Macron gooit Europese ruiten in met starre houding over Balkan

©REUTERS

Emmanuel Macron botst in Europa op veel fronten tegen zijn eigen grenzen. Zijn veto tegen toenadering tot de Balkan zadelt Europa op met een geopolitiek kruitvat van eigen makelij.

De Franse president Emmanuel Macron wilde na zijn aantreden niet alleen Frankrijk grondig hervormen, maar ook Europa. Dat wil niet goed lukken. De 27 EU-landen hebben alle energie nodig om de eenheid te bewaren in de aanslepende brexitgesprekken. Aan andere onderwerpen die Europa een nieuwe toekomst moeten bieden, zoals een geopolitieke rol op het wereldtoneel, komt Europa niet toe. Als er al een debat komt, zoals na de inval van Turkije in Syrië, ontstaan al snel grote breuklijnen.

Macron verloor in korte tijd veel vrienden in Europa. De sleutelrol die hij speelde bij de verdeling van Europese topfuncties begin juli werd hem in centrumrechtse kringen niet in dank afgenomen. En toen zijn eigen kandidate voor de nieuwe Europese Commissie, Sylvie Goulard, na twee hoorzittingen de bons kreeg, viel Macron niet alleen het democratisch gehalte van het Europees Parlement aan, maar legde hij ook een deel van de schuld bij Ursula von der Leyen, de toekomstige voorzitster van de Europese Commissie. Die had van de drie partijen die haar steunden geen betrouwbare coalitiepartners gemaakt.

Dat de EU geen toetredingsgesprekken begint met Noord-Macedonië en Albanië is een historische vergissing.
Jean-Claude Juncker
Voorzitter Europese Commissie

Von der Leyen heeft het wespennest waarin ze in Brussel terechtkwam zwaar onderschat. Maar de frustratie in haar parlementaire coalitie heeft ze wel te danken aan Macron. Die schoof de kandidaten van de Europese politieke partijen aan de kant om zijn eigen pionnen zoals von der Leyen neer te zetten.

Geen munitie voor extreemrechts

Vorige week veroorzaakte Macron nieuwe turbulentie - met Nederland in zijn zog. Hij weigerde te beginnen aan de toetredingsgesprekken met twee Balkanlanden, Noord-Macedonië en Albanië. Officieel wil Parijs het uitbreidingsproces, een ‘eindeloze soap’, hervormen en eerst de Europese samenwerking verdiepen. Officieus wil Macron extreemrechts geen munitie geven in de aanloop naar de Franse gemeenteraadsverkiezingen in maart.

De Franse staatssecretaris voor Europese zaken Amélie de Montchalin blokte vorige week tot driemaal toe een compromispoging af. Macron zelf hield urenlang het been stijf. De kwestie komt pas opnieuw aan bod op de uitbreidingstop in Zagreb in mei volgend jaar. ‘Een historische fout’, noemde Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker de Franse blokkade.

Toetredingsgesprekken duren lang en kunnen, zoals bij Turkije gebeurde, opgeschort worden als plots getornd wordt aan belangrijke waarden. Noord-Macedonië, waar de regering politieke risico’s nam om de naam van het land te veranderen op vraag van Europa, knapte af op de ‘onbetrouwbaarheid’ van de Europese Unie. Premier Zoran Zaev schreef uit colère afgelopen weekeinde vervroegde verkiezingen uit op 12 april.

Wat Macron met die halsstarrige houding gewonnen heeft, is wantrouwen en smeulend ongenoegen in de Europese achtertuin die de Balkan is. Een regio waar de Russische president Vladimir Poetin al duchtig in roert, waar China veel investeert en ook Turkije actief campagne voert. Net waar een geopolitiek antwoord van Europa dus dringend nodig was.

Buis voor Goulard niet verteerd

Pas eind deze week maakt de Franse president Emmanuel Macron bekend wie de nieuwe Franse eurocommissaris wordt. Dat zijn eerste kandidate, Sylvie Goulard, naar huis gestuurd werd door het Europees Parlement is nog niet verteerd. Bovendien zijn vervangsters die een superportefeuille Interne Markt, Defensie en Industriebeleid in de vingers hebben dun gezaaid.

Macron veroorzaakt zo bijkomend uitstel voor de start van de nieuwe Europese Commissie geleid door Ursula von der Leyen. Bovendien is duidelijk dat hij een zekere ‘controle’ verwacht op het Europees Parlement. Die boodschap peperde hij von der Leyen in op een ontbijt vrijdagochtend, met onder meer de Duitse kanselier Angela Merkel, premier Charles Michel en Antonio Costa uit Portugal.

 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect