analyse

Het brexitdrama is helemaal terug

Michel Barnier, de Europese brexitonderhandelaar. ©REUTERS

De gesprekken tussen Europa en het Verenigd Koninkrijk over een handelsakkoord zijn in een totale impasse beland. Bedrijven bereiden zich het best voor op een Brits vertrek uit de interne markt en de douane-unie zonder akkoord, met fricties en tolmuren, is te horen in EU-kringen.

'Als Europees onderhandelaar voor de brexit ben ik u de waarheid verschuldigd: er is geen substantiële vooruitgang geboekt sinds het begin.' Michel Barnier berekent na vier onderhandelingsrondes in remise hoeveel kostbare tijd vervlogen is voor een akkoord met het Verenigd Koninkrijk over de toekomstige relaties. 'Dit kan zo niet eeuwig doorgaan.' 

Eind oktober 2019 sloot de Britse premier Boris Johnson een scheidingsakkoord met de Europese Unie. Formeel stapten de Britten in februari van dit jaar uit de Europese Unie, maar tot eind 2020 genieten ze van alle Europese rechten en plichten. Johnson weigert categoriek de overgangsperiode te verlengen. De deadline is eind deze maand.

Er moet al een wonder gebeuren om te vermijden dat de Britten in januari de Europese interne markt en de douane-unie uitwuiven. Voor een akkoord over hoe het daarna verder moet tussen Londen en Brussel, resten nog minder dan zeven maanden. Oktober wordt de beslissende maand. Maar dan zal Johnson zelf uit zijn pijp moeten komen.

Open oorlog

De Britten komen terug op de afspraken uit de verklaring over de toekomstige relaties die premier Boris Johnson mee ondertekende.
Michel Barnier
Europees brexitonderhandelaar

Een open oorlog dreigt al deze zomer. Met als voorproefje de schriftelijke woordenwisseling tussen Barnier en zijn Britse collega David Frost in mei. Frost valt er het onredelijke Europa aan dat de Britse soevereiniteit tart. Barnier verbaast zich over het feit dat de Britten terugkomen op de afspraken in de politieke verklaring die Johnson vorige herfst mee ondertekende.

De knelpunten zijn dezelfde als bij het begin. De Britten spelen het communicatief handig: de gunstigste voorwaarden uit de bestaande handelsakkoorden, zoals met Canada en Japan, zien ze als een precedent voor wat ze moeten krijgen. En ze leggen er nog extra eisen boven op om maximale toegang te behouden tot de interne markt. Europa wil een veel breder samenwerkingsakkoord, inclusief  tariefvrije en quotavrije handel, maar eist dat Londen de Europese regels voor economische en commerciële fair play naleeft en de Europeanen toegang blijft geven tot de Britse visgronden.

Beide kanten gaan fors moeten bewegen. Maar zelfs als er een deal komt met de Britten, veranderen de handelsrelaties grondig vanaf volgend jaar. Een frictieloze handel in goederen en kapitaal is vanaf 2021 verleden tijd. Bedrijven bereiden zich het best voor op een Brits vertrek uit de Europese interne markt en de douane-unie, en ook op een scenario van een 'no deal', zeggen Europese brexitexperts. Hoog tijd om de noodplannen, die werden opgemaakt voor een Britse scheiding zonder akkoord, te actualiseren.

Ierse kwestie

De uitvoering van het scheidingsakkoord is ook een bron van zorg voor Barnier. De Britse regering gaf pas onlangs toe dat er controles komen op alle goederen die Noord-Ierland binnenkomen. Die moeten vermijden dat de goederen de Europese interne markt binnendringen en tegelijk een fysieke grens tussen Ierland en Noord-Ierland vermijden. 

Er is onvoldoende tijd om die controles de volgende zeven maanden uit te rollen. Het Noord-Ierse parlement drong daarom deze week al aan op een verlenging van de overgangsperiode. Vrijdag eisten ook de Noord-Ierse werkgevers een aanpassingsperiode. Of dat Johnson op andere gedachten kan brengen, is onwaarschijnlijk. De Britse premier 'verkocht' een half jaar geleden al Noord-Ierland met zijn scheidingsakkoord. 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud