Labour zet zich schrap voor machtsstrijd na zwaar verlies

©REUTERS

Met fikse tegenzin stapt Jeremy Corbyn op als leider van Labour. De Britse oppositiepartij staat een chaotische ideologische strijd te wachten tussen de extreemlinkse vleugel en de gematigde factie.

Met amper 203 zetels in het Lagerhuis, het slechtste resultaat sinds 1935, deed Jeremy Corbyn het vorige week nog wat slechter dan zijn verre voorganger Michael Foot. Die verloor in 1983 de verkiezingen tegen Margaret Thatcher - het resultaat voor Labour: 209 zetels - met een hardlinks verkiezingsmanifest dat sindsdien doorgaat als ‘de langste zelfmoordbrief in de geschiedenis’.

Ook Corbyn trok naar de kiezer met een vuistdik programma boordevol ouderwetse socialistische recepten, waaronder een verhoging van de belastingen voor de rijksten en de bedrijven en de gedeeltelijke nationalisering van strategische sectoren. Maar de traditionele achterban haakte af. Zelfs in de oude socialistische arbeidersdistricten in Midden- en Noord-Engeland, bijgenaamd ‘de Rode Muur’, verloor Labour de strijd van de Conservatieven van premier Boris Johnson.

Zware slag

Het scenario waarbij Labour zijn hardlinkse koers aanhoudt, is het waarschijnlijkst.

Het duurde even voor Corbyn de schuld voor de nederlaag op zich nam. ‘Het spijt me dat we tekortschoten’, schreef hij zondag in een open brief in de Sunday Mirror, ‘en ik neem daarvoor de verantwoordelijkheid.’ Toch liet de Labourleider doorschemeren dat hij overtuigd blijft van zijn gelijk. ‘Het resultaat was een zware slag voor iedereen die zo hard nood heeft aan echte verandering in dit land.’ In The Observer prees Corbyn het ‘historische belang’ van zijn linkse manifest.

Corbyn weigerde meteen ontslag te nemen als partijleider. Hij oordeelde dat Labour nood heeft aan een ‘periode van reflectie’ en kondigde enkel aan zijn partij niet in een volgende verkiezingscampagne te leiden. Een nieuw boegbeeld wordt pas tegen eind maart op het schild gehesen, maakte de partijtop afgelopen weekend bekend. Dat betekent dat Corbyn nog meer dan drie maanden voor Labour het woord voert vanop de oppositiebanken in het Lagerhuis.

In de coulissen kreeg Corbyn er al in de nacht van donderdag op vrijdag - toen de eerste contouren van het monsterverlies duidelijk werden - stevig van langs. Uitgerekend over het belangrijkste verkiezingsthema, de brexit, kon de Labourleider niet overtuigen. Hij draaide voortdurend rond de hete brij en beloofde uiteindelijk bij winst een tweede referendum te organiseren. Dat vloekte met de overtuiging van de traditionele Labourkiezers, die vaak voor de brexit hadden gestemd en dus de oversteek maakten naar Johnson.

De race om de opvolging van Corbyn begint waarschijnlijk op 7 januari. Los van wie de nieuwe partijleider wordt, gaat het er vooral om of Labour de hardlinkse koers aanhoudt of terugkeert naar het politieke centrum. Het eerste scenario is het waarschijnlijkst. Onder Corbyn trok Labour veel jonge, uiterst linkse activisten aan. Onder hen Rebecca Long-Bailey, die wordt gezien als Corbyns kroonprinses, en Angela Rayner.

Tony Blair

Voor Labour dreigt een nieuwe lange tocht door de woestijn. Nadat Thatcher in 1979 aan de macht was gekomen, duurde het 18 jaar voordat een sociaaldemocratische premier zijn intrek in Downing Street 10 kon nemen. En dat was dan Tony Blair, wiens gematigde ‘Derde Weg’ vloekte met het neo-marxistische ideeëngoed van Corbyn. Blair liet er tijdens de campagne geen twijfel over bestaan dat hij slechts met lange tanden voor Labour zou stemmen.

Niet alleen Labour staat voor ingrijpende veranderingen. Ook bij de Conservatieve partij hebben de parlementsverkiezingen van vorige week een zware impact. Medewerkers van Johnson beschreven de Conservatieve zege in veel Labourdistricten als een ‘politieke aardbeving’. Johnson ontving gisteren de ruim 100 nieuwe parlementsleden van zijn partij en vroeg hen hun uiterste best te doen om de Conservatieve winst vast te houden.

Ook de andere oppositiepartij, de liberaal-democraten, zit in het defensief. De LibDems verloren vorige week een zetel en strandden op elf. Dat is pijnlijk voor een partij die zich had opgeworpen als het geloofwaardige alternatief voor Labour. Bovendien raakte partijleidster Jo Swinson niet verkozen. In tegenstelling tot Corbyn stapte zij meteen op.

Brexitstemming op vrijdag

De Britse regering legt vrijdag aan het parlement de wetgeving voor die nodig is voor het Britse vertrek uit de Europese Unie. De woordvoerder van premier Boris Johnson zegt dat die de afspraken die met de EU zijn gemaakt omzet in Britse wetgeving.

De wetgeving moet in het parlement meerdere stadia doorlopen voordat ze definitief is goed gekeurd. ‘We willen het proces voor de kerst starten’, zei de woordvoerder. De regering wil dat het Verenigd Koninkrijk volgende maand vertrekt uit de Europese Unie. De brexitdeadline verloopt op 31 januari.

De Conservatieve Partij van Johnson won bij de landelijke verkiezingen van vorige week een ruime meerderheid en bezet 365 van de 650 zetels in het Lagerhuis. Daardoor is geen steun van andere partijen meer nodig. Johnson had voor de verkiezingen een zwakke positie omdat zijn Conservatieven toen nog geen meerderheid in het parlement hadden.

 

 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud