'Marrakesh' verdeelt Europa

De Hongaarse premier Viktor Orban behoort tot de felste tegenstanders van Marrakesh. ©EPA

Meer en meer Europese lidstaten willen een streep trekken door het VN-migratiepact. De onenigheid over Marrakesh, enkele dagen voor de VN-top begint, is symptomatisch voor de verdeeldheid over alles wat met migratie te maken heeft.

België is niet het enige land dat redetwist over het al dan niet steunen het VN-migratiepact. De kaart van de landen die het pact steunen, is in volle beweging. Europees commissaris voor Migratie Dimitris Avramopoulos reist namens de Europese Unie af naar Marokko. Maar pas tegen het weekeinde zal duidelijk zijn hoeveel landen zich uitdrukkelijk distantiëren van dit VN-initiatief.

Dat is pijnlijk voor de Europese Commissie, die een van de drijvende krachten was achter het ‘global compact’. Europa wilde in de nasleep van de migratiecrisis van 2015 internationale afspraken maken over een betere beheersing van de migratiestromen en over gezamenlijke inspanningen om de oorzaken van migratie aan te pakken. Migratie is een mondiaal probleem en moet dus wereldwijd bekeken worden, was de achterliggende idee.

©MEDIAFIN

De onderhandelingen over het migratiepact gebeurden in samenspraak met de lidstaten. Avramopoulos riep de EU-lidstaten die niet akkoord gaan met het pact dinsdag nog een laatste keer op hun standpunt te herzien. ‘Dat is in het belang van Europa, van alle lidstaten en van alle andere landen die betrokken zijn bij migratie.’ Hij suggereerde dat ‘misschien iets fout zit in de wijze waarop sommige politieke partijen het pact lezen en begrijpen’.

Viktor Orbán zet de toon

Tot juli was onder de EU-landen nooit een valse noot te horen over het pact. In juli werden de onderhandelingen afgesloten. 193 landen konden zich in de tekst vinden. Alleen de Amerikaanse president Donald Trump weigerde zijn zegen te geven aan de tekst.

De grootste bewonderaar van Trump in Europa, de Hongaarse premier Viktor Orbán, koos diezelfde maand al de zijde van Trump en stelde het migratiepact niet te ondertekenen. Orbán weigert al jaren elke vorm van solidariteit in Europa in de opvang van migranten en veroorzaakte zo mee de patstelling waarin het Europees migratiebeleid zich bevindt. Hij voedt de aversie met leugenachtige spandoeken en toespraken. Europa zou, met hulp van de miljardair George Soros, een miljoenenleger van migranten klaar houden voor een invasie in onder meer Hongarije.

Pas eind oktober gaat in Europa de bal echt aan het rollen. De Oostenrijkse kanselier Sebastian Kurz, zegt ook zijn steun aan het migratiepact af. Dat is ongezien, want Oostenrijk leidt al sinds juli de Europese ministervergaderingen en andere overlegfora. Kurz behoort net als Orbán tot de centrumrechtse EVP, waartoe ook de christendemocraten van CD&V behoren. Maar hij heeft wel een coalitie met de extreemrechtse FPÖ, die qua migratie op de lijn van Orbán zit.

Late afvallingskoers

Sindsdien slaat ook in andere landen de twijfel toe. Ook in andere Europese staten maken extreemrechtse partijen deel uit van de regering. De afzeggingen volgen elkaar in sneltempo op. Na Oostenrijk volgen Polen en Tsjechië, deze week ook nog Bulgarije.

De Slovaakse premier Peter Pellegrini beklemtoont dat hij ‘nooit’ dit migratiepact zal aanvaarden. Het kost hem zijn minister van Buitenlandse Zaken, Miroslav Lajcak. De man leidde de VN-vergadering in juli toen het migratiepact werd beklonken.

De scheidingslijn loopt, net als in het migratiedebat, tussen Oost- en West-Europa. Maar dat is deels gezichtsbedrog. Ook in enkele van onze buurlanden barst een hevige discussie los over de zin en onzin van de VN-afspraken. De Nederlandse regering-Rutte sloot de rangen rond een interpretatieve verklaring, net als Denemarken. De Duitse regering beslechtte de interne discussie met een ja, zonder bijkomende verklaring.

En dan zijn er de landen die nog niet beslist hebben wat het wordt, de groep waar België bij zit. Ook Italië twijfelt. Vicepremier Matteo Salvini, van de extreemrechtse Lega, wil dat het parlement de positie bepaalt. Ook Kroatië is onduidelijk: het land stuurt een minister naar Marrakesh, maar de president verklaarde eerder niet te tekenen.

Avramopoulos betreurt niet alleen dat lidstaten afhaken, maar ook dat de reactie zo laat op gang kwam. Hij beklemtoont dat het niet de bedoeling is om dwingende regels op te leggen, en al evenmin om meer migranten naar hier te halen.

Verkiezingsthema

De aanval tegen internationale samenwerking en multilaterale instellingen die Donald Trump inzette, druppelt ook binnen in Europa.

De hetze toont aan dat ook in Europa de onvervalste steun voor multilaterale afspraken niet meer zo evident is. De aanval tegen internationale samenwerking en multilaterale instellingen die Trump inzette, druppelt ook binnen in Europa.

Tegelijk is het afhaken en het verzet van steeds meer lidstaten symptomatisch voor de moeilijke discussie in Europa over migratie. Migratie is hét verkiezingsthema geworden voor nationale en binnenkort zeker de Europese verkiezingen. Dat perspectief maakt het nog moeilijker de verdeeldheid in Europa op te heffen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content