Johnson drijft brexitspanningen op

©REUTERS

De Europese Commissie vraagt Londen respect voor het brexitakkoord, na berichten dat premier Boris Johnson wil terugkomen op afspraken over Noord-Ierland en staatssteun.

Kort voor de volgende gespreksronde over een handelsakkoord heeft de Britse premier Boris Johnson zich opnieuw op ramkoers met de Europese Unie gezet. Hij legt een informele deadline voor de gesprekken op 15 oktober, heeft al een plan voor een no deal in zijn hoofd en zou op het punt staan terug te keren op eerder gemaakte afspraken.

De deadline is daarbij nog het minste kwaad. Johnson zegt dat hij op 15 oktober de onderhandelingen over de nieuwe handelsrelaties tussen Londen en de EU27 wil afronden, zodat er tijd genoeg is het door het parlement te loodsen. Ook de Europese Unie had zo'n timing al een tijdje in het achterhoofd.

Waar de EU volop inzet op zo'n akkoord met Londen, maakte Johnson zondagavond al duidelijk wat zijn plan B is: een akkoord met de EU naar Australisch voorbeeld. De EU heeft met Australië tot nu toe slechts een raamakkoord, over onder meer technische obstakels. In het algemeen gebeurt de handel tussen Europa en Australië op basis van de maximumtarieven van de Wereldhandelsorganisatie (WHO). Zoiets komt de facto neer op de 'no deal brexit'

Staatshulp en Noord-Ierland

Nog verregaander is dat de Britse regering een wetsvoorstel zou voorbereiden dat belangrijke onderdelen van de terugtrekkingsovereenkomst met de EU terugdraait. De zakenkrant Financial Times berichtte dat zondag op basis van drie anonieme bronnen.

De bronnen melden aan de krant dat de nieuwe wetgeving over de interne markt naar verwachting 'de juridische bepalingen uit delen van het terugtrekkingsakkoord tenietdoet'. Het zou onder meer gaan om afspraken over staatshulp en de
Noord-Ierse douane.

Een van de ingewijden zegt dat de stap 'duidelijk en bewust' de afspraken van oktober over het voorkomen van een harde grens bij Noord-Ierland ondergraaft. Door zich los te koppelen van de Europese logica op een verbod op staatssteun zou Londen meer vrijheid hebben om na de coronaschok Britse bedrijven te steunen.

Het Britse regeringsvoorstel wordt naar verluidt woensdag gepubliceerd.

Ursula von der Leyen

Europees commissievoorzitter Ursula von der Leyen waarschuwde maandag dat zoiets niet zomaar kan. Ze zei dat de afspraken die Brussel en Londen al maakten over de brexit 'de voorwaarde vormen voor eender welk toekomstig partnerschap.' Ze beklemtoonde dat de afspraken over Noord-Ierland essentieel zijn om de vrede en stabiliteit op het eiland en de integriteit van de interne markt te beschermen.

Het Ierse protocol is een van de steunpilaren van het terugtrekkingsakkoord. Het verplicht Londen in Noord-Ierland de Europese regels en douanetarieven toe te passen op goederen die voor de Europese markt zijn bestemd. Dat moet vermijden dat opnieuw grenscontroles ontstaan op de grens met Ierland. Het behoud van een open grens moet garanderen dat de spanningen tussen katholieken en protestanten in Noord-Ierland niet oplaaien.

Dinsdag wordt de Europese hoofdonderhandelaar Michel Barnier in Londen verwacht.

Harde economische breuk

Het Verenigd Koninkrijk stapte eind januari uit de EU. In een overgangsfase tot eind dit jaar behoort het land nog tot de Europese interne markt en de douane-unie, zodat in de praktijk nog bijna niets veranderd is. Als er geen verdrag komt over de toekomstige relaties, kan het begin 2021 tot een harde economische breuk komen met toltarieven en andere handelsbelemmeringen.

Vlaanderen is samen met Ierland en Nederland een van de regio's die het kwetsbaarst is voor een harde brexitschok. De Ierse minister van Buitenlandse Zaken Simon Coveney reageert maandagochtend dat hij de plannen van Johnson zeer onverstandig vindt. Vlaams minister van Economie Hilde Crevits (CD&V) waarschuwt dat zonder akkoord alleen verliezers achterblijven.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud