nieuwsanalyse

Krijgt 'Houdini' Johnson Brits parlement achter zich?

Boris Johnson roept zaterdag hoogst uitzonderlijk het Britse parlement bijeen om te stemmen over zijn brexitdeal. ©EPA

Slaagt Boris Johnson waar Theresa May tot driemaal toe faalde? De kans dat het Britse parlement zaterdag eindelijk een brexitdeal goedkeurt, is in elk geval niet kleiner geworden.

Nu de Britse premier Boris Johnson de Europese kliffen naar een nieuwe brexitdeal omzeild heeft, rijst de vraag of de Conservatief het akkoord ook door het Britse parlement kan loodsen. Overmorgen komt het Lagerhuis hoogst uitzonderlijk op een zaterdag bijeen, wat eerder enkel gebeurde bij het begin van de Tweede Wereldoorlog (1939), de Suezcrisis (1956) en het Falklandconflict (1982). Ontsnapt Johnson als een moderne Houdini uit de parlementaire touwen die zijn voorganger Theresa May driemaal verstikten?

Gesteld dat de 286 ‘ayes’ voor Mays deal nu ook Johnsons akkoord steunen, dan moet hij nog altijd zeker 32 stemmen extra vinden. Kan dat? Ja.

Het Britse Lagerhuis telt 650 leden, van wie er 15 niet meestemmen: zeven leden van de pro-Ierse partij Sinn Feinn die nooit opdagen in Westminster, Speaker John Bercow en zijn drie deputés, en vier stemmentellers. Blijven over: 635 parlementsleden, van wie Johnson er bijgevolg minstens 318 aan zijn kant moet zien te krijgen.

Toen May eind maart ten derde male faalde, kreeg haar scheidingsverdrag met de Europese Unie maar 286 ‘ayes’. Gesteld dat die parlementsleden opnieuw een ja-stem geven, dan moet Johnson er nog altijd zeker 32 overtuigen. Kan dat? Ja.

Unionisten en spartanen

Primordiaal wordt de steun van de tien Noord-Ierse unionisten van de DUP. Zij gingen de voorbije dagen steeds harder op de rem staan, uit schrik dat Johnsons concessies een te grote economische en constitutionele wig zouden slaan tussen Noord-Ierland en de rest van het Verenigd Koninkrijk. De deal waarop Johnson donderdag afklopt, is uitvoerig doorgesproken met de top van de DUP, maar ze blijven sceptisch. De druk om alsnog in te stemmen, of zich zaterdag op zijn minst te onthouden, is echter immens.

Sky News start brexitloze zender

De Britse commerciële televisiezender Sky News begint met een nieuw kanaal waarop niet over de brexit bericht wordt. ‘We weten dat onze kijkers dit zullen waarderen’, zei John Riley, het hoofd van Sky News, gisteren.

Ruim drie jaar na het brexitreferendum is het Britse vertrek uit de Europese Unie zowat een nationale obsessie geworden. De dagelijkse stroom van steeds furieuzere wederzijdse verwijten tussen voor- en tegenstanders in het Britse parlement splijt het land. En doet ook steeds meer Britten afhaken. Uit een peiling eerder dit jaar bleek dat ruim een op de drie geen nieuws meer kijkt, waarbij brexitmoeheid als grootste reden wordt aangegeven.

‘De brexit is een historische gebeurtenis die we blijven coveren op de andere betaalplatformen van Sky News’, stelde Riley. ‘Maar het nieuwe kanaal zal de kijkers de kans bieden een brexitpauze te nemen en onderwerpen te bekijken die zich niet in Westminster of Brussel afspelen.’

De nieuwe zender van Sky News, dat eigendom is van het Amerikaanse mediaconglomeraat Comcast, zal op weekdagen uitzenden van 17 tot 22 uur.

Volgende doelwit: de 28 ‘spartanen’ in Johnsons eigen partij. De meest onbuigzame der Conservatieve brexithardliners, die ook eind maart May kielhaalden, ontlenen hun naam aan de helden die in 480 voor Christus, tijdens de Slag bij Thermopylae, hun leven gaven om Sparta - tevergeefs trouwens - te beschermen tegen de Perzen.

Velen zeggen hun marsorders te nemen van de DUP. Maar ook zonder de DUP lijken de spartanen - 27 Engelsen en een Welshman - gerustgesteld. In tegenstelling tot Mays ‘backstop’, die voor het hele Verenigd Koninkrijk gold, blijft nu enkel Noord-Ierland in de Europese schemerzone. En dus kunnen de hardliners hun eigen droom wel najagen: snel vrijhandelsakkoorden sluiten voor de rest van het VK.

Johnson, in de aanloop naar het brexitreferendum het boegbeeld van de ‘Leave’-campagne, boezemt hen sowieso meer vertrouwen in dan Remainer May. En het helpt dat Johnson ook enkele spartanen in zijn regering heeft opgenomen. Priti Patel werd minister van Binnenlandse Zaken, Theresa Villiers minister van Milieu en aartsbrexiteer Jacob Rees-Mogg, die bij de derde stemming net als Johnson al zwichtte voor Mays deal, Leader of the House - zeg maar fractieleider.

Labour

In een ideaal scenario is Johnson zo verzekerd van 38 extra stemmen en is zijn deal goedgekeurd. Bovendien rekent hij op de steun van Labour-oppositieleden die Leave-districten vertegenwoordigen. In maart leverden zij May maar vijf ‘ayes’. Eerder deze maand ondertekenden echter al 19 socialisten, onder wie de zoon van gewezen Labour-leider Neil Kinnock, een brief aan EU-Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker met de smeekbede een compromis met Johnson te sluiten. Uit brexitmoeheid en electoraal lijfbehoud lijken ze zaterdag bereid de eis van hun partijleider Jeremy Corbyn - stem ‘no’ - te negeren.

Wordt het dan echt een complete ‘Super Saturday’ voor Johnson? Niet noodzakelijk. Het pad naar 318 stemmen blijft dus flinterdun. En het wordt uitkijken naar het stemgedrag van de 21 tory’s die Johnson uit zijn fractie gooide toen ze vorige maand met de oppositie een wet goedkeurden om een ‘no deal’ uit te sluiten en brexituitstel tot 31 januari mogelijk te maken. De meesten stemden destijds al voor Mays deal en lijken nu loyaal terug te keren naar Johnson. Maar enkele rancuneuze tegenstemmen vallen niet uit te sluiten.

Bovendien groeit bij Labour, andere oppositiepartijen en gematigde (ex-)Conservatieven het geloof dat ook zij een meerderheid kunnen vinden. Niet om Johnsons brexitdeal te torpederen, wel om het akkoord te onderwerpen aan een tweede referendum. Wat de brexitchaos naar nog maar eens nieuwe hoogtes zou stuwen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie