Merkel zwicht voor Monti en Rajoy

De Spaanse premier Mariano Rajoy en zijn Italiaanse collega Mario Monti konden bondskanselier Angela Merkel donderdagnacht tot fikse toegevingen dwingen. Tegen eind dit jaar kunnen banken zich direct herkapitaliseren bij het Europees noodfonds ESM. De Europese Centrale Bank (ECB) zal in ruil toezien op de gezondheid van de Europese banksector. Eurolanden die zich houden aan de EU-afspraken inzake discipline en hervormingen, kunnen de Europese noodfondsen schuldpapier laten opkopen, zonder dat ze het stigma van een programmaland krijgen.

Spanje en Italië blokkeerden donderdagavond de besluiten van de eurotop. Ze eisten en kregen crisisoverleg over maatregelen om de onhoudbaar hoge rente te drukken. 'Een groeiplan heeft geen zin als het schuldenprobleem niet wordt opgelost,' zo zei de Spaanse premier Mariano Rajoy donderdag bij het begin van de Europese top. Pas veel later op de avond bleken de woorden een bewuste strategie in te houden.

Spanje en Italië staat het water aan de lippen. De twee landen worden opgejaagd door de markten en krijgen onhoudbaar hoge rentes aangerekend. Rajoy vreest dat die situatie zijn land alsnog helemaal aan het Europees noodinfuus dreigt te leggen. Tot nog toe kon Madrid die vernedering vermijden door enkel noodhulp voor de banken in te roepen.

Berlusconi

De Italiaanse premier Mario Monti voelt de hete adem van Berlusconi in zijn nek en van de tegenstanders van de euro. Hij dreigde er eerder deze week al mee de EU-top te rekken tot er een oplossing komt voor het Italiaanse probleem.

Toen bleek dat de Duitse bondskanselier Angela Merkel vrijdag kort na de middag moet vertrekken, drukte Monti het rempedaal in. Merkel moet vrijdagnamiddag in de Bondsdag zijn voor de stemming over het begrotingspact en het toekomstig reddingsfonds ESM.

Monti en Rajoy haalden daarom de agenda die EU-president Herman Van Rompuy had uitgetekend, grondig door elkaar. De twee eisten van de Europese top maatregelen  om de druk voor hun land te verlichten. Beide leiders wilden zelfs het groeipact niet formeel goedkeuren tot aan hun eisen was voldaan.

Een chantage wou de Franse president Hollande de blokkering van Rajoy en Monti niet noemen. 'Ik ken hun problemen en was op de hoogte van hun plannen,' zei Hollande op een persbriefing na het vertrek van de tien EU-leiders die geen deel uitmaken van de eurozone.

Ik ken hun problemen en was op de hoogte van hun plannen.

François Hollande

Franse president

Groeipact

Nochtans was er over de inhoud van het groeipact wel al overeenstemming. De EU-landen spraken maatregelen af om op nationaal en Europees vlak de groei en werkgelegheid te bevorderen, onder meer via arbeidsmobiliteit, een beter gebruik van de Europese interne markt en 120 miljard euro aan bijkomend Europees geld.

Dat bedrag behelst een kapitaalverhoging van de Europese Investeringsbank EIB, het heropvissen van 55 miljard euro aan structuurfondsen en een goede 4 miljard aan investeringen via projectobligaties voor investeringen in infrastructuur. 120 miljard is goed voor ongeveer 1 procent van het Europees bbp.

Schuldpapier

De financiële experts van de eurozone waren donderdag al parallel met de EU-leiders de technische mogelijkheden aan het bekijken voor hulp aan Spanje en Italië. Hun bevindingen vormden de basis van het nachtelijke overleg van de leiders van de eurozone en ECB-voorzitter Mario Draghi. Pas rond half vijf kwam er witte rook uit de schouw van het Raadsgebouw. Spanje en Italië zagen het gros van hun eisen ingewilligd.

Italië en Spanje betalen beide momenteel torenhoge rentes. Om die rente te drukken, moet er schuldpapier worden opgekocht, maar de ECB houdt de armen gekruist. De Europese noodfondsen EFSF en ESM kunnen ook schuldpapier kopen, maar onder strikte voorwaarden.

Spanje en Italië willen niet het stigma riskeren van een programmaland en inspecteurs van het IMF over de vloer krijgen. De euroleiders beloven nu een flexibel gebruik van EFSF en ESM.

Dat betekent dat Spanje en Italië geen bijkomende verplichtingen opgelegd krijgen als ze het noodfonds vragen om schuldpapier op te kopen. Het bilaterale akkoord met het noodfonds zal enkel de aanbevelingen hernemen aan de betrokken landen, met deadlines voor implementatie. Enkel landen die op schema zitten met hun hervormingen kunnen een beroep doen op die soepele procedure.

Statuut

Spanje kijgt daar nog twee toegevingen bovenop. Zo ziet het ESM af van het statuut van bevoorrecht schuldeiser voor de leningen aan de banksector. Op die manier moeten beleggers niet vrezen dat hun vorderingen op Spanje niet zullen worden ingelost.

De belangrijkste doorbraak is echter dat liefst al tegen eind dit jaar een directe herkapitalisering

We moeten de vicieuze cirkel tussen banken en overheidsschulden doorbreken.

Herman Van Rompuy

Voorzitter Europese Raad

van de banken bij het toekomstig noodfonds ESM mogelijk wordt. Op die manier bezwaart de steun aan de banken de overheidsschuld niet. 'We moeten de vicieuze cirkel tussen banken en overheidsschulden doorbreken', beklemtoonde EU-president Herman Van Rompuy.

Merkel heeft zich daar tot nog toe altijd tegen verzet. In ruil wordt het Europees bankentoezicht wel serieus aangescherpt. De Europese Commissie krijgt de opdracht heel snel een voorstel in te dienen dat de Europese Centrale Bank dit toezicht toevertrouwt. Een beslissing erover zou eveneens nog dit jaar moeten vallen. Merkel zal een en ander mogen uitleggen voor haar Bondsdag.

Bankenunie

Met dat versterkt bankentoezicht willen de eurolanden al een stap zetten naar een bankenunie. Daarmee wordt het masterplan dat Herman Van Rompuy op de top voorstelde, al meteen aangepakt. Van Rompuy gaat nu, samen met Commissievoorzitter Barroso, ECB-chef Draghi en Eurogroep-voorzitter Juncker  verder werken aan een gedetailleerd toekomstplan voor de euro. Op de Europese top van oktober legt de Belg een eerste rapport neer.

 

 

 

 

 

 

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud