Advertentie
Advertentie

Het systeem achter de recordprijzen in CO2-uitstootrechten

Staalgigant ArcelorMittal, met onder meer een vestiging in Gent (foto), maakt deel uit van het EU ETS. ©BELGA

Wat kost 1.000 kilo CO₂? Sinds begin deze week meer dan 40 euro: op de Europese CO₂-certificatenbeurs ETS schoot de koers van een ton CO₂ sinds november 70 procent hoger. Maar hoe werkt de handel in CO₂-uitstootrechten en wie bepaalt de prijs? En is het iets voor u?

Zo’n 11.000 Europese bedrijven die zeer veel CO₂ uitstoten (zoals de luchtvaartgroepen, de staal- en cementindustrie en de elektriciteitsproducenten) moeten elk jaar hun CO₂-verbruik afrekenen. Dat doen ze met certificaten, in eenheden van 1.000 kilo CO₂. Een deel van die certificaten krijgen ze elk jaar gratis, de rest moeten ze aankopen op de certificatenbeurs. Aan het einde van het jaar moeten ze een equivalent aan certificaten inleveren van hun CO₂-uitstoot.

Omdat de Europese Commissie elk jaar minder certificaten uitdeelt en in de markt zet, stijgt de prijs. Die hogere prijs geldt als een stimulans voor bedrijven om te zoeken naar manieren om minder CO₂ uit te stoten. In plaats van elk jaar tientallen miljoenen euro’s aan certificaten te spenderen, kan het voor een elektriciteitsbedrijf aantrekkelijker zijn een windmolenpark uit te gaan baten in de plaats van een gascentrale. En dat is precies de bedoeling van de Commissie: erop toezien dat de industrie via de gemakkelijkste en goedkoopste manier afkickt van CO₂.

Tijdens de banken- en eurocrisis daalde de CO₂-prijs door het overschot aan rechten. 'Dat gold tijdens het begin van de corona-crisis niet meer: de regels zijn zo aangepast dat de hoeveelheid rechten afneemt in tijden van crisis opdat het CO₂-doel op langere termijn zeker wordt gehaald' stelt Jos Cozijnsen, specialist CO₂-markt bij de Climate Neutral Group.

De CO₂-prijzen zijn lang te laag geweest om verandering te bewerkstelligen. Maar nu begint het echt te werken.

Dat de prijs van de certificaten de afgelopen maanden zo hard gestegen is, komt onder meer door nervositeit over nieuwe maatregelen waar de Commissie aan sleutelt. Ze heeft in het kader van de Green Deal besloten dat de CO₂-uitstoot van de deelnemende bedrijven niet met 40 procent, maar met 55 procent moet zakken. In juni komt de Commissie met verdere uitbreidingsplannen. Dan komen wellicht ook de landbouw, het transport en de bouw onder ETS te vallen, maar dat is nog zeer onzeker.

De koers mag de voorbije maanden fors gestegen zijn, dat maakt de prijs nog niet overdreven, stellen Kenneth Bruninx en Erik Delarue, specialisten energiesystemen aan de KU Leuven. ‘De prijzen zijn lang te laag geweest om verandering te bewerkstelligen. Maar nu begint het echt te werken. 2020 is geen referentiejaar wegens corona, maar in 2019 zakte de CO₂-uitstoot van de deelnemende bedrijven fors: met ongeveer 9 procent. Dat was zonder twijfel ingezet door de gestegen koers van de CO₂-certificaten.’

De stijgende koers van de CO₂-certificaten heeft ook andere beleggers aangetrokken. ‘Er zit zeker wat speculatie in de koers’, zegt Hans Van Cleef, energiespecialist bij ABN AMRO. ‘Je kunt erin beleggen via afgeleide producten en termijncontracten. En via hedgefondsen. Dat is vooral voor de professionele markt, niet voor de particuliere belegger. Maar wij blijven er liever wat verder vandaan: het is een politiek product met een financieel kantje. Wij richten ons eerder op financiële producten waar eventueel een politiek kantje aan zit.’

Cozijnsen: ‘Maar ETS is geen politiek spel: het is een ingreep in de markt door regeringen om klimaatdoelen te halen.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud