Italië trapt grootste proces tegen maffia in dertig jaar af

In een bunker in Lamezia Terme, in de Italiaanse regio Calabrië, begint woensdag het grootste maffiaproces in ruim drie decennia. ©AFP

In Italië staan vanaf woensdag honderden maffiosi, politici, zakenlui, leden van de politie en ambtenaren terecht. Tijdens het grootste maffiaproces in ruim dertig jaar hoopt justitie de machtige ’ndran­ghe­ta, die wereldwijd tentakels heeft, een klap toe te brengen.

In Italië zijn heel wat ogen woensdag gericht op Lamezia Terme. In een zwaar beveiligde bunker in de zowat 68.000 inwoners tellende gemeente in Calabrië, een regio in de tip van de Laars, gaat een belangrijk maffiaproces van start. In de beklaagdenbank zitten liefst 355 mensen. Onder hen niet alleen leden van de machtige Calabrische ’ndran­ghe­ta maar evenzeer politici, zakenlui, advocaten, boekhouders, vakbondsleden, leden van de politie, griffiers en zelfs medewerkers van het ministerie van Justitie.

Aan het spektakel in de rechtbank ging jaren speurwerk vooraf. De bekende Calabrische procureur Nicola Gratteri schoot de operatie Rinascita-Scott op 16 mei 2016 op gang. Vier jaar verzamelden hij en zijn kompanen via onder meer telefoontaps en getuigenissen van spijtoptanten bewijzen tegen de familie Mancuso, een van de honderden clans die samen de ’ndran­ghe­ta vormen.

Levenswerk

De strijd tegen Italiës rijkste, machtigste en meest geheimzinnige criminele organisatie is Gratteri's levenswerk. De 62-jarige magistraat is geboren en getogen in de armste regio van het land. 'Ik ken de ’ndran­ghe­ta sinds mijn kindertijd. Op weg naar school zag ik lijken. Ik zat in de klas met kinderen van maffiabazen. Mijn speelkameraadjes zijn nu 'ndranghetisti en drugshandelaars. Als kind was ik al vastbesloten als volwassene wat tegen die praktijken te doen', stelde hij maandag.

'Ndrangheta

  • Bestaat al sinds het einde van de 19de eeuw.
  • Deed in de jaren 70, 80, 90 van de vorige eeuw van zich spreken met ontvoeringen, onder andere die van de kleinzoon van de Amerikaanse oliemagnaat Jean Paul Getty.
  • Staat in de Italiaanse wet pas sinds 2010 als maffiaorganisatie gebrandmerkt.
  • Telt volgens de Italiaanse justitie minstens 20.000 leden verspreid over vijf continenten.
  • Boekt volgens de Italiaanse magistraat Nicola Gratteri een jaaromzet van 50 miljard euro.
  • Actief in cocaïnehandel, afrekeningen, afpersing, illegale handel in afval, cryptomunten en witwaspraktijken via investeringen in vastgoed, winkels en restaurants.
  • Aast op Europese fondsen bedoeld voor landbouw en infrastructuurwerken.
  • Versterkte de greep op de Calabrische maatschappij door tijdens de coronapandemie nooddruftige kmo's en werklozen leningen tegen woekerrentes te geven.

Beter dan wie ook weet Gratteri dat de ’ndran­ghe­ta nooit zo machtig was geworden en niet zou blijven bestaan zonder hulp van vooraanstaande figuren uit de samenleving. 'Maffiosi zijn geen marsmannetjes. Ze leven naast en met ons. Maffiosi kopen liever mensen om dan hen neer te knallen', zei de magistraat die al dertig jaar dag en nacht politiebescherming krijgt.

Die wetenschap nam Gratteri mee tijdens zijn onderzoek naar de ’ndran­ghe­ta. In december 2019 volgde het voorlopige hoogtepunt van de operatie. Tijdens een van de grootste raids ooit in Italië pakten agenten meer dan 400 verdachten op uit alle geledingen van de maatschappij.

Ook in Duitsland, Bulgarije en Zwitserland vonden gelijktijdig arrestaties plaats. Die internationale piste kwam niet als een verrassing. De ’ndran­ghe­ta heeft tentakels op alle continenten. In Europa heeft hij een bijna-monopolie op de cocaïnehandel. De inkomsten uit de drugsverkoop wast hij wit via investeringen in winkels, restaurants, vastgoed en andere sectoren van de legale economie.

De aanklachten tegen de 355 beklaagden op het proces in Lamezia Terme zijn legio: lidmaatschap van een criminele organisatie, moord, poging tot moord, drugshandel, witwassen, machtsmisbruik, woekerpraktijken of heling.

Cosa Nostra

Het is het belangrijkste maffiaproces in ruim dertig jaar in Italië. Het vorige maxi processo dateert van eind jaren 80 in de vorige eeuw. Toen liep de Siciliaanse cosa nostra in het vizier. Tijdens het proces in Palermo werden uiteindelijk 338 beklaagden veroordeeld.

De cosa nostra poogde zich niet veel later te wreken door de bekende rechters Giovanni Falcone en Paolo Borsalino te vermoorden. Maar die acties hadden een averechts effect. De staat voerde, niet zonder succes, de strijd tegen de clan op.

Je kan maffiosi in de cel gooien. Maar als je de bestaansredenen voor de maffia niet wegneemt, blijven ze opduiken in de maatschappij.
Federico Varese
Hoogleraar criminologie universiteit Oxford

Of justitie met het megaproces in Calabrië de ’ndran­ghe­ta ook een klap kan toebrengen, is afwachten. Het nieuwe maxi processo duurt wellicht meer dan twee jaar.

Zelfs al eindigt het met een waslijst veroordelingen, dan nog zal de Calabrische organisatie niet verdwijnen, verwacht hoogleraar criminologie Federico Varese. 'Je kan maffiosi in de cel gooien. Maar als je de bestaansredenen voor de maffia niet wegneemt, blijven ze opduiken in de maatschappij.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud