Merkel pleit voor echt Europees leger

©REUTERS

De Duitse kanselier verdedigde dinsdag in het Europees Parlement tolerantie en solidariteit als de kernwaarden van het Europa van de toekomst.

Elf jaar geleden sprak Angela Merkel voor het eerst voor de bühne in Straatsburg. Dinsdag stond 'das Mädchen' opnieuw voor de Europarlementsleden, met een erg pro-Europese speech: 'Tolerantie is de ziel van Europa, respect voor de ander is wat ons tot Europeanen maakt, meer dan ooit.' 

Merkel erkende dat de ziel van Europa op de proef is gesteld de voorbije elf jaar. Ze verwees naar de technologische ontwikkeling en de globalisering, naar de brexit en naar de moeilijke relatie met 'oude' bondgenoten, een nauwelijks verholen vingerwijzing naar de bokkensprongen van de Amerikaanse president Donald Trump. 

'Lot in eigen handen'

'De tijden dat we anderen blindelings konden vertrouwen, zijn voorbij', zei Merkel, zonder de Verenigde Staten bij naam te noemen. 'We moeten ons lot meer in eigen handen nemen als we als gemeenschap willen overleven.' 

Nationalisme en egoïsme mogen nooit meer een voedingsbodem vinden in Europa.
Angela Merkel
Duits kanselier

Dat overleven is voor de kanselier een reële uitdaging. 'We mogen niet hervallen in de fouten van na de Eerste Wereldoorlog, toen de Volkenbond sneuvelde en het van kwaad naar erger ging. Nationalisme en egoïsme mogen nooit meer een voedingsbodem vinden in Europa.'

Merkel richtte haar pijlen op probleemlanden in de Unie, alweer zonder man en paard te noemen. 'Als een land de principes van de rechtsstaat en persvrijheid schendt, gaat dat ten koste van ons allemaal', zei ze verwijzend naar Polen en Hongarije. Ook Italië kreeg een veeg uit de pan. 'Problemen oplossen door nieuwe schulden aan te gaan zet de kracht van de hele gemeenschap op het spel.'

Duo met Macron

De toespraak van Merkel spoorde opvallend met de prioriteiten van de Franse president Emmanuel Macron en getuigde van de hechte Frans-Duitse band als motor van Europa. Zo pleitte de Duitse kanselier net als Macron voor de uitbouw van een echt Europees leger. 'En dat is niet tegen de NAVO', zei Merkel om Trump niet alweer op de kast te jagen. 'Ik wil het bondgenootschap niet ter discussie stellen.' 

Merkel vroeg ook de afschaffing van het unanimiteitsprincipe bij Europese beslissingen over buitenlands beleid. Ook hield ze, net als Macron, vast aan enkele cruciale afspraken voor een sterkere eurozone, die op de Europese top in december hun beslag moeten krijgen: een eigen begroting voor de eurozone en de Google-taks. Ze benadrukte dat de belasting op techgiganten wel eerst moet uitgetest worden in een breder internationaal kader.

Solidariteit

Het felst was Merkel in haar verdediging van een Europese aanpak van de migratiecrisis. Migratie dient ons eigenbelang, gaf ze aan. Ze steunt wel een sterker Frontex, het Europees agentschap dat de buitengrenzen bewaakt. 'We moeten onze nationale bevoegdheden laten varen', zei ze fel. Bovendien moet er een Europese asielprocedure komen, om de secundaire migratie tussen de lidstaten niet aan te moedigen. 

Europees Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker feliciteerde Merkel voor haar 'Wir schaffen das'-beleid: 'U had gelijk dat u de grenzen niet sloot bij de migratiecrisis.' Dat voor Merkel 'een partnerschap met Afrika' essentieel is voor de migratiestrategie viel ook in goede aarde bij Juncker.

De tweeslachtige EVP

Verschillende fractievoorzitters uitten zware kritiek op de Europese Volkspartij waar Merkel en Juncker toe behoren. De sociaaldemocraten storen zich aan de laksheid tegenover de Hongaarse premier Viktor Orbán, ook een lid van de EVP, en de extreme koers die de Oostenrijkse premier Sebastian Kurz vaart. 

Merkel beklemtoonde in haar antwoord dat 'het spanningsveld tussen de lidstaten niet groter mag worden' en verklaarde waarom ze zich op dat vlak terughoudend opstelt. 'De mensen willen dat we uitvoeren wat we beloven. Ik wil de mening van een meerderheid in een land meenemen in mijn overwegingen.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect