analyse

Italiaanse regering zoekt weg door mijnenveld

De Italiaanse premier Giuseppe Conte. ©EPA

De fragiele linkse coalitie wacht de heikele taak begin 2020 een resem explosieve dossiers te ontmijnen. Intussen ligt de radicaal-rechtse leider Matteo Salvini als een meedogenloze sluipschutter op de loer.

De Italiaanse premier Giuseppe Conte ontpopte zich in 2019 tot een ware overlevingskunstenaar. Toen zijn omnipresente en op electoraal succes beluste vicepremier Matteo Salvini afgelopen zomer aanstuurde op een regeringsval, verraste de 55-jarige academicus vriend en vijand met zijn tegenzet.

In geen tijd slaagde hij erin twee gezworen aartsvijanden, de links-populistische Vijfsterrenbeweging en de centrumlinkse Democratische Partij, tot een gezamenlijk regeringsavontuur te verleiden. Tot frustratie van Salvini die met zijn radicaal-rechtse Lega na ruim een jaar besturen naar de oppositiebanken verdween.

Overlevingsinstinct

Dat overlevingsinstinct kan Conte ook in 2020 goed van pas komen. Want de linkse coalitie blijkt al even fragiel als het verstandshuwelijk tussen de Vijfsterrenbeweging en de Lega. Alleen al in januari krijgt de regering in de derde economie van de eurozone een resem explosieve dossiers op haar bord. 

Slaagt ze er niet in een weg te vinden door het mijnenveld, dan lijken vervroegde verkiezingen onvermijdelijk. En volgens de peilingen draaien die geheid uit op een grote zege voor Salvini en co. Welke dossiers kunnen een nieuwe electorale race uitlokken?

1. Traagheid justitie

Begin volgende week buigt de ploeg-Conte zich al over de eerste heikele kwestie: de vraag of processen beperkt moeten worden in de tijd. Het is de Vijfsterrenbeweging een doorn in het oog dat rechtszaken in Italië door 's lands notoir trage rechtssysteem vaak verjaren voor een definitieve uitspraak gevallen is.

Maar de Democratische Partij en de nieuwe kleine partij van ex-premier Matteo Renzi, die de regering ook steunt, voelen weinig voor drastische veranderingen. Renzi en co. zijn zelfs vastbesloten met de oppositie tegen zo'n hervorming te stemmen 'om de rechten van de verdediging' te vrijwaren.

2. Referenda

Zowel de Vijfsterrenbeweging als de Lega hoopt deze maand een volksraadpleging uit te lokken over een aanpassing van de verkiezingswet. De links-populistische partij hoopt met haar initiatief stevig te wieden in het aantal parlementsleden dat Italië telt.

Lega-leider Matteo Salvini. ©REUTERS

De Lega is dan weer voorstander van de invoering van het Britse kiessysteem. In elk kiesdistrict gaat de grootste partij aan de haal met alle zetels die daar te veroveren vallen.

Het vooruitzicht van een volksraadpleging boezemt Conte wellicht wat angst in. De laatste keer dat een premier in een referendum de steun van de bevolking vroeg voor zijn hervormingsplannen, liep die een blauwtje. Renzi stapte eind 2016 op nadat zijn grondwetsherziening uitgespuwd was door de kiezer.

Bovendien bestaat de kans dat partijen die door de nieuwe kieswet aan macht dreigen in te boeten in het parlement in de verleiding komen nog snel vervroegde verkiezingen uit te lokken. Dat risico maakt investeerders al een tijdje onrustig.

3. Vervolging Salvini

Matteo Salvini riskeert een vervolging omdat hij in juli 2019 als minister van Binnenlandse Zaken weigerde een reddingsschip met migranten te laten aanmeren in Sicilië. De Lega-leider betoogt evenwel dat hij enkel het regeringsbeleid uitvoerde.

Matteo Salvini riskeert een vervolging omdat hij in juli vorig jaar als minister van Binnenlandse Zaken weigerde een reddingsschip met migranten te laten aanmeren in Sicilië.

Op 20 januari buigt een senaatscommissie zich over de zaak. De leden moeten beslissen of ze de weg effenen voor een vervolging van hun collega-senator. Daarna volgt nog een stemming in de hele senaat.

De kwestie bezorgt Conte eveneens hoofdbrekens. Want Renzi dreigt zich met zijn partij tegen de regering te keren en de kant van de Lega-leider te kiezen.

4. Regionale verkiezingen

Op 26 januari trekken de inwoners van Emilia-Romagna naar de stembus om regionale vertegenwoordigers te kiezen. Naar de stembusslag wordt met meer dan gewone belangstelling uitgekeken.

Het gebied in Noord-Italië is traditioneel een rood bastion. Maar de Vijfsterrenbeweging en de Democratische Partij staan er met getrokken messen tegenover elkaar. Vooral de Lega lijkt goed garen te spinnen bij die linkse verdeeldheid. Volgens de peilingen zou het rechtse blok met de zege aan de haal gaan. 

De Italiaanse ex-premier Matteo Renzi. ©EPA

Winst in Emilia-Romagna zou Salvini en co. de wind helemaal in de zeilen geven. Een electorale afgang in het traditionele noordelijke bastion kan dissidenten van de Democratische Partij dan weer de nodige munitie bezorgen om zich terug te trekken uit het verstandshuwelijk met de Vijfsterrenbeweging.

Bij de anti-establishmentbeweging bestaat ook flink wat weerstand tegen het regeringsavontuur met centrumlinks. Onlangs stapten nog drie senatoren van die partij over naar de Lega, waardoor het kabinet-Conte terugvalt op een flinterdunne meerderheid in de senaat.

5. Bedrijfsdossiers

De regering-Conte krijgt in de volgende weken ook een aantal heikele bedrijfsdossiers voorgeschoteld. Al maanden wacht Italië op nieuws over de redding van de nationale luchtvaarttrots Alitalia. Een vraag primeert: heeft de regering miljarden veil om de groep in de lucht te houden?

Al maanden wacht Italië op nieuws over de redding van de nationale luchtvaarttrots Alitalia. Een vraag primeert: heeft het kabinet miljarden veil om de groep in de lucht te houden?

Daarnaast moet de bestuursploeg weldra knopen doorhakken over concessies voor de uitbating van autowegen in het land. Vandaag heeft de rijke Benetton-familie via Atlantia heel wat van die vergunningen in handen.

Maar sinds de ineenstorting van de Morandi-brug in Genua in de zomer van 2018 het leven gekost heeft aan tientallen mensen, ligt Atlantia onder vuur. Vooral de Vijfsterrenbeweging wil de wegbeheerder zijn concessies afnemen. Volgens haar lag nalatigheid aan de basis van de brugramp. Centrumlinks is voorstander van een compromis.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud