Macron doet knieval voor 'gele hesjes' en trekt minimumloon op

Emmanuel Macron in zijn tv-toespraak tot het Franse volk. ©EPA

De Franse president poogt de volkswoede te bedaren door het minimumloon op te trekken, overuren niet langer te belasten en gepensioneerden te helpen. De maatregelen dreigen het begrotingstekort flink te doen oplopen.

Ruim drie weken nadat de eerste 'gilets jaunes' in het Franse straatbeeld verschenen waren, heeft Emmanuel Macron zijn landgenoten een eerste keer in prime time op tv toegesproken. Naar de speech was met grote belangstelling uitgekeken. Want de Franse president had zich, na de zware rellen bij de manifestatie van 1 december in Parijs, in stilzwijgen gehuld.

De verwachtingen waren, gevoed door uitspraken van enkele regeringsleden, hooggespannen. 'De president gaat concrete maatregelen aankondigen die meteen van kracht worden', had de Franse minister van Arbeid, Muriel Pénicaud, beloofd.

Regeringswoordvoerder Benjamin Griveaux deed ook zijn duit in het zakje. 'De president gaat belangrijke aankondigingen doen. Hij gaat de Fransen duidelijk maken dat hij begrepen heeft dat ze woedend zijn en hij gaat met sterke maatregelen komen om een antwoord te bieden op die woede', klonk het.

Veertig jaar ongenoegen

'Veel Fransen zijn woedend en verontwaardigd. Veertig jaar ongenoegen is de voorbije weken naar boven gekomen. En ik begrijp dat', stak de Franse president maandagavond van wal.

Veel Fransen zijn woedend en verontwaardigd. Veertig jaar ongenoegen is de voorbije weken naar boven gekomen.
Emmanuel Macron
Franse president

Hij sloeg een mea culpa. 'De regering heeft niet genoeg gedaan en niet snel genoeg gehandeld. Ik ga mijn verantwoordelijkheid zeker niet uit de weg. En ik bied mijn excuses aan omdat ik sommigen onder u gekwetst heb', klonk het.

In een poging die scheve situatie recht te trekken, kondigde hij de 'economische en sociale noodtoestand' af. 'Wie hard werkt, moet op een waardige manier kunnen leven', zei de president.

Sociale maatregelen

Hij gaf zijn regering de opdracht snel werk te maken van een resem sociale maatregelen. Zo gaat het minimumloon vanaf 1 januari met 100 euro per maand omhoog 'zonder dat dat de werkgevers wat gaat kosten'.

Volkswoede fnuikt economische groei

De Franse economie lijdt steeds meer onder de gevolgen van de volkswoede. Enkele uren voor Macron de natie toesprak, had de Franse centrale bank aan de alarmbel getrokken. 'Drie weken blokkades van wegen en brandstofdepots en grote manifestaties sijpelen steeds meer door in de economie', luidde het.

'De impact van het protest van de gele hesjes is voelbaar in alle sectoren: de dienstensector, de transport- en automobielsector, de horeca ...', ging de Banque de France voort. Ze besliste het mes te zetten in de groeiprognose voor de laatste drie maanden van het jaar.

'De Franse economie trekt in het beste geval met 0,2 procent aan in het vierde kwartaal', voorspelde de centrale bank. Tot nu toe was ze uitgegaan van een groei met 0,4 procent.

Niet alleen de Banque de France waarschuwde voor de impact van de protesten op de economie. Ook sectorfederaties stuurden noodsignalen uit.

'De volkswoede heeft winkeliers de voorbije weken al zeker 1 miljard euro inkomsten gekost omdat ze de deuren moesten sluiten op protestdagen of omdat de mensen uit schrik voor incidenten winkels meden', stelde de branchevereniging. En dat op een moment dat winkeliers normaal topdagen beleven in de aanloop naar de eindejaarsfeesten.

Ook de toeristische sector deelt in de klappen. Reserveringen voor citytrips naar Parijs bijvoorbeeld liggen 40 tot 50 procent lager dan een jaar geleden.

Op overuren moeten werkgevers vanaf begin 2019 ook geen sociale bijdragen meer betalen. De maatregel is niet nieuw. Normaal zou de vrijstelling op 1 september volgend jaar van kracht voeren.

Macron riep 'alle werkgevers die kunnen' ook op alle werknemers te belonen met een eindejaarspremie. 'Ook die zal vrij zijn van belastingen', verzekerde hij.

Voor gepensioneerden die minder dan 2.000 euro per maand trekken, had de president goed nieuws. 'De geplande verhoging van de sociale bijdragen komt er niet.'

Daarnaast beloofde Macron ook bij grote ondernemingen en de rijksten in de maatschappij aan te kloppen. 'Ik ga nog deze week met hen overleggen. Ook grote bedrijven moeten voldoende belastingen betalen.' Wellicht neemt de Franse regering vooral de grote tech-bedrijven in het vizier.

Financiering

Onvermijdelijk duikt de vraag op hoe de Franse regering die maatregelen denkt te financieren. Want die slaan een serieus gat in de begroting voor 2019. De tweede economie van de eurozone dreigt dan ook de voor Europa cruciale drempel van 3 procent van het bruto binnenlands product (bbp) te overschrijden.

De ploeg van premier Edouard Philippe zou ongetwijfeld punten scoren bij de 'gilets jaunes' als zij zich, in navolging van de Italiaanse regering, niets aantrekt van de Europese begrotingsregels en Brussel de middelvinger toont.

Maar dergelijke demarche lijkt onverenigbaar met Macrons pro-Europese discours. Bovendien dreigt dan een zware clash met de Europese Commissie. Die kan wellicht moeilijk een oogje dichtknijpen voor Frankrijk op een moment dat ze Italië op het strafbankje plaatst.

Grote vermogens

Een herinvoering van de belasting op grote vermogens - een belangrijke eis van de gele hesjes - is op papier ook een optie om de sociale maatregelen mee te financieren. Maar Macron en Philippe lopen daar niet warm voor. 'Die taks heeft 40 jaar bestaan in ons land. Ze leidde tot een grote kapitaalvlucht en een verzwakking van ons land', betoogde Macron maandagavond.

Blijft nog een mogelijkheid over: flink snoeien in de overheidsuitgaven. 'We gaan niet alleen de belastingen sneller verlagen maar ook de overheidsuitgaven terugdringen', stelde de president. Hoe hij dat denkt te doen zonder te raken aan de kwaliteit van de openbare dienstverlening, liet hij tijdens zijn speech in het midden.

Burgers bedaren?

De hamvraag luidt of de toegevingen van de president volstaan om de boze burgers te bedaren. Velen lijken zich pas te willen laten sussen als Macron - de 'president van de rijken' - zijn ontslag aankondigt.

In welke mate het verzet gebroken is, blijkt mogelijk zaterdag. Via sociale media was de voorbije dagen al opgeroepen tot nieuwe grote manifestaties in het hele land op 15 december. 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud