Impasse over Europese asielregels

©AFP

De weigering van Polen en Hongarije om asielzoekers op te vangen creëert spanningen op de Europese top. Polen staat ook onder grote Europese druk voor het sollen met de rechtsstaat.

De Europese top in Brussel ging gisteren in een ijzig sfeertje van start. De suggestie van Europees Raadsvoorzitter Donald Tusk om de verplichte spreiding van asielzoekers in Europa op te geven en te vervangen door andere vormen van solidariteit, zaaide wrevel in de westerse landen, die wel hun deel van de vluchtelingen opvingen tijdens de zware migratiecrisis in 2015. Polen en Hongarije voelden zich gesterkt in hun grote gelijk.

Net voor de top probeerden de vier Visegrad-landen - Polen, Hongarije, Tsjechië en Slovakije - nog hun versie van solidariteit uit: ze beloofden 35 miljoen euro voor de Libische kustwacht. Die moet de migranten tegenhouden, zodat ze niet naar Europa komen.

De Nederlandse premier Mark Rutte noemde het voorstel ‘schaamteloos’. Hij hekelde zijn Hongaarse collega Viktor Orbán omdat die zo de verplichte quota van vluchtelingen hoopt af te kopen. ‘Come on, we kunnen in Europa toch niet zeggen aan een Syriër of Eritreër die vlucht voor oorlog dat hij hier niet meer terechtkan?’

Impasse

Tusk wilde gisteravond een gesprek onder de Europese leiders over hoe de impasse in het migratiedebat te doorbreken. De huidige Europese regels bevatten enkel minimumnormen. Daardoor gaan asielzoekers bij voorkeur naar het land met de soepelste criteria en de langste procedure. Een verstrenging van die asielregels zit volledig geblokkeerd door de verdeeldheid onder de lidstaten.

belgië haalt Quotum niet

35.000 asielzoekers kwamen de voorbije twee jaar in aanmerking voor een ‘spreiding’ in de EU. Meer dan 90 procent werd effectief verdeeld, maar de teller van Polen en Hongarije staat nog op nul. Finland haalde bijna driemaal zijn quotum binnen. Ook Nederland en Luxemburg deden meer dan moest. België vulde 93 procent van zijn quotum.

Een debat over migratie is als nitroglycerine: als je ermee schudt, ontploft het, erkennen Europese diplomaten. De discussie dreigt nog moeilijker te worden als gevolg van de brexit. De Europese Commissie wil een grotere kredietlijn voor migratie in de Europese begroting. Maar na het vertrek van de Britten zit er minder geld in de Europese pot. Dus dringen zich keuzes op.

Landen als Duitsland dreigen al langer om te beknibbelen op de riante steun voor de arme EU-landen. ‘Denkt u dat de rijke Europese landen nog geld stoppen in een Europese meerjarenbegroting en in steunfondsen, als sommige lidstaten solidariteit en respect voor onze Europese waarden weigeren te tonen?,’ zeggen EU-diplomaten.

Bancontact

Ook Belgisch premier Charles Michel viel uit tegen de Oost-Europese landen die Europa enkel zien als ‘bancontact’. ‘We willen rekening houden met de gevoeligheden van de ene en de andere, maar de Europese Unie is een politiek project. Dat betekent samenwerking, en samenwerking betekent solidariteit én verantwoordelijkheid’, aldus Michel. Een selectieve solidariteit kan niet, beaamde ook de Duitse kanselier Angela Merkel.

Ook een andere discussie op de EU-top, die over de eurozone, zet druk op de geldstroom naar Oost-Europa. Zo zullen de Europese leiders praten over hoe de eurozone versterkt kan worden en of er een apart budget moet komen voor de eurozone.

Polen

De nieuwe Poolse premier, Mateusz Morawiecki, kreeg in de marge van de top overigens te horen dat hem een Europese strafprocedure boven het hoofd hangt. De Europese Commissie beslist woensdag of ze het ‘kernwapen’ bovenhaalt tegen de omstreden Poolse wetgeving over de rol van het gerecht.

De Commissie had in juli al gezegd dat die wetgeving een aanval op de rechtsstaat in Polen is. Rechters op alle niveaus worden immers onder politieke voogdij gezet. Nu die wetten binnenkort in werking kunnen treden, moet de Commissie wel reageren. De bemiddeling van vicevoorzitter Frans Timmermans heeft niets uitgehaald.

Morawiecki sprak gisteren met Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker. Die is niet tuk op het lanceren van een echte sanctieprocedure. Die stap kan ertoe leiden dat Polen zijn stemrecht in de Europese cenakels verliest.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud