ECB nodig zijn over het herkapitaliseren van de Griekse banken. Het reddingsprogramma voorziet daarvoor in 25 miljard euro.

Het maakt dat er dit najaar ruimte ontstaat om het reddingsplan licht bij te sturen. Maar een echte heronderhandeling vanaf nul – zoals Alexis Tsipras dit voorjaar tevergeefs probeerde – is voor de EU uit den boze. Het regeerakkoord van de nieuwe Griekse regering ligt klaar.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud