Lot Noord-Ierse regering hangt aan zijden draadje

Een loyalistische muurschildering in Belfast. ©Getty Images

Noord-Ierland zinkt almaar dieper weg in een politieke crisis. Een oorlog in de unionistische DUP, de grootste partij in de provincie, zaait twijfel over het voortbestaan van de Noord-Ierse regering.

Dreigende wolken hebben zich samengepakt boven de Noord-Ierse regering. Niet zozeer omdat katholieke en protestantse partijen met getrokken messen tegenover elkaar staan. Het voortbestaan van de bestuursploeg in de Britse provincie staat op losse schroeven door een oorlog in de Democratic Unionist Party (DUP), de grootste unionistische partij die wil dat Noord-Ierland deel blijft uitmaken van het Verenigd Koninkrijk.

De poppen gingen donderdagavond aan het dansen. De verkozenen van de partij, zowel de leden van het Britse als van het Noord-Ierse parlement, kwamen in opstand tegen DUP-leider Edwin Poots nadat die een delicate bestuursdeal gesloten had met de belangrijkste nationalistische partij, Sinn Féin.

De essentie

  • De Noord-Ierse regering staat op losse schroeven.
  • Over het voortbestaan van de bestuursploeg rijzen twijfels nadat een oorlog uitgebroken is in de grootste unionistische partij, de DUP.
  • Als het interne conflict niet snel bezworen geraakt, lijkt de Britse provincie af te stevenen op vervroegde parlementsverkiezingen.
  • Volgens de peilingen heeft de partij Sinn Féin, een voorstander van Ierse hereniging, dan de beste kaarten in handen.

De ultraconservatieve politicus had zijn vertrouweling Paul Givan naar voren geschoven als nieuwe Noord-Ierse premier. Maar die kon pas uit de startblokken schieten als ook de regeringspartner Sinn Féin groen licht gaf aan de nominatie.

Ierse taal

De nationalistische partij, die streeft naar de hereniging van Noord-Ierland met de Ierse Republiek, verkocht haar huid evenwel duur. Ze eiste dat Poots' partij in het Britse parlement haar fiat zou geven aan wetgeving die het gebruik van de Ierse taal in Noord-Ierland bevordert. De DUP had dat altijd geweigerd.

Ik heb de partij gevraagd de procedure te lanceren om een nieuwe leider te kiezen.
Edwin Poots
Leider DUP

Na crisisberaad tussen Poots, Sinn Féin en de Britse minister voor Noord-Ierland stemde de DUP-leider woensdagavond uiteindelijk in met de voorwaarde van het katholieke kamp. Dat kwam de oud-minister op een revolte in eigen rangen te staan.

De rebellie was zo groot dat Poots maar één uitweg zag: opstappen. 'Ik heb de partij gevraagd de procedure te lanceren om een nieuwe leider te kiezen', liet de unionist donderdagavond laat weten. Hij was pas drie weken op post.

Vervroegde verkiezingen

Hoe het nu voort moet, is voorlopig koffiedik kijken. Het lijkt vrij onwaarschijnlijk dat Givan aan de slag kan als premier als een meerderheid van de DUP gekant is tegen de deal met Sinn Féin over de promotie van de Ierse taal. Evenmin is het aannemelijk dat de nationalisten de kandidatuur van Poots' vertrouweling blijven steunen zonder toezeggingen rond de taalwet.

Volgens de peilingen stevent de DUP af op een oplawaai bij vervroegde parlementsverkiezingen.

Als geen oplossing uit de bus komt, lijken vervroegde parlementsverkiezingen onvermijdelijk in de provincie. Dat is een nachtmerriescenario voor de DUP. Volgens de peilingen stevent de partij, die lang veruit de dominantste politieke macht in de regio was, af op een electorale oplawaai. Ze zou derde eindigen, na Sinn Féin en de Alliance Party, een pro-Europese centrumpartij.

De tendens is niet nieuw. Bij de vorige regionale stembusslag, in 2017, hebben de unionistische partijen voor het eerst de meerderheid in het parlement verloren. En bij de Britse parlementsrace van 2019 slaagden de Noord-Ierse nationalisten er voor het eerst in meer zitjes in Westminster te veroveren dan de unionisten. Door de demografische evolutie in de provincie staan de voorstanders van hereniging met Ierland almaar sterker.

Brexit

En dan is er nog de brexit. Het Britse vertrek uit de Europese Unie en de daarmee gepaard gaande nieuwe handelsrelaties leidden in Noord-Ierse havens niet alleen tot douanecontroles op producten uit Groot-Brittannië. Ze veroorzaakten ook storingen in de bevoorradingsketen.

Het ongenoegen in de maatschappij mondde in april al uit in dagenlange rellen. De communautaire spanningen liepen op. Waarnemers vrezen voor een nieuwe explosie van geweld als in juli het protestantse marsseizoen aanbreekt. Met of zonder regering.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud