nieuwsanalyse

Job Catalaanse premier op losse schroeven

De Spaanse verkiezingscommissie besliste vrijdag de Catalaanse premier Quim Torra zijn parlementszetel af te nemen. Die zet effent de weg naar zijn afzetting. ©AFP

De Spaanse verkiezingscommissie heeft beslist Quim Torra zijn zetel in het Catalaanse parlement af te nemen. De demarche kan gevolgen hebben voor de Catalaanse regering en de Spaanse formatie.

De Spaanse verkiezingscommissie heeft de situatie in Catalonië vrijdag weer op scherp gezet. Na urenlange deliberaties beslisten de leden van het nationale orgaan, met zeven stemmen tegen zes, Quim Torra zijn zitje in het Catalaanse parlement af te nemen.

De verkiezingscommissie in Madrid boog zich over de kwestie op vraag van de conservatieven, de liberalen en extreemrechts. Die betoogden dat Torra niet langer kon zetelen in het halfrond in Barcelona omdat het Catalaanse hooggerechtshof hem op 19 december veroordeeld had wegens ongehoorzaamheid.

Politieke neutraliteit

In de aanloop naar de Spaanse parlementsverkiezingen van 28 april 2019 had Torra geweigerd steunbetuigingen voor de opgesloten Catalaanse politici te verwijderen van zijn ambtswoning in de Catalaanse hoofdstad. Volgens de Spaanse verkiezingscommissie schond hij zo de politieke neutraliteit in verkiezingstijd.

Torra deelde die mening niet. Hij beriep zich op de vrijheid van meningsuiting en betoogde dat hij de mening verdedigde van een meerderheid van de Catalaanse burgers. Hij betwiste bovendien dat de Spaanse verkiezingscommissie bevoegd was hem dergelijke verplichting op te leggen.

Het Catalaanse hooggerechtshof volgde die redenering niet en zette de leider van de regionale regering uit zijn functie. 'Anderhalf jaar kan hij geen politieke functie bekleden', luidde het vorige maand. Omdat Torra in beroep ging tegen de uitspraak van het Catalaanse hooggerechtshof, kon hij, in afwachting van een definitieve uitspraak, evenwel blijven functioneren.

Afzetting

Tot ongenoegen van de Partido Popular, Ciudadanos en VOX. Zij betoogden dat de veroordeling wegens ongehoorzaamheid volstond om Torra meteen zijn zetel in het Catalaanse parlement af te nemen. Bij de Catalaanse verkiezingscommissie haalden ze eind vorig jaar nog bakzeil met hun betoog, maar bij de Spaanse verkiezingscommissie vonden ze vrijdag dus wel gehoor.

De uitspraak effent het pad voor de afzetting van Torra als Catalaanse premier.

De uitspraak effent het pad voor de afzetting van Torra als Catalaanse premier. De Catalaanse wet bepaalt dat de leider van de regionale regering ook moet zetelen in het parlement in Barcelona. 

Of Torra ook snel van het voorplan verdwijnt, is nog maar de vraag. 'De Catalaanse wet stipuleert enkel dat een politicus parlementslid moet zijn om tot premier verkozen te kunnen worden. Of hij die zetel tijdens zijn hele ambtsperiode moet blijven bezetten, is niet gespecificeerd', voerde de partijgenoot van ex-premier Carles Puigdemont aan voor de Spaanse verkiezingscommissie.

Volgens hem kan enkel het Catalaanse parlement hem afzetten. Verschillende juridische experts delen die mening. In het Barcelonese halfrond zijn de partijen voor onafhankelijkheid in de meerderheid.

Torra kan bij het Spaanse hooggerechtshof ook nog in beroep gaan tegen het oordeel van de Spaanse verkiezingscommissie. Maar dat werkt niet opschortend.

Gevolgen

De uitspraak kan flink wat gevolgen hebben voor de Catalaanse regering. Er bestaat geen eensgezindheid over wie Torra moet opvolgen als hij uiteindelijk toch de baan moet ruimen. Opnieuw een lid van Junts per Catalunya, de partij van Puigdemont en Torra? Schuift vicepremier Pere Aragonès, lid van de links-nationalistische ERC, een plekje op? Of valt de bestuursploeg?

In Barcelona kwamen vrijdagavond duizenden mensen de straat op om hun ongenoegen te uiten over de beslissing van de Spaanse verkiezingscommissie. ©REUTERS

Kort na de beslissing van de Spaanse verkiezingscommissie riep Torra zijn regering bijeen voor spoedberaad. Na afloop verklaarde hij 'op post te blijven als parlementslid en premier zolang het Catalaanse parlement niet het tegendeel beslist'. Dat parlement komt zaterdag in de vooravond alvast in buitengewone zitting samen om zich over de kwestie te buigen.

De ontwikkelingen in Catalonië komen ook op een moment dat de Spaanse premier Pedro Sánchez de laatste hand legt aan zijn regering. Nadat ERC donderdagavond beslist had zich volgende week bij de vertrouwensstemming in het Spaanse parlement te onthouden, leek zijn linkse coalitieregering uit de startblokken te kunnen schieten.

Catalaanse links-nationalisten

De hamvraag luidt of de perikelen in Barcelona dat scenario doorkruisen. ERC besliste alvast zaterdag verzamelen te blazen 'om de gevolgen van de beslissingen van de Spaanse verkiezingscommissie te bestuderen' voor de regeringsvorming.

We betwijfelen sterk of de Spaanse verkiezingscommissie wel bevoegd is om deze beslissingen te nemen.
Adriana Lastra
Kopstuk Spaanse socialistische partij

De links-nationalisten verwezen niet enkel naar de beslissing over Torra. Ze zijn ook erg ontstemd omdat het orgaan in Madrid vrijdag eveneens oordeelde dat hun leider, Oriol Junqueras, zijn zetel in het Europees Parlement niet kan opnemen. De voormalige Catalaanse vicepremier zit een celstraf van 13 jaar uit vanwege zijn betrokkenheid van het Catalaanse onafhankelijkheidsproces twee jaar geleden.

De socialistische partij van premier Sánchez lijkt er niet helemaal gerust op. 'We betwijfelen sterk of de Spaanse verkiezingscommissie wel bevoegd is om deze beslissingen te nemen', zei topvrouw Adriana Lastra. Intussen stroomden de Barcelonese straten weer vol met betogers.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud