Juncker leidt Europa naar symbolenslag

De Zweedse premier Fredrik Reinfeldt (tweede van rechts) overlegde dit weekend met de Britse premier David Cameron, de Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Nederlandse premier Mark Rutte over de toekomst van Europa. ©JONATHAN NACKSTRAND/AFP

Eigenlijk is niemand in Europa wild op Jean-Claude Juncker. Maar de slag om het zitje van Barroso gaat al lang niet meer om de persoon, wel om het symbool dat de Luxemburger geworden is.

‘Tot nader order hebben we geen paparazzi voor het huis van David Cameron.’ De campagneleider van Jean-Claude Juncker reageerde vorige week onderkoeld op de Britse hetze tegen ‘zijn’ kandidaat-voorzitter van de Europese Commissie. Juncker wordt tot aan zijn voordeur gestalkt door de Britse pers. De Britse politici en de pers zijn een snoeiharde campagne begonnen om Juncker de pas af te snijden. Ook de Belgische oud-premiers Jean-Luc Dehaene en Guy Verhofstadt botsten destijds op een Brits veto.

Maar dit keer liggen de kaarten anders. De Britse premier David Cameron beschikt niet langer over een vetorecht. Op papier volstaat een gewogen meerderheid van de regeringsleiders om de opvolger van José Manuel Barroso aan te stellen.

Bovendien heeft het Europees Parlement de voorbije maanden geprobeerd de benoeming naar zijn hand te zetten: elke fractie wees een ‘spitzenkandidaat’ aan. Dat Europees boegbeeld gold tegelijk als ‘hun’ kandidaat-voorzitter. Na de verkiezingen bleek dat de christendemocratische EVP de grootste fractie bleef in het Europees halfrond.

Daarom werd EVP-boegbeeld Jean-Claude Juncker, met de goedkeuring van de andere politieke families, naar voren geschoven als de volgende EU-Commissievoorzitter. Die procedure moest de kloof tussen de Europese instellingen en de burger dichten. Het is ook de bedoeling dat de nieuwe Commissie, net als een regering, kan steunen op een meerderheid in het Europarlement.

Dat concept, en het feit dat het Europarlement de Commissievoorzitter naar voren schuift, symboliseert net het ultieme federalisme dat Londen verfoeit. Juncker is voor de Britten niet alleen de kandidaat van het halfrond maar ook het symbool van een machtiger parlement en een federaler Europa.

Het is dus geen wonder dat Cameron allianties zoekt om Juncker af te blokken. Met hem aan het hoofd van de Commissie ligt de uitslag van het Britse referendum over het terughalen van bevoegdheden naar het nationale niveau eigenlijk al vast en meteen ook de Britse exit uit de EU, liet Cameron verstaan.

Sommige landen hebben oren naar de Britse kritiek. Ze willen dat Europa hervormt en zich toelegt op wat echt belangrijk is. Cameron was tot vanochtend te gast bij de Zweedse premier Fredrik Reinfeldt voor een onderonsje over de prioritaire taken van Europa. Ook de Nederlandse premier Mark Rutte en de Duitse kanselier Angela Merkel zijn naar Zweden afgereisd.

Merkel steunt de hervormingsagenda en wil de Britten niet kwijt in Europa. Maar ze staat onder druk in eigen land. Partijgenoot Manfred Weber leidt sinds vorige week de EVP-fractie en hij hamert erop dat Juncker ‘hun’ kandidaat’ is en blijft.

Reinfeldt liet dit weekend verstaan dat hij niet wil dat het parlement bepaalt wie Commissievoorzitter wordt. Automatisch is de benoeming van de Luxemburger niet, gaf ook de Italiaanse premier Matteo Renzi aan. Hij wil een programma van sociale hervormingen.

Tegelijk groeit de wrevel over een Brits veto ‘avant la lettre’. De beslissing valt immers ten vroegste op de Europese top van 27 juni. Europees president Herman Van Rompuy overlegt deze week met de fractieleiders van het Europarlement.

De campagne van Juncker heeft wel een onomkeerbare dynamiek tot stand gebracht. Juncker heeft naar eigen zeggen al de steun van 27 van de 28 staats- en regeringsleiders van de EU. 46 personaliteiten, onder wie de economen Hans-Werner Sinn, Paul De Grauwe en de filosoof Jürgen Habermas, eisen dat hij benoemd wordt. Precies omdat de man de Europese democratie symboliseert, niet omdat hij de beste kandidaat is.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud