Advertentie
reportage

‘Mensen herkennen een deel van Merkel in Scholz’

Olaf Scholz op bezoek bij een vestiging van ThyssenKrupp. ©Ina Fassbender/POOL/AFP/dpa

In de voormalige Duitse industriestad Essen lijken de sociaaldemocraten af te stevenen op verkiezingswinst. De strategie van partijleider Olaf Scholz slaat aan in Noordrijn-Westfalen. 'Scholz is een serieuze man met ervaring op bondsniveau.'

‘De SPD? Daar stem ik zeker niet op’, zegt een studente voor het oudste stadstheater van Essen. ‘Bij de vorige verkiezingen stemde ik nog conservatief, maar de Grote Coalitie heeft de afgelopen vier jaar bar weinig betekend voor het klimaat.’

De derde stad van het Ruhrgebied is van oudsher een sociaaldemocratisch bolwerk. Het heeft een lange geschiedenis als een van de belangrijkste industriesteden in Noordrijn-Westfalen. Eerst was er steenkool, toen de staalindustrie, later waren er machinebouw en elektronica.

In het centrum staat een standbeeld van staalmagnaat Alfried Krupp. Die hield er nazisympathieën op na, maar zijn naam herinnert vooral aan het oppermachtige staalimperium van weleer, dat tegenwoordig opereert onder de naam ThyssenKrupp en zijn hoofdzetel heeft in Essen.

‘De klassieke staalarbeider bestaat niet meer in onze postindustriële samenleving’, zegt de lokale SPD-politicus Martin Schlauch. ‘Vroeger was die sector goed voor 80 procent van de jobs, nu zal dat niet meer dan 10 procent zijn.’

Vanaf de jaren 60 verdween de zware industrie uit het stadsbeeld: de schoorstenen met zwarte rookpluimen maakten plaats voor stadsparken. Essen is een moderne stad, waar mensen massaal shoppen en mannen in pak snel een broodje halen. De beursgenoteerde energiebedrijven E.ON en RWE bieden de meeste bedrijvigheid. Ook Deutsche Bank heeft in Essen een groot kantoor, net als Facebook. Helemaal weg is de industrie niet: de chemiebedrijven Evonik en Brenntag zitten er ook.

De stad is opgedeeld in grofweg drie kiesdistricten. ‘Twee daarvan stemmen traditioneel SPD, terwijl het zuiden vaker zwart stemt’, zegt Sandra Plümer, politicoloog van de Duisburg-Essen Universiteit. Zwart is de kleur van de christendemocratische CDU.

Veel onzekerheid

Op een plein krijgt Robert Habeck, covoorzitter van de Groenen, de handen op elkaar tijdens een verkiezingstour. Maar klimaatbescherming, het verkiezingsthema van de partij, vindt in Essen nauwelijks weerklank. ‘Vooral belangrijk zijn sociale woningbouw en de arbeidsmarkt’, zegt Plümer. ‘Na het verdwijnen van steenkool zijn veel mensen op zoek naar werk. Er bestaat veel onzekerheid.’ De laatste kolencentrale ging drie jaar geleden dicht.  Uiterlijk 2038 moeten alle centrales in Duitsland sluiten.

In Essen bleef de SPD de CDU bij de vorige bondsverkiezingen nipt voor. Maar in de hele deelstaat Noordrijn-Westfalen was dat net omgekeerd. ‘Ik hoop dat de Union opnieuw de grootste wordt, want partijleider Laschet heeft veel goeds gedaan voor de regio’, zegt de zestiger Christoph. Armin Laschet, sinds 2017 minister-president van deze deelstaat, maakte onder meer naam als misdaadbestrijder door criminele bendes op te rollen.

Bondskanselier Angela Merkel op bezoek in de door overstromingen getroffen gebieden. Op de achtergrond een grappende Armin Laschet. ©REUTERS

Maar tussen de Laschet van Noordrijn-Westfalen en de man die nu een gooi doet naar het kanselierschap zit een wereld van verschil. Terwijl hij in zijn thuishaven de sympathieke, goedlachse Rijnlander uithangt, lijkt dat in de rest van het land tegen hem te werken. Met als dieptepunt een grollende Laschet in het overstroomde rampgebied Rijnland-Palts.

Het resultaat: de SPD’er Olaf Scholz is hem voorbijgestoken in de polls. ‘Scholz wordt in Essen meer gewaardeerd’, ziet Plümer. ‘De mensen herkennen een deel van Merkel in hem. Hij heeft dezelfde gelatenheid en rust, en durft ook nee te zeggen.’ Zijn partijgenoot Schlauch is het daar mee eens: ‘Scholz is een serieuze man. Bovendien heeft hij ervaring op bondsniveau. Dat hebben Laschet en Groenen-leider Annalena Baerbock niet.’

Maar Scholz, de minister van Financiën, heeft enkele beroerde dagen achter de rug. Zes dagen voor de verkiezingen moest hij zich verantwoorden voor een huiszoeking bij de Financial Intelligence Unit. Dat onderdeel van zijn ministerie van Financiën zou nalatig gehandeld hebben bij witwasmeldingen van banken.

‘Dat was geen huiszoeking gericht tegen Scholz’, zegt Schlauch. ‘Voor hem had de CDU’er Wolfgang Schäuble het ministerie acht jaar onder zijn hoede. Ik geloof dat die partij dit er expres in gooit om campagne te voeren.’

Ik durf mijn hand zeker niet in het vuur steken voor de SPD. Het wordt tot het laatste moment erg spannend.
Sandra Plümer
Politicoloog Duisburg-Essen Universiteit.

Zwevende kiezers

In een verloederd deel van het centrum, met veel shoarmatenten en telefoonwinkels, twijfelt Silke nog op wie ze gaat stemmen. ‘Ofwel mainstream of extreem. Op de SPD of Die Linke, dus.’ Ze is niet de enige zwevende kiezer: bijna 40 procent van de kiesgerechtigden heeft nog geen keuze gemaakt, blijkt uit de peiling ZDF-Politbarometer.

‘Ik durf mijn hand zeker niet in het vuur te steken voor de SPD’, zegt politicoloog Plümer. ‘Het wordt tot het laatste moment erg spannend.’ Een laatste tv-debat en de geplande massale klimaatdemonstraties in heel Duitsland kunnen de doorslag geven.

Ondanks die aangekondigde Klimastreik is de studente voor het stadstheater niet optimistisch over de kansen van de Groenen. ‘Er zijn zo veel oudere kiezers. Die stemmen waarschijnlijk eerder rood of zwart.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud