M/V van de dag

Jonas Gahr Støre, miljonair met een linkse missie

Jonas Gahr Støre. ©AFP

Na acht jaar conservatief bewind staat de Noorse sociaaldemocraat Jonas Gahr Støre klaar om aan te treden als premier. Het is uitkijken of hij de lucratieve olie-en gasindustrie aanpakt.

'Ik denk dat het de moeite loont om te proberen een meerderheidsregering te vormen', zei Jonas Gahr Støre toen dinsdag in alle vroegte de resultaten binnenliepen van de Noorse parlementsverkiezingen. Die wezen op een duidelijke zege voor zijn Arbeiderspartij. Met 48 zetels zijn de sociaaldemocraten de grootste in het 169 zetels tellende parlement.

De 61-jarige Støre staat klaar om Erna Solberg op te volgen als premier. Solberg leidde acht jaar lang een conservatieve regering, maar moet nu plaats maken voor een linkse coalitie. Støre kijkt in de eerste plaats naar de Centrumpartij en Socialistisch Links, die allebei winst boekten en de Arbeiderspartij aan een meerderheid kunnen helpen.

In Frankrijk zijn de verschillen tussen mensen groter dan in Noorwegen.
Jonas Gahr Støre
Beoogd Noors premier

Als zoon en erfgenaam van een steenrijke scheepsmakelaar lijkt Støre een vreemde keuze om een uitgesproken links kabinet te leiden. Nadat hij in 2014 partijleider was geworden, dook ook in eigen rangen geregeld de vraag op of een miljonair met zo'n elitaire achtergrond wel geschikt was om de strijd te voeren voor de rechten van de gewone man.

Sciences Po

Støre zegt zich tot de sociaaldemocratie te hebben bekeerd toen hij in de jaren 80 in Parijs studeerde aan de prestigieuze Sciences Po. 'Ik leerde toen in welke samenleving ik wilde leven', zei hij enkele jaren geleden. 'In Frankrijk zijn de verschillen tussen mensen groter dan in Noorwegen, tussen arm en rijk, tussen opgeleiden en niet-opgeleiden, tussen stad en platteland.'

We moeten gele vestjes vermijden.
Jonas Gahr Støre
Beoogd Noors premier

In de verkiezingscampagne stond de groeiende ongelijkheid in Noorwegen centraal. 'Nu is het de beurt aan de gewone mensen', zei Støre tijdens zijn meetings. Hij beloofde de lage en middeninkomens een belastingverlaging terwijl de rijkste Noren meer belastingen moeten betalen. Met een geschat vermogen van zowat 14 miljoen euro hoort Støre daar ook bij.

De aanscherping van het klimaatbeleid wordt een grote uitdaging. Støre waarschuwt dat de rekening voor de transitie naar een groene economie niet mag belanden bij de lage en middeninkomens. 'We moeten gele vestjes vermijden', zei hij onlangs, verwijzend naar de 'gilets jaunes' in Frankrijk. 'We moeten garanderen dat we de uitstoot verlagen en jobs creëren.'

Olie- en gasindustrie

Om grote schokken te vermijden wil Støre de lucratieve olie- en gassector - goed voor 40 procent van de export - niet te veel bruskeren. Maar zijn beoogde coalitiepartners willen de olie- en gaswinning vervroegd afbouwen. Mogelijk komt een compromis uit de bus waarbij de olie- en gasexploratie aan banden wordt gelegd. Dan is het de vraag hoe sterk de export, onder andere naar België, wordt geraakt.

40%
Exportaandeel
De olie- en gasindustrie neemt 40 procent van de Noorse export voor haar rekening en is goed voor 14 procent van het bruto binnenlands product.

Als premier treedt Støre in de voetsporen van zijn goede vriend Jens Stoltenberg. Hij werd in 2005 minister van Buitenlandse onder Stoltenberg en schakelde zeven jaar later over naar Volksgezondheid. Toen Stoltenberg in 2014 baas werd van de NAVO, volgde Støre hem al op als voorzitter van de Arbeiderspartij.

Zijn eerste electorale test als partijleider draaide in 2017 uit op een debacle. De Arbeiderspartij slaagde er niet in de conservatieve Solberg van de macht te verdrijven. Daardoor zaten de sociaaldemocraten acht jaar in de oppositie, langer dan ooit. Met zijn overwinning nam Støre revanche en treedt hij eindelijk aan als premier, als hij er tenminste in slaagt een meerderheid te vinden.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud