May raakt geen stap vooruit in Ierse brexitkwestie

Premier Theresa May wordt het niet gemakkelijk gemaakt door het boegbeeld van de brexiteers in haar regering, minister van Buitenlandse Zaken Boris Johnson. ©AFP

De Britse regering heeft nog altijd geen idee hoe ze de brexit kan doorvoeren zonder de vrede in Noord-Ierland in gevaar te brengen.

De Britse premier Theresa May staat nog altijd geen stap dichter bij een oplossing voor de brexitproblemen in Noord-Ierland. Daarvoor is de onenigheid in haar regering nog altijd te groot, blijkt uit een interview dat minister van Buitenlandse Zaken Boris Johnson dinsdag gaf. In de Daily Mail noemde hij het idee voor een Britse douane-unie met de Europese Unie 'crazy'.

Het probleem is dat vanaf juni 2019 de grens tussen Noord-Ierland en Ierland opnieuw een buitengrens van de Europese Unie wordt. Noord-Ierland behoort tot het VK, terwijl Ierland een EU-lidstaat blijft.

Dat betekent dat er vier opties zijn:

  • Ofwel komt er opnieuw een grens tussen Noord-Ierland en Ierland. Dat betekent dat Britse douaniers en grenswachters opnieuw een grens op het Ierse eiland zullen bewaken. Dat dreigt de nu al wankele bestuurbaarheid van Noord-Ierland, dat sinds januari 2017 geen volwaardige regering meer heeft, nog moeilijker te maken. Een fysieke grens dreigt tot spanningen te leiden, die het nog moeilijker maken voor Sinn Fein en de protestantse DUP om samen te werken. Zelfs de voormalige Amerikaanse president Bill Clinton maakte zich daar al openlijk zorgen over.
  • Ofwel krijgt Noord-Ierland een speciaal statuut in het VK, zodat er op het Ierse eiland geen grenzen komen. Dat is wat de Europese Commissie al voorstelde. Maar dat wil May dan weer niet. Zij ziet het als haar opdracht het 'Verenigd' Koninkrijk één en ondeelbaar te houden.
  • Ofwel komt er een grens tussen Ierland en de rest van de EU. Dat kan dan weer niet voor Brussel, omdat het strijdig is met de Europese verdragen die een interne markt zonder binnengrenzen creëerde.
  • Ofwel komt er gewoon nergens een grens, omdat de EU27 en het VK besluiten een douane-unie aan te gaan. Dat is de optie die ook de Belgische regering verkiest.

Alle opties liggen moeilijk. De eerste kan niet door de beugel voor de Ierse regering in Dublin. De tweede kan niet door de beugel voor de Britse regering in Londen. De derde kan niet door de beugel voor de EU in Brussel. En de vierde kan niet door de beugel voor de brexiteers in de regering-May, geleid door Johnson.

Nochtans is de Britse minister van Economie Greg Clark, wél voorstander van een douane-unie, waarbij er nergens een grens loopt. Maar hij kreeg dinsdag dus felle tegenwind Johnson, die het een 'waanzinnig systeem' noemde. Volgens hem botst het voorstel frontaal met de brexitbelofte 'to take back control'.

'Het is nog nooit uitgeprobeerd en het zou het zeer moeilijk maken voor het VK om handelsakkoorden te sluiten. Als je een douane-unie sluit, krijg je een waanzinnig systeem waarbij het VK de douanerechten int voor zowel het VK als de EU.'

Een brexitwerkgroep van de Britse regering slaagde er vorige week niet in om een compromis te bereiken dat voor iedereen in de regering aanvaardbaar is.

De Britse premier blijft daarom spelen met een ultiem compromis om via technologie de grens tussen Ierland en Noord-Ierland zo onzichtbaar mogelijk te maken, in de hoop dat op die manier geweld tussen katholieken en protestanten uitblijft, terwijl de grens toch migranten uit de EU tegenhoudt en douanecontroles mogelijk maakt.

De onderhandelaar voor de Europese Unie, Michel Barnier, noemt dit voorstel al maanden met ongeloof de 'magical border'.  

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud