nieuwsanalyse

Johnson en Hunt strijden om Brits premierschap

Boris Johson (links) en Jeremy Hunt (rechts) strijden om het Britse premierschap. ©EPA

Boris Johnson of Jeremy Hunt moet als volgende Britse premier de brexittragedie oplossen. Als gewezen ‘Remainer’ lijkt Hunt kansloos, al blijft de twijfel hoe betrouwbaar ‘windhaan’ Johnson is.

Na anderhalve week en vijf stemrondes hebben de Conservatieve parlementsleden de tien kandidaten om Theresa May op te volgen als partijleider en Brits premier herleid tot een tweetal: Boris Johnson en Jeremy Hunt, respectievelijk de gewezen en huidige minister van Buitenlandse Zaken. Zo’n 160.000 partijleden mogen per brief de finale keuze maken. Tegen eind juli is de uitslag bekend.

Johnson begint als torenhoog favoriet. Tijdens de laatste stemronde kreeg hij donderdag 162 van de 313 Conservatieve parlementsleden achter zich, Hunt maar 77. Minister van Milieu Michael Gove viel nipt als laatste af, met 75 stemmen, terwijl hij eerder op dag bij de vierde stemronde nog voor Hunt stond. Geruchten doen de ronde dat de zegezekere Johnson stemmen van enkele trouwe volgelingen ‘leende’ aan Hunt, omdat hij de confrontatie met Gove meer vreesde.

Bij de basis is het verschil nog groter. Volgens een poll van Conservative Home, een website die de vinger nauw aan de pols van de toryleden houdt, verkiest 62 procent Johnson. Hunt weet voorlopig maar 11 procent te beroeren, al staan er de komende weken liefst 16 debatten gepland die de leden nog van mening kunnen doen veranderen.

Electorale implosie

Veel tory’s zien de charismatische Johnson als de enige die hun partij nog kan redden van de electorale implosie. De onnavolgbare brexitimpasse - May zag haar scheidingsverdag drie keer weggestemd worden in het parlement en moest Brussel twee keer smeken de deadline uit te stellen - doet veel eurosceptische kiezers overlopen naar de nieuwe Brexitpartij van Nigel Farage.

162
stemmen voor Johnson
Tijdens de laatste stemronde kreeg Johnson donderdag 162 van de 313 Conservatieve parlementsleden achter zich, Hunt maar 77.

Johnson zwaait alvast met zijn adelbrieven als brexiteer. In de aanloop naar het referendum van 2016 was Johnson, samen met Gove, het boegbeeld van de ‘Leave’-campagne. Nu belooft hij dat het Verenigd Koninkrijk op 31 oktober zeker de Europese Unie verlaat.

Eerst wil hij proberen Mays deal te heronderhandelen, wat Brussel echter al meermaals uitsloot. Lukt dat niet, dan gaat hij voor een economisch chaotische ‘no deal’-brexit, waar een meerderheid van de Britse parlementsleden tegen gekant is. Ook met Johnson wachten dus nog veel ‘twists and turns’.

Leiderschapskwaliteiten

Zeker omdat grote twijfels blijven bestaan over Johnsons leiderschapscapaciteiten en betrouwbaarheid. Lang is de lijst van zijn inhoudelijke blunders en diplomatieke uitschuivers. En omstreden is zijn reputatie als ‘politieke windhaan’, die hardliners en gematigde tory’s aan zich gebonden zou hebben met tegenstrijdige beloftes.

Het wantrouwen van de overwegend eurosceptische achterban tegen Hunt is echter nog groter. Het rijkste regeringslid - hij maakte fortuin met de verkoop van zijn onderwijsbedrijf - was voor het referendum een ‘Remainer’, net als May. Sindsdien werd hij een ‘born again brexiteer’, zij het van het bochtige type.

Politieke zelfmoord

Initieel sloot Hunt een tweede referendum niet uit, onlangs noemde hij een ‘no deal’ ‘politieke zelfmoord'. Maar als het alternatief geen brexit is, zou Hunt nu toch voor het vertrek zonder akkoord gaan. Velen noemen de grijze Hunt dan ook ‘Theresa in trousers’, ‘Theresa met een broek’, of kortweg ‘tit’. Zelfs in troebele brexittijden blijft er ruimte voor Conservatieve jongenshumor.

Wat bij de veelal oudere toryleden - hun gemiddelde leeftijd is 57 jaar, 44 procent is de 65 voorbij - ook slecht valt, is Hunts twijfelachtige rapport als gewezen minister van Gezondheid. Zes jaar lang hervormde en bespaarde hij bij de geliefde ziekenzorg NHS, met stakingen, langere wachttijden en vaak verminderde kwaliteit tot gevolg.

Johnson daarentegen beloofde voor het referendum dat de NHS wekelijks 350 miljoen pond extra zou krijgen, wat het VK nu in het EU-budget stopt. Het werkelijke nettobedrag ligt een pak lager, en zal straks heus niet alleen naar de NHS gaan. Een funeste leugen dus, maar het schaadt Johnsons carrièrezucht allerminst. Of zijn partij en land er beter van worden, is dan weer een andere vraag.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect