Italiaanse populisten dagen Europa uit

In Italië lijken de leider van de Vijfsterrenbeweging, Luigi Di Maio, en zijn collega van de Lega, Matteo Salvini, Europa te willen uitdagen. ©AFP

In een kladversie van het regeerakkoord pleiten de Vijfsterrenbeweging en de Lega voor de creatie van een mechanisme om de eurozone te verlaten. Daarnaast sturen ze aan op een schuldkwijtschelding van 250 miljard euro door de Europese Centrale Bank (ECB).

Is een clash in de maak tussen de Europese Unie en een van haar stichtende leden? De kans lijkt niet onbestaande als de anti-establishmentpartij Vijfsterrenbeweging en de antimigratiepartij Lega, die bij de parlementsverkiezingen van 4 maart net niet de helft van de Italiaanse kiezers overtuigden, erin slagen een regering op de been te brengen.

De twee populistische partijen, die al enkele dagen aan een regeerakkoord werken, maakten er de voorbije jaren geen geheim van dat ze geen grote minnaars zijn van het Europese project.

49 procent
Kiezers populisten
De Vijfsterrenbeweging en de Lega verleidden op 4 maart 49 procent van de Italiaanse kiezers.

Die euroscepsis druipt ook af van de kladversie van het regeerakkoord waarop Huffington Post Italia dinsdagavond de hand wist te leggen. De Europese leiders moesten wellicht flink slikken toen ze het 39 pagina's tellende document doornamen. Woensdag zette het ook de Italiaanse beurs halfweg de beursdag op verlies.

Europa is volgens de Vijfsterrenbeweging en de Lega aan een grondige facelift toe. 'Een heronderhandeling van de Europese verdragen dringt zich op', luidt het.

1. Soepeler begrotingsregels

Vooral het Europese Stabiliteits- en Groeipact, dat de lidstaten ertoe aanspoort hun overheidsfinanciën op orde te houden, moet op de schop. 'Dat is veel te streng en onhoudbaar vanuit economisch en sociaal standpunt', luidt het in het document. 

Europa tikt Rome al jaren op de vingers wegens zijn hoge overheidsschuld. Eind maart bedroeg die 2.302 miljard euro, of 132 procent van het bruto binnenlands product (bbp). In de eurozone doet enkel Griekenland slechter.

2. Schuldkwijtschelding door ECB

De Vijfsterrenbeweging en de Lega lijken een manier gevonden te hebben om die schuldenberg wat te slopen. 'We vragen de ECB 250 miljard euro Italiaans staatspapier dat de instelling aanhoudt, kwijt te schelden.' 

De ECB kocht de voorbije jaren indirect ruim 341 miljard euro Italiaans staatspapier op. De kans dat voorzitter Mario Draghi en co. een groot deel daarvan kwijtschelden, lijkt nihil.

De ECB kocht de voorbije jaren voor miljarden Italiaans staatspapier op. ©AFP

Want dat zou betekenen dat de lidstaten die schuld moeten overnemen. Een dergelijke demarche stuit hoogstwaarschijnlijk op het njet van verschillende eurolanden, met Duitsland, Nederland en Oostenrijk op kop.

Ook over de Italiaanse bijdrage aan de Europese begroting willen de beoogde regeringspartners in Rome naar eigen zeggen een hartig woordje spreken met de Europese leiders. Rome draagt momenteel 13,94 miljard euro bij tot het budget van de EU. Ter vergelijking: ons land draagt 3,61 miljard euro bij.

3. Italexit

In de kladversie van het regeerakkoord komt voorts de toekomst van de eurozone aan bod. De Vijfsterrenbeweging en de Lega stellen de creatie voor van 'economische en juridische procedures die lidstaten toelaten de muntunie te verlaten en de monetaire soevereiniteit te heroveren'.

4. Strijd tegen migratie

Daarnaast sporen de Italiaanse populisten de Europese lidstaten in het kladdocument aan meer inspanningen te leveren om de migratiecrisis te beteugelen. Die trof Italië de voorbije jaren hard. In het land spoelden veel vluchtelingen aan die vanuit Libië via de Middellandse Zee Europa probeerden te bereiken.

De voorbije jaren plukte de Italiaanse kustwacht duizenden migranten van gammele bootjes in de Middellandse Zee. ©AFP

Al snel zaten vluchtelingencentra in het Zuid-Europese land overvol. De Italiaanse regering sloeg meermaals alarm in Brussel omdat ze de toevloed niet aankon. Maar ze was teleurgesteld in de Europese reactie. De andere lidstaten deden in haar ogen te weinig om Italië te helpen.

'Italië moet een beslissende stem krijgen aan de Europese onderhandelingstafel als het over migratie gaat', staat in de kladversie van het regeerakkoord. De Vijfsterrenbeweging en de Lega eisen dat asielzoekers die voortaan in Italië aankomen automatisch herverdeeld worden over andere Europese lidstaten. Daarnaast zijn ze van plan moskeeën en verenigingen die de radicale islam verspreiden, te sluiten. 

5. EU-sancties tegen Rusland

Ten slotte ijveren de Italiaanse populisten voor een bijsturing van het Europese beleid tegenover Rusland. 'De sancties tegen Moskou moeten onmiddellijk verdwijnen. Rusland moet een strategische partner worden in Syrië, Libië en Jemen.'

Enkele uren nadat Huffington Post de kladversie verspreid had, poogden de Vijfsterrenbeweging en de Lega het document te nuanceren. 'Dit is een oude versie (van 14 mei, red.). Sindsdien is aanzienlijk geschaafd aan het document', luidde het.

Woensdag landen?

De twee partijen benadrukten dat het Italiaanse lidmaatschap van de eurozone in de bijgestuurde versie niet meer ter discussie staat. Over het verzoek om een schuldkwijtschelding door de ECB zwegen ze in alle talen. 

Dit is een oude versie (van 14 mei, red.). Sindsdien is aanzienlijk geschaafd aan het document.

'Op een heronderhandeling van de Europese begrotingsregels blijven we aandringen', voegden ze eraan toe.

De leider van de Vijfsterrenbeweging, Luigi Di Maio, hoopt dat hij de inhoudelijke gesprekken met Lega-collega Matteo Salvini woensdag kan afronden.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content